





Rifampitsin
- Ishlab chiqaruvchi
- АО Фармасинтез
- Mamlakat
- Rossiya
- Ro‘yxat raqami
- DV/X 06036/03/19
- Ruxsat muddati
- 18.03.2031 gacha
- Saqlash muddati
- 4 yil
- ATX kodi
- J04AB02
Rifampitsin nima uchun ishlatiladi
Rifampitsin — keng ta’sirli antibiotik (rifamitsinlar guruhi). Asosan sil va moxovni boshqa dorilar bilan birga davolashda qo‘llanadi; faqat shifokor buyurgan sxema bo‘yicha ichiladi.
Sil
Silning barcha shakllari — boshqa silga qarshi dorilar bilan birga.
Moxov (lepra)
Mycobacterium leprae ga qarshi boshqa dorilar bilan birga.
Boshqa bakterial infeksiyalar
Boshqa antibiotiklarga chidamlilikda, kombinatsiyada — sil va moxov istisno qilingandan keyin.
Brutsellyoz
Tetratsiklin guruhidagi antibiotik (doksitsiklin) bilan birga.
Meningokokk meningitining oldini olish
Kasal bilan yaqin muloqotda bo‘lganlar va Neisseria meningitidis tashuvchilarida.
Qancha va qanday qabul qilinadi
Rasmiy yo‘riqnoma bo‘yicha (u 150 mg va 300 mg li kapsulalar uchun umumiy; bu sahifa 300 mg li kapsula). Doza va muddat infeksiya og‘irligi, yosh, vazn va holatga qarab shifokor tomonidan belgilanadi.
Kimga mumkin, kimga mumkin emas
Homiladorlik Mumkin emas
Faqat hayotiy zarurat bo‘lsa (ayniqsa I trimestrda). Oxirgi haftalarda ichilsa, onada tug‘ruqdan keyin va chaqaloqda qon ketishi mumkin — K vitamini beriladi.
Emizish davri Mumkin emas
Ona sutiga o‘tadi — davolanish davrida emizish to‘xtatiladi.
Bolalar Mumkin emas
3 yoshgacha mumkin emas. 3 yoshdan doza vaznga qarab.
Jigar Mumkin emas
Sariqlikda va yaqinda (1 yildan kam) o‘tkazilgan yuqumli gepatitda mumkin emas. Ilgari jigar kasalligi bo‘lsa — ehtiyotkorlik bilan; izoniazid yoki pirazinamid bilan jigar zararlanishi kuchayadi.
Buyrak Mumkin emas
Surunkali buyrak yetishmovchiligida mumkin emas. Davolanish paytida buyrak faoliyati nazorat qilinadi; qo‘shimcha glyukokortikoidlar buyurilishi mumkin.
Yurak va o‘pka Mumkin emas
II–III darajali o‘pka-yurak yetishmovchiligida mumkin emas.
Alkogol Ehtiyotkorlik bilan
Alkogolni suiiste’mol qiluvchilarda ehtiyotkorlik bilan qo‘llanadi.
Haydovchilar Ehtiyotkorlik bilan
Ta’siri o‘rganilmagan — mashina haydashda ehtiyot bo‘ling.
Kontratseptsiya va rang o‘zgarishi Ehtiyotkorlik bilan
Gormonal tabletkalar ta’siri kamayadi — tug‘ish yoshidagi ayollar qo‘shimcha gormonal bo‘lmagan himoyadan foydalanishi kerak. Teri, balg‘am, ter, najas, ko‘z yoshi va siydik to‘q sariq-qizil rangga bo‘yaladi; yumshoq kontakt linzalar ham bo‘yalishi mumkin.
Qo‘llash mumkin bo‘lmagan holatlar
- Rifampitsin yoki tarkibdagi boshqa moddaga yuqori sezuvchanlik
- Sariqlik
- Yaqinda (1 yildan kam) o‘tkazilgan yuqumli gepatit
- Surunkali buyrak yetishmovchiligi
- II–III darajali o‘pka-yurak yetishmovchiligi
- 3 yoshgacha bolalar
- Homiladorlik (faqat hayotiy zarurat bo‘lsa)
- Emizish davri
- Ritonavir, sakvinavir, atazanavir, darunavir, fosamprenavir, tipranavir, amprenavir, indinavir, lopinavir, nelfinavir bilan birga
- Ehtiyotkorlik bilan: porfiriya, alkogolni suiiste’mol qilish, ilgari jigar kasalligi, holdan toyish, tanaffusdan keyin qayta davolash
Tarkibi
300 mg li dorining barcha moddalari, yordamchi moddalar ham
Nojo‘ya ta’sirlar
Qanchalik ko‘p uchrashi bo‘yicha
Boshqa dorilar bilan birga
OIV proteaza ingibitorlari (ritonavir, sakvinavir, atazanavir, darunavir, fosamprenavir, tipranavir, amprenavir, indinavir, lopinavir, nelfinavir) Birga ichilmaydi
Ularning miqdori keskin kamayadi; rifampitsin (600 mg/sutka), ritonavir (100 mg kuniga 2 marta) va sakvinavir (1000 mg) birga og‘ir jigar zararlanishini chaqirishi mumkin.
Og‘iz orqali kontratseptivlar (estrogen va gestagenlar) Ehtiyotkorlik
Ta’siri kamayadi — qo‘shimcha gormonal bo‘lmagan himoya kerak.
Bilvosita antikoagulyantlar, qand tushiruvchi tabletkalar, yurak glikozidlari (digoksin), antiaritmiklar, glyukokortikoidlar Ehtiyotkorlik
Rifampitsin ularning parchalanishini tezlashtirib, ta’sirini kamaytiradi.
Fenitoin, karbamazepin, barbituratlar, benzodiazepinlar, buspiron, nortriptilin, neyroleptiklar (galoperidol) Ehtiyotkorlik
Ta’siri kamayadi.
Teofillin, xloramfenikol, dapson, zamburug‘ga qarshi dorilar (itrakonazol, terbinafin), virusga qarshi dorilar (zidovudin, stavudin, nevirapin, delavirdin) Ehtiyotkorlik
Ta’siri kamayadi.
Siklosporin, azatioprin, beta-blokatorlar (propranolol), kalsiy kanali blokatorlari (nifedipin, verapamil, diltiazem), simvastatin, meflokin, tamoksifen, selekoksib, lozartan, enalapril, simetidin, tiroksin, jinsiy gormonlar Ehtiyotkorlik
Ta’siri kamayadi.
Izoniazid, pirazinamid Ehtiyotkorlik
Ilgari jigar kasalligi bo‘lganlarda jigar buzilishi ko‘payadi va og‘irlashadi.
Ko-trimoksazol Ehtiyotkorlik
Qonda rifampitsin miqdori oshadi.
Foliy kislotasi va B12 vitamini tahlillari Ehtiyotkorlik
Davolanish paytida mikrobiologik usullar bilan aniqlab bo‘lmaydi.
Ko‘p ichib qo‘ydingizmi?
Belgilari: o‘pka shishi, ong chalkashligi, tutqanoq. Oshqozon yuviladi, faollashtirilgan ko‘mir beriladi, belgilarga qarab davolanadi, majburiy diurez qo‘llanadi.
Rifampitsin narxi
Davlat belgilagan eng yuqori chakana narx (referent narx). Har bir qadoq yonida narx belgilangan sana.
Manba: Farmatsevtika tarmog‘ini rivojlantirish agentligi, referent narxlar ro‘yxati.
Analoglari: rifampitsin
Tarkibida rifampitsin bor 2 ta dori. Almashtirishdan oldin shifokor yoki farmatsevt bilan maslahatlashing.
Ko‘p beriladigan savollar
Rifampitsinni qanday ichish kerak?
Och qoringa, ovqatdan 0,5–1 soat oldin. Silda kattalarga odatda 450 mg kuniga 1 marta, vazni 50 kg dan ortiq bo‘lsa 600 mg gacha — doimo boshqa silga qarshi dorilar bilan.
Nega siydik va ko‘z yoshim qizarib ketdi?
Bu rifampitsin uchun odatiy: teri, ter, balg‘am, najas, ko‘z yoshi va siydik to‘q sariq-qizil rangga bo‘yaladi. Yumshoq kontakt linzalar ham bo‘yalishi mumkin.
Bolaga Rifampitsin berish mumkinmi?
3 yoshdan: silda har kg vaznga 10–20 mg, sutkasiga 600 mg dan ko‘p emas. 3 yoshgacha mumkin emas.
Rifampitsin kontratseptiv tabletkalar ta’sirini kamaytiradimi?
Ha. Davolanish paytida gormonal tabletkalarga qo‘shimcha gormonal bo‘lmagan himoya usulini qo‘llang.
Homiladorlik va emizishda ichsa bo‘ladimi?
Homiladorlikda faqat hayotiy zarurat bo‘lsa. Emizish davrida mumkin emas — dori ona sutiga o‘tadi.
Dorani tartibsiz ichsam nima bo‘ladi?
Tartibsiz ichish yoki tanaffusdan keyin qayta boshlash gripp kabi sindrom, teri reaksiyalari, qon va buyrak buzilishlarini chaqirishi mumkin.
Rasmiy yo‘riqnoma
Rasmiy yo‘riqnomaning to‘liq matni
Tavsifi
korpusi va qopqoqchasi zarg‘aldoq-qizil rangli №1 o‘lchamli (150 mg rifampisin kapsulalari), korpusi va qopqoqchasi qizil rangli №0 o‘lchamli (300 mg rifampisin kapsulalari) qattiq jelatin kapsulalar. Kapsulaning ichidagisi – oq dog‘lari bo‘lgan qizil yoki qizil-jigarrang rangli kukun.
Qo‘llanilishi
Tuberkulyoz (barcha shakllari)
Majmuaviy davolash tarkibida qo‘llanadi.
Moxov
Mycobacterum leprae ga faol boshqa mikroblarga qarshi preparatlar bilan majmuada.
Sezgir mikroorganizmlar chaqirgan infeksion kasalliklarda
Boshqa antibiotiklarga rezistentlik bo‘lgan xollarda va mikroblarga qarshi majmuaviy davolash tarkibida (tuberkulez va moxov tashxisi istisno qilinganidan so‘ng) qo‘llanadi.
Brusellez
Tetrasiklinlar guruhi (doksisiklin) antibiotiki bilan majmuaviy davolash tarkibida qo‘llanadi.
Meningokokkli meningit
Meningokokkli meningit bilan xastalangan bilan yaqin kontaktda bo‘lgan shaxslarda oldini olish uchun; Neisseria meningitidis basilla-tashuvchilarda oldini olish uchun qo‘llanadi
Qo‘llash usuli va dozalari
Rifampisin ichga, och qoringa (ovqatlanishdan 0,5 – 1 soat oldin) qabul qilinadi.
Davolanishning dozasi va davomiyligi infeksiyaning og‘irligiga, bemorning yoshiga, tana vazniga va ahvoliga qarab belgilanishi kerak.
Tuberkulez
Tuberkulyozni davolashda kattalar uchun o‘rtacha sutkalik doza kuniga bir mahal 450 mg ni tashkil qiladi. Tana vazni 50 kg dan ortiq bo‘lgan bemorda (ayniqsa, kassalik kuchaygan paytida) sutkalik dozani 600 mg gacha oshirish mumkin. 3 yoshdan oshgan bolalar uchun o‘rtacha sutkalik doza 10-20 mg/kg kuniga 1 mahal (lekin kuniga 600 mg dan ko‘p bo‘lmagan). Agar rifampisin yomon qabul qilinsa, sutkalik dozani 2 dozaga bo‘lish mumkin.
Tuberkulyozni rifampisin bilan monoterapiya davolashda ko‘pincha qo‘zg‘atuvchining antibiotiklarga chidamliligini rivojlanishi hamrox bo‘ladi, shuning uchun uni tuberkulyoz mikobakteriyalarining sezgirligi saqlangan boshqa tuberkulyozga qarshi vositalar (streptomisin, izoniazid, etambutol va boshqalar) bilan birgalikda buyurish kerak.
Moxov
Moxov uchun rifampisin quyidagi sxema bo‘yicha qo‘llaniladi:
a) sutkalik dozasi 300-450 mg 1 qabulda yuboriladi; agar u yomon qabul qilinsa - 2 marta qabul qilinadi. Davolashning davomiyligi 3-6 oy. Kurslar 1 oy oralig‘ida takrorlanadi.
b) majmuaviy davolash fonida sutkalik 450 mg doza 2-3 qabulda 2-3 hafta davomida 2-3 oylik oralig‘i bilan 1 – 2 yil davomida yoki shu dozada bir haftada 2-3 marta 6 oy davomida buyuriladi.
Davolash immunitetni rag‘banlantiruvchi vositalar bilan birgalikda amalga oshiriladi.
Moxovning multibasillyar (lepromatozli va cheklangan) turlarini davolash uchun kattalaraga - 600 mg dan oyda bir marta sutkada 1 marta, Mycobacterium leprae ga qarshi faol bo‘lgan boshqa mikroblarga qarshi preparatlar bilan majmuada buyuriladi.
Davolashning minimal davomiyligi - 2 yil.
Moxovning pausibasillyar (tuberkuloid va cheklangan tuberkuloid) turlarini davolash uchun kattalarga – 600 mg dan oyda bir marta sutkada 1 marta Mycobacterium leprae ga qarshi faol bo‘lgan boshqa mikroblarga qarshi preparatlar bilan majmuada buyuriladi. Davolash davomiyligi – 6 oyni tashkil etadi.
Sezgir mikroorganizmlar chaqirgan infeksion kasalliklar
Sezgir mikroorganizmlar chaqirgan infeksion kasalliklarni davolash uchun (boshqa antibiotiklarga chidamlilik holatlarida va mikroblarga qarshi majmuaviy davolashning bir qismi sifatida; tuberkulyoz va moxov tashxisini istisno qilgandan keyin), mikroblarga qarshi boshqa vositalar bilan majmuada buyuriladi.
Sutkalik doza – 0,6 - 1,2 g, 3 yoshdan oshgan bolalar uchun – 10-20 mg/kg ni tashkil etadi. Qabul qilishlar soni – sutkada 2 martani tashkil etadi.
Brusellez
Brusellezni davolash uchun – sutkada 900 mg bir marta, ertalab och qoringa, doksisiklin bilan majmuada 45 kun davomida qabul qilinadi.
Meningokokkli meningitni oldini olish
Meningokokkli meningitni oldini olish uchun – sutkada 2 marta xar 12 soatda 2 sutka davomida qabul qilinadi. Kattalar uchun bir martalik dozalar - 600 mg, 3 yoshdan oshgan bolalar uchun - 10 mg/kg ni tashkil etadi. Buyraklarning chiqarish funksiyasini buzilishlari bo‘lgan va jigar funksiyasi saqlangan pasiyentlarga preparatning dozasiga tuzatish kiritish, faqat u sutkada 600 mg dan oshganda talab qilinadi.
Qo‘llash mumkin bo‘lmagan holatlar
- Rifampisin va / yoki preparatning boshqa tarkibiy qismlariga yuqori sezuvchanlik;
- Sariqlik;
- Yaqinda (1 yildan kam davr ichida) o‘tkazilgan infeksion gepatit;
- Surunkali buyrak yetishmovchiligi;
- II-III darajadagi o‘pka-yurak yetishmovchiligi;
- 3 yoshgacha bo‘lgan bolalar;
- Homiladorlik (faqat «hayotiy» ko‘rsatmalar bo‘yicha)
- Laktasiya davri;
- Ritonavir, sakvinavir, atazanavir, darunavir, fosamprenavir, tipranovir, amprenavir, indinavirom, lopinavir, nelfinavir bilan bir vaqtda qabul qilish.
Ehtiyotkorlik bilan
Porfiriya bilan og‘riganda, spirtli ichimliklarni suiiste’mol qiladigan bemorlarda; jigar kasalligi tarixi ko‘rsatkichlari bilan, holsizlanib ketgan bemorlarda, tanaffusdan keyin rifampisin bilan davolashni davom ettirishda.
Nojo‘ya ta’sirlar
Infeksiyalar i invaziyalar:
Soxta membranoz kolit.
Qon va limfa tizimi tomonidan buzilishlar:
Trombositopenik purpura (intermitasiya usulida davolanganida), trombopeniya va leykopeniya, eozinofiliya, agranulositoz, o‘tkir gemolitik anemiya, tarqalgan tomir ichidagi ivish sindromi, porfiriya induksiyasi.
Immun tizimi tomonidan buzilishlar:
Angionevrotik shish, bronxospazm, artralgiya, isitma, yuguruksimon sindrom.
Endokrin buzilishlar:
Buyrak usti bezlari yetishmovchiligi.
Metabolizmning va ovqatlanishning buzilishlari:
Ishtaha passayishi, giperurikemiya, podagrani kuchayishi.
Ruhiy buzilishlar:
Dezoriyentasiya, psixozlar.
Nerv tizimi tomonidan buzilishlar:
bosh og‘rig‘i, bosh aylanishi, ataksiya, parasteziyalar.
Ko‘ruv organi tomonidan buzilishlar:
Ko‘rish o‘tkirligini pasayishi, ko‘ruv nervining nevriti.
Tomirlar tomonidan buzilishlar:
Arterial bosimni pasayishi, shok.
Me’da-ichak tomonidan buzilishlar:
Qorindagi noqulaylik, meteorizm, ko‘ngil aynishi, qusish, diareya, eroziv gastrit, o‘tkir pankreatit.
Jigar va safro chiqarish yo‘llari tomonidan buzilishlar:
Qon zardobda “jigar” transaminazalarining, ishqoriy fosfatazaning faolligini oshishi, giperbilirubinemiya, sariqlik, gepatomegaliya, gepatit.
Teri va teri-osti to‘qimasi tomonidan buzilishlar:
Eritema, toshma, eshakemi, eksfoliativ dermatit, multiformali eritema (shu jumladan Stivens-Djonson sindromi, Layel sindromi va vaskulit.
Mushaklar, skelet va biriktiruvchi to‘qimalari tomonidan buzilishlar:
Miopatiya, mushaklarni zaifligi.
Buyrak va siydik chiqarish yo‘llari tomonidan buzilishlar:
Nefronekroz, interstisial nefrit.
Homiladorlik, tug‘ruqdan keyingi davr va perinatal holatlar:
Homiladorlikning oxirgi haftalarida qo‘llanilganda onada tug‘ruqdan keyingi qon ketish va yangi tug‘ilgan chaqaloqda qon ketishi holatlarini kuzatish mumkin.
Reproduktiv tizim va sut bezlarining tomonidan buzilishlari:
Dismenoreya.
Yuborish joyida reaksiyalar va umumiy o‘zgarishlar:
Davolash fonida teri, balg‘am, ter, axlat, ko‘z yoshi, siydik zarhaldoq-qizil rangli tus oladi, yumshoq kontakt linzalar jadal bo‘yalishi mumkin.
Laborator va instrumental usullar:
Rifampisin qon zardobida folat kislotasi va V12 vitamini konsentrasiyasini aniqlashning mikrobiologik aniqlash usullarini natijalariga ta’sir qiladi.
Intermitasiya usulida yoki nomuntazam ravishda davolanganida yoki tanaffusdan so‘ng davolash qaytadan boshlanganida, grippsimon sindrom (isitma, et uvishishi, bosh og‘rig‘i, bosh aylanishi, mialgiya), teri reaksiyalari, gemolitik anemiya, trombositopenik purpura, o‘tkir buyrak yetishmovchiligi bo‘lishi mumkin.
Maxsus ko‘rsatmalar
Davolash fonida teri, balg‘am, ter, axlat, ko‘z yoshi, siydik zarhaldoq-qizil rangli tus oladi. Yumshoq kontakt linzalar jadal bo‘yalishi mumkin.
Mikroorganizmlarga rezistentlik rivojlanishini oldini olish uchun mikroblarga qarshi boshqa dori vositalari bilan majmuada qo‘llash kerak.
Preparatni intermitasiya sxemasi bo‘yicha qabul qilgan bemorlarda grippsimon sindrom, asoratlanmagan trombositopeniya, gemolitik anemiya, bronxospazm, xansirash, shok va buyrak yetishmovchiligi rivojlanganida xar kuni qabul qilishga o‘tish mumkinligini ko‘rib chiqish kerak. Bunday xollarda dozasi asta-sekin oshiriladi: birinchi kun 75-150 mg buyuriladi, kerakli terapevtik dozaga 3-4 kun davomida erishiladi. Agar yuqorida ko‘rsatilgan jiddiy asoratlar kuzatilsa, rifampisin bekor qilinadi.
Buyrak funksiyasini nazorat qilish kerak; glyukokortikosteroidlarni qo‘shimcha ravishda buyurish mumkin. Homiladorlik davrida (ayniqsa I uch oyligida) faqat hayotiy ko‘rsatmalar bo‘yicha davolash mumkin. Homiladorlikning oxirgi haftalarida buyurilganida onada tug‘ruqdan keyingi qon ketishi va yangi tug‘ilgan chaqaloqda qon ketishi kuzatilishi mumkin. Bunday xollarda K vitamini buyuriladi.
Tug‘ruq yoshidagi ayollarga davolanish vaqtida ishonchli kontrasepsiya usullari (peroral gormonal kontraseptivlar va nogormonal qo‘shimcha kontrasepsiya usullari) dan foydalanish kerak.
Meningokokk basilla-tashuvchilarda profilaktik ravishda qo‘llanganida rifampisinga chidamlilik rivojlanganida kasallikning simptomlarini o‘z vaqtida aniqlash uchun pasiyentlarni jiddiy nazorat qilish kerak.
Uzoq muddat qo‘llanganida periferik qon manzarasi va jigar funksiyasini tizimli nazorat qilish ko‘rsatilgan. Davolanish vaqtida qon zardobida folat kislotasi va V12 vitaminining konsentrasiyasini mikrobiologik aniqlash usullarini qo‘llash mumkin emas.
Boshqa dorilar bilan o‘zaro ta’siri
Rifampisin jigarning sitoxrom R450 fermentlar tizimining induksiyasini chaqirib, dori vositalarning metabolizmini tezlashtiradi va natijada bilvosita antikoagulyantlar, peroral gipoglikemik dori preparatlar, yurak glikozidlari (digoksin va boshqalar), antiaritmik dori preparatlar (dizopiramid, pirmenol, xinidin, meksiletin, tokainid, propafenon), glyukokortikosteroidlar, dapson, gidantoinlar (fenitoin), karbamazepin, buspiron, barbituratlar (fenobarbital, geksobarbital va boshqalar), ba’zi trisiklik antidepressantlar (nortriptilin), viruslarga qarshi preparatlar (shu jumladan, nukleozid teskari transkriptaza ingibitorlari (NTTI): zidovudin, stavudin va boshqalar); (shu jumladan, nonukleozid teskari transkriptaza ingibitorlari (NNTTI): nevirapin, delavirdin va boshqalar), benzodiazepinlar (diazepam va boshqalar), teofillin, xloramfenikol, neyroleptiklar (galoperidol va boshqalar), zamburug‘ga qarshi preparatlar (itrakonazol, terbinafin va boshqalar), siklosporin, azatioprin, beta-adrenoblokatorlar (propranolol va boshqalar), «sekinlovchi» kalsiy kanallari blokatorlari (nifedipin, verapamil, diltiazem), gipolipidemik preparatlar (simvastatin va boshqalar), malyariyaga qarshi preparatlar (mefloxin va boshqalar), sitostatiklar (tamoksifen va boshqalar), siklooksigenaza-2 ingibitorlari (selekoksib va boshqalar), lozartan, enalapril, simetidin, tiroksin, jinsiy gormonlarning faolligini pasaytiradi.
OIV-proteazasi ingibitorlari (indinavir, nelfinavir, atazanavir, darunavir, fosamprenavir, sakvinavir va tipranavir, amprenavir, lopinavir) bilan birgalikda qo‘llanilishidan saqlanish kerak.
Rifampisin estrogenlar va gestagenlarning metabolizmini tezlashtiradi (peroral kontraseptivlarining ta’siri kamayadi).
Rifampisin (600 mg/sutkada), ritonavir (100 mg sutkada 2 marta) va sakvinavir (1000 mg) dan bir vaqtda qo‘llanilishda og‘ir gepatotoksiklik rivojlanishi mumkin.
Birgalikda qo‘lannilganda rifampisin atazanavir, darunavir, fosamprenavir, sakvinavir va tipranavir, amprenavir, indinavir, nelfinavirning plazmadagi konsentrasiyasini sezilarli darajada kamaytiradi, bu virusga qarshi faollikning pasayishiga olib kelishi mumkin.
Izoniazid va/yoki pirazinamid jigar funksiyasini buzilish darajasi va tezligini oldindan jigar kasalliklari bo‘lgan bemorlarga faqat rifampisin buyurilganidagiga nisbatan ko‘proq darajada oshiradi.
Ko-trimoksazol (sulfametoksazol/trimetoprim) qondagi rifampisin konsentrasiyasini oshiradi.
Homiladorlik va emizish davrida
Homiladorlik.
Homiladorlik davrida davolash (ayniqsa I trimestrda) faqat «hayotiy» ko‘rsatkichlar bo‘yicha mumkin. Homiladorlikning oxirgi haftalarida buyurilganda onada tug‘ruqdan keyingi qon ketish va yangi tug‘ilgan chaqaloqda qon ketishi kuzatilishi mumkin. Bunday holatda, K vitamini buyuriladi.
Reproduktiv yoshdagi ayollar davolanish vaqtida ishonchli kontrasepsiya usullaridan foydalanishlari kerak (peroral gormonal kontraseptivlar va kontrasepsiyaning qo‘shimcha gormonal bo‘lmagan usullari).
Emizish davri.
Rifampisin ona sutiga o‘tadi.
Rifampisin qabul qilayotgan bemorlar davolanish muddati davomida emizishni to‘xtatishlari kerak.
Transport boshqarishga ta’siri
Preparatning psixomotor reaksiyalar tezligiga va transport vositalarini yoki boshqa texnik vositalarni boshqarish qobiliyatiga ta’siri o‘rganilmagan. Avtomobil haydashda va boshqa transport vositalarini boshqarishda ehtiyot bo‘lish kerak.
Dozani oshirib yuborish
Simptomlari: o‘pka shishi, ongni chalkashishi, tirishishlar.
Davolash: me’dani yuvish, faollashtirilgan ko‘mir buyurish; simptomatik davolash, jadallashtirilgan diurez o‘tkaziladi.
Farmakodinamikasi
Keng ta’sir doiraciga ega yarim sintetik antibiotik bo‘lib, tuberkulezga qarshi birinchi qator dori vositasi hisoblanadi. Kichik konsentrasiyalarda Mycobacterium tuberculosis, Brucella spp., Chlamydia trachomatis, Legionella pneumophila, Rickettsia typhi, Mycobacterium leprae larga bakterisid ta’sir ko‘rsatadi; yuqori konsentrasiyalarda – ba’zi grammanfiy organizmlarga ta’sir etadi. Staphylococcus spp. (shu jumladan penisillinaza hosil qiluvchi va metisillinga rezistent ko‘pchilik shtammlari), Streptococcus spp., Clostridium spp., Bacillus antracis larga, grammanfiy kokklar: meningokokklar, gonokokklarga nisbatan yuqori faolligi bilan xarakterlanadi. Grammusbat bakteriyalarga yuqori konsentrasiyalarda ta’sir qiladi. Sezgir mikroorganizmlarning DNK ga bog‘liq RNK-polimerazasini selektiv ingibisiya qiladi.
Preparat bilan monoterapiya o‘tkazilganida rifampisinga rezistent bakteriyalarning seleksiyasi tez kuzatiladi. Boshqa antibiotiklar bilan (qolgan rifamisinlardan tashqari) kesishgan rezistentlik rivojlanmaydi.
Farmakokinetikasi
So‘rilishi – tez, ovqat qabul qilish preparatni so‘rilishini kamaytiradi. Och qoringa 600 mg dozada qabul qilinganida qonda maksimal konsentrasiyasi – 10 mkg/ml ni tashkil etadi, qonda maksimal konsentrasiyaga erishish vaqti – 2-3 soatni tashkil etadi. Plazma oqsillari bilan bog‘lanishi – 84-91% ni tashkil etadi.
A’zolar va to‘qimalarga tez taqsimlanadi (eng yuqori konsentrasiyasi jigarda va buyraklarda aniqlanadi), suyak to‘qimasiga o‘tadi, so‘lakdagi konsentrasiyasi – plazmadagi konsentrasiyasining 20% ni tashkil etadi. Taxmin qilingan taqsimlanish xajmi – kattalarda 1,6 l/kg va bolalarda – 1,1 l/kg ni tashkil etadi.
Gematoensefalik to‘ciq (GET) orqali faqat miya pardalari yallig‘langan hollardagina o‘tadi. Yo‘ldosh orqali o‘tadi (homilaning plazmasidagi konsentrasiyasi – onaning plazmasidagi konsentrasiyaning 33% ni tashkil etadi) va ko‘krak suti bilan ajralib chiqadi (emadigan bolalarga preparatning terapevtik dozasidan ko‘pi bilan 1% o‘tadi).
Jigarda metabolizmga uchrab, farmakologik jihatdan faol metabolit – 25-O-deasetilrifampisinni hosil qiladi. Autoinduktor hisoblanadi – jigarda o‘zining metabolizmni tezlashtiradi – natijada kreatinin klirensi – birinchi dozasi qabul qilinganidan so‘ng – 6 l/soat, takroran qabul qilinganidan so‘ng 9 l/soatgacha oshadi. Shuningdek ichga qabul qilinganida ichak devorining fermentlari ham induksiya bo‘lishi mumkin.
Preparat 300 mg dozada ichga qabul qilinganidan so‘ng yarim chiqarilish davri (T1/2) – 2,5 soat, 600 mg – 3-4 soat, 900 mg – 5 soatni tashkil qiladi. Takroran qabul qilinganidan so‘ng bir necha kundan keyin biokiraolishligi kamayadi va 600 mg dozada ichga ko‘p marta qabul qilinganidan so‘ng T1/2 1-2 soatgacha qisqaradi.
Asosan safro bilan 80 % – metabolitlar ko‘rinishida, 20 % – buyraklar orqali chiqariladi. Preparat 150-900 mg dozada ichga qabul qilingandan so‘ng buyraklar orqali o‘zgarmagan xolda chiqariladigan rifampisinning miqdori, qabul qilingan dozaning kattaligiga bog‘liq va 4-20 % ni tashkil etadi.
Buyraklarning ajratuvchi funksiyasi buzilgan pasiyentlarda T1/2 faqat uning dozasi 600 mg dan oshgan xollardagina uzayadi. Peritoneal dializda va gemodializda organizmdan chiqariladi. Jigar funksiyasini buzilishlari bo‘lgan pasiyentlarda plazmadagi rifampisinning konsentrasiyasini oshishi va T1/2 uzayishi kuzatiladi.