Pulmikort
- Ishlab chiqaruvchi
- AB Astra Zeneca
- Mamlakat
- Королевство Швеция
- Ro‘yxat raqami
- DV/X/TO 11028/07/25
- Ruxsat muddati
- 25.07.2030 gacha
- Saqlash muddati
- 2 yil
- ATX kodi
- R03BA02
Pulmikort nima uchun ishlatiladi
Pulmikort (budesonid) — nebulayzer orqali nafas bilan olinadigan glyukokortikosteroid (gormonal dori). Bronxlardagi yallig‘lanish va shishni kamaytiradi, astma xurujlarining oldini oladi, lekin to‘satdan boshlangan xurujni tez to‘xtatmaydi.
Bronxial astma
Yallig‘lanishni nazorat qilish uchun glyukokortikosteroid bilan doimiy (ushlab turuvchi) davolash kerak bo‘lgan astma.
Soxta krup
Stenozlovchi laringotraxeit — hiqildoq va traxeya shishib, nafas yo‘li torayishi.
Qancha va qanday qabul qilinadi
Rasmiy yo‘riqnoma boshqa dori — Pulmares 0,25 mg/ml ingalyatsiya suspenziyasi (xuddi shu modda, budesonid) uchun yozilgan; undagi jadvalda 0,5 mg/ml suspenziya hajmlari ham berilgan. Dozalar budesonid miqdorida (mg), sutkalik. Dozani shifokor alohida tanlaydi.
Kimga mumkin, kimga mumkin emas
Bolalar Ehtiyotkorlik bilan
6 oylikkacha mumkin emas. Uzoq davolashda o‘sish sekinlashishi mumkin — bo‘yini muntazam o‘lchab boring. Xulq-atvor o‘zgarishlari asosan bolalarda uchraydi.
Homiladorlik Ehtiyotkorlik bilan
Homilada rivojlanish nuqsonlari aniqlanmagan, ammo xavfni to‘liq istisno qilib bo‘lmaydi. Astma og‘irlashishi mumkinligi sababli eng kichik samarali dozada qo‘llanadi.
Emizish davri Mumkin
Ona sutiga o‘tadi, lekin davolash dozalarida bolaga ta’siri kuzatilmagan. Emizish davrida qo‘llash mumkin.
Haydovchilar Mumkin
Mashina haydash va mexanizmlar bilan ishlashga ta’sir qilmaydi.
Jigar va buyrak Ehtiyotkorlik bilan
Jigar sirrozida ehtiyotkorlik bilan — dori ta’siri uzayishi mumkin. Buyrak yoki jigar yetishmovchiligida qo‘llash bo‘yicha ma’lumot yo‘q.
Allergik reaksiyalar Ehtiyotkorlik bilan
Anafilaksiya, toshma, kontakt dermatit, eshakemi, Kvinke shishi kabi reaksiyalarda dori to‘xtatiladi.
O‘tkir xuruj va infeksiyalar Ehtiyotkorlik bilan
Astmaning o‘tkir xurujini tez to‘xtatish uchun emas — buning uchun qisqa ta’sirli bronx kengaytiruvchi kerak. Davolash ta’siri pasaysa, shifokorga boring. Suvchechak yoki qizamiq bilan kasallanganlar bilan aloqadan saqlaning; aloqa bo‘lsa, darhol shifokorga xabar bering. Sil, zamburug‘, bakterial, virusli yoki parazitar infeksiyalar va ko‘z qovog‘i gerpesi zo‘rayishi mumkin. Nafas yo‘llari infeksiyalarida sinchiklab kuzatish kerak. Ichiladigan gormonlardan o‘tishda mushak yoki bo‘g‘im og‘rig‘i qaytishi mumkin — ichiladigan gormon dozasini vaqtincha oshirish kerak bo‘lishi mumkin; kamdan-kam hollarda charchoq, bosh og‘rig‘i, ko‘ngil aynishi va qusish (tizimli gormon yetishmovchiligi belgilari). Ichiladigan gormonlar o‘rniga ingalyatsiyaga o‘tganda ilgari yashirinib kelgan allergiya (rinit, ekzema) bilinishi mumkin. Ingalyatsiyadan keyin darhol paradoksal bronxospazm bo‘lishi mumkin — og‘ir bo‘lsa davolash qayta ko‘rib chiqiladi.
XOBL va zotiljam Ehtiyotkorlik bilan
Surunkali obstruktiv o‘pka kasalligida (XOBL) ingalyatsion gormonlar bilan zotiljam ko‘proq uchraydi, doza oshganda xavf ortadi. Xavf omillari: chekish, keksalik, kam vazn, og‘ir XOBL.
Qo‘llash mumkin bo‘lmagan holatlar
- Budesonid yoki dorining boshqa tarkibiy qismlariga yuqori sezuvchanlik
- 6 oylikkacha bo‘lgan bolalar
- Ehtiyotkorlik bilan (sinchiklab kuzatish kerak): nafas a’zolarining zamburug‘, virus va bakterial infeksiyalari, jigar sirrozi
- Ehtiyotkorlik bilan: ichiladigan gormonlardan o‘tayotganlar, ilgari yuqori dozada gormon olganlar, buyrak usti bezi faoliyati buzilishi xavfi borlar, suyak zichligi pasayish xavfi yuqori bo‘lganlar
Tarkibi
0.5 mg li dorining barcha moddalari, yordamchi moddalar ham
Nojo‘ya ta’sirlar
Qanchalik ko‘p uchrashi bo‘yicha
Boshqa dorilar bilan birga
Ketokonazol, itrakonazol, OIV proteaza ingibitorlari va boshqa CYP3A4 ingibitorlari Birga ichilmaydi
Qondagi budesonidni bir necha barobar oshiradi; birga qo‘llashdan saqlaning. Zarur bo‘lsa, qabullar orasini iloji boricha uzaytiring, budesonid dozasini kamaytirish mumkin.
Estrogenlar va gormonal kontratseptivlar Ehtiyotkorlik
Qondagi budesonid va gormon ta’siri oshishi mumkin (kam dozali kombinatsiyalangan tabletkalar bilan kuzatilmagan).
Astmani davolovchi boshqa dorilar Ehtiyotkorlik
O‘zaro ta’sir kuzatilmagan.
AKTG bilan stimulyatsiya sinovi Ehtiyotkorlik
Buyrak usti bezi faoliyati susayishi tufayli gipofiz yetishmovchiligini aniqlash sinovi noto‘g‘ri (past) natija berishi mumkin.
Ko‘p ichib qo‘ydingizmi?
Tavsiya etilgandan ancha ko‘p dozada bir marta olinganda belgilar bo‘lmaydi. Uzoq vaqt ancha yuqori dozada qo‘llansa, gormonlarning tizimli ta’siri — giperkortitsizm va buyrak usti bezi faoliyati susayishi rivojlanishi mumkin.
Pulmikort narxi
Davlat belgilagan eng yuqori chakana narx (referent narx). Har bir qadoq yonida narx belgilangan sana.
Manba: Farmatsevtika tarmog‘ini rivojlantirish agentligi, referent narxlar ro‘yxati.
Analoglari: budesonid
Tarkibida budesonid bor 2 ta dori. Almashtirishdan oldin shifokor yoki farmatsevt bilan maslahatlashing.
Ko‘p beriladigan savollar
Pulmikortni nebulayzerga necha ml quyish kerak?
0,5 mg/ml suspenziyadan: 1 mg — 2 ml, 1,5 mg — 3 ml, 2 mg — 4 ml. Nebulayzerga 2–4 ml quyiladi. Dozani shifokor belgilaydi.
Bolaga Pulmikort necha oylikdan mumkin?
6 oylikdan. Boshlang‘ich doza sutkasiga 0,25–0,5 mg, zarur bo‘lsa 1 mg gacha.
Krupda Pulmikort qanday qo‘llanadi?
Nebulayzer orqali 2 mg — bir martada yoki 30 daqiqa oraliq bilan 2 marta 1 mg dan. Keyingi doza 12 soatdan keyin. Davolash 36 soatdan oshmaydi yoki belgilar yaxshilanguncha.
Pulmikortni fiziologik eritma bilan suyultirsa bo‘ladimi?
Ha, 0,9% natriy xlorid eritmasi bilan aralashtirish mumkin. Suyultirilgan suspenziya 30 daqiqa ichida ishlatiladi.
Pulmikort astma xurujini tez to‘xtatadimi?
Yo‘q. U xurujlarning oldini oladi; o‘tkir xurujda qisqa ta’sirli bronx kengaytiruvchi kerak. Ta’sir bir necha soatda boshlanadi, eng yuqori ta’sir 1–2 haftada.
Ingalyatsiyadan keyin nima qilish kerak?
Og‘izni suv bilan chaying (zamburug‘ infeksiyasining oldini olish uchun), niqob ishlatilgan bo‘lsa, yuzni suv bilan yuving.
Homiladorlik va emizishda Pulmikort mumkinmi?
Homiladorlikda eng kichik samarali dozada qo‘llanadi. Emizish davrida qo‘llash mumkin.
Rasmiy yo‘riqnoma
Rasmiy yo‘riqnomaning to‘liq matni
Bu dorining o‘z yo‘riqnomasi reyestrda yo‘q, shu ta’sir qiluvchi moddali dori yo‘riqnomasi keltirilgan: ПУЛМАРЕС Суспензия для ингаляций 0.25 мг/ мл 2мл флаконы №20(4x5) (DV/X 07831/05/20). Doza dorining shakli va miqdoriga qarab farq qilishi mumkin.
Tavsifi
oq yoki oqish rangli suspenziya
Qo‘llanilishi
yallig‘lanish jarayonini nazorat qilish uchun glyukokortikosteroidlar bilan samarani bir maromda tutib turadigan davolashni talab etuvchi bronxial astma;
stenoz bilan kechuvchi laringotraxeit (soxta krup) da qo‘llanadi.
Qo‘llash usuli va dozalari
Preparatning dozasi individual ravishda tanlanadi. 1 mg gacha bo‘lgan sutkalik dozani qo‘llash zarurati bo‘lganida, barcha dozani bir martada qo‘llash mumkin. Sutkalik dozadan yuqori dozalarni qo‘llash zarurati bo‘lganida, sutkalik dozani ikki marta qo‘llashga bo‘linadi. Bolalarga eng yuqori dozani (sutkada 2 mg) astmaning faqat og‘ir kechishida va cheklangan davrga buyurish tavsiya etiladi.
Dastlabki doza quyidagicha bo‘lishi kerak:
6 oylik va undan katta bolalar: sutkada 0,25-0,5 mg buyuriladi. Zarurat bo‘lganda dozani sutkada 1 mg gacha oshirish mumkin.
Kattalar: sutkada 1-2 mg buyuriladi.
Davolashni bir maromda tutib turish uchun:
6 oylik va undan katta bolalar: sutkada 0,25-2 mg buyuriladi.
Kattalar: kuniga 0,5-4 mg buyuriladi. Juda og‘ir xolatlarda dozani oshirish mumkin.
Dozalash jadvali
Dozasi (mg) | Nebulayzer uchun suspenziyaning xajmi | |
0,25 mg/ml | 0,5 mg/ml | |
0,25 | 1 ml* | - |
0,5 | 2 ml | - |
0,75 | 3 ml | - |
1 | 4 ml | 2 ml |
1,5 | - | 3 ml |
2 | - | 4 ml |
*0,9% natriy xlorid eritmasi yoki nebulayzer eritmasi bilan 2 ml xajmgacha suyultirish tavsiya etiladi.
Barcha pasiyentlar uchun minimal samarali tutib turuvchi dozani aniqlash maqsadga muvofiqdir.
Qo‘shimcha terapevtik samaraga erishish zarurati bo‘lganida, tizimli samaralarni rivojlanish xavfi kamligi sababli, preparatni peroral glyukokortikosteroidlar bilan majmuada qo‘llash o‘rniga, Pulmares preparatining sutkalik dozasini (sutkada 1 mg gacha) oshirish tavsiya etiladi.
Bo‘g‘ma (krup)
Krup bilan xastalangan go‘daklar va bolalarni davolash uchun nebulayzer ishlatilganida budesonidning tavsiya etilgan dozasi 2 mg ni tashkil etadi. Doza darxol yuboriladi yoki 30 minutlik interval bilan 2 martaga (1 mg dan) bo‘linadi. Navbatdagi dozani 12 soatdan keyin yuborish mumkin. Davolash 36 soatdan ko‘p bo‘lmagan muddatgacha yoki klinik simptomlar yaxshilangunga qadar davom etadi.
Pasiyentlarning maxsus guruxlari
Peroral glyukokortikosteroidlarni qabul qilayotgan pasiyentlar
Peroral glyukokortikosteroidlarni bekor qilishni pasiyentning sog‘lig‘i barqarorlashishi fonida boshlash kerak. peroral glyukokortikosteroidlarning odatdagi dozalarini qabul qilish bilan birga preparatning yuqori dozalarini 10 kun davomida qo‘llash kerak. Keyinchalik bir oy davomida peroral glyukokortikosteroidlarning dozasini (masalan, prednizolon yoki uning analoglari 2,5 mg dan) asta-sekin minimal samarali dozagacha pasaytirish tavsiya etiladi. Ko‘pgina xolatlarda peroral glyukokortikosteroidlarni qabul qilishdan butunlay voz ketishga erishiladi.
Suspenziya ko‘rinishida nebulayzer yordamida qabul qilinayotgan preparat o‘pkalarga nafas olayotgan vaqtda tushganligi sababli, preparatni nebulayzerning mundshtugi orqali tinch va bir tekis nafas olish kerakligi haqida pasiyentni xabardor qilish muhimdir.
Buyrak yetishmovchiligi yoki jigar funksiyasini buzilishi bo‘lgan pasiyentlarda budesonidni qo‘llanishi yuzasidan ma’lumotlar yo‘q. Budesonidni jigarda biotransformasiyaga uchrashi orqali chiqarilishini inobatga olib, yaqqol jigar sirrozi bo‘lgan pasiyentlarda preparatning ta’sir davomiyligini uzayishini kutish mumkin.
Qo‘llash usuli
Suspenziya ko‘rinishidagi budesonid mundshtuk va/yoki maxsus niqob bilan jixozlangan muvofiq nebulayzer yordamida ingalyasiya uchun qo‘llanadi.
Zarur xavo oqimini (minutiga 5-8 l) yaratish uchun nebulayzer kompressor bilan bog‘lanadi, nebulayzerni to‘ldirish xajmi 2-4 ml ni tashkil etishi lozim.
Pasiyentga quyidagi ko‘rsatmalarni berish muximdir:
preparatni qo‘llash bo‘yicha yo‘riqnomasini diqqat bilan o‘qib chiqing;
Pulmares ingalyasiya uchun susupenziya preparatini qo‘llash uchun ultratovushli nebulayzerlar to‘g‘ri kelmaydi;
ingalyasiya uchun suspenziyani 0,9% li natriy xloridi eritmasi yoki terbutalin, salbutamol, fenoterol, asetilsistein, natriy kromoglikat va ipratropium bromid eritmalari bilan aralashtiriladi; suyultirilgan suspenziyani 30 minut davomida qo‘llash tavsiya etiladi;
ingalyasiyadan keyin og‘iz halqumni infeksion shikastlanish xavfini kamaytirish uchun og‘iz bo‘shlig‘ini suv bilan chayish tavsiya etiladi;
niqobdan foydalanilganidan keyin terini ta’sirlanishini oldini olish uchun yuz terisini suv bilan yuvish tavsiya etiladi;
nebulayzerni ishlab chiqaruvchini ko‘rsatmalariga muvofiq ravishda muntazam ravishda tozalash tavsiya etiladi.
Agar bola nebulayzer orqali mustaqil ravishda nafas ololmasa, maxsus niqobdan foydalaniladi.
Qo‘llash mumkin bo‘lmagan holatlar
budesonidga yoki preparatning boshqa komponentlariga yuqori sezuvchanlik;
6 oylikgacha bo‘lgan bolalarda qo‘llash mumkin emas.
Ehtiyotkorlik bilan: nafas a’zolarini zamburug‘li, virusli va bakterial infeksialari, jigar sirrozi bo‘lgan pasiyenlarga extiyotkorlik bilan buyuriladi (yanada sinchkov kuzatuv talab etiladi). Preparat buyurilganida glyukokortikosteroidlarning tizimli ta’siri namoyon bo‘lishini inobatga olish tavsiya etiladi.
Nojo‘ya ta’sirlar
Nojo‘ya reaksiyalarini uchrash tezligi quyidagi gradasiya ko‘rinishida keltirilgan: juda tez-tez (>1/10), tez-tez (>1/100, < 1/10), tez-tez emas (>1/1000, <1/100), kam xollarda (>1/10000, <1/1000), juda kam xollarda (<1/10000) va uchrash tezligi noma’lum (mavjud ma’lumotlar asosida uchrash tezligini baxolash mumkin emas).
Infeksion va parazitar kasalliklar: tez-tez – og‘iz halqum kandidozi, pnevmoniya (SOO‘K pasiyentlarda).
Immun tizimi tomonidan kuzatilgan buzilishlar: kam xollarda – zudlik bilan va sekin kechuvchi o‘ta yuqori sezuvchanlik reaksiyalari*, shu jumladan toshma, kontakt dermatit, eshakemi, angionevrotik shish va anafilaktik reaksiyalar.
Endokrin tizimi tomonidan kuzatilgan buzilishlar: kam xollarda –kortikosteroidlarning tizimli samaralarini belgilari va simptomlari, shu jumladan buyrak usti bezlari funksiyasini susayishi va o‘sishni kechikishi**.
Ko‘rish a’zolari tomonidan kuzatilgan buzilishlar: tez-tez emas – katarakta, ko‘rishni noaniqligi; noma’lum – glaukoma.
Ruxiy buzilishlar: tez-tez emas – bezovtalik, depressiya; kam xollarda – qo‘zg‘aluvchanlik, asabiylik, xulqni o‘zgarishi (asosan bolalarda); noma’lum – uyquni buzilishi, psixomotor giperfaollik, tajovuzkorlik.
Markaziy nerv tizimi tomonidan kuzatilgan buzilishlar: tez-tez emas – tremor.
Nafas olish tizimi, ko‘krak qafasi va ko‘ks oralig‘i a’zolari tomonidan kuzatilgan buzilishlar: tez-tez – yo‘tal, tomoqning shilliq qavatini ta’sirlanishi; kam xollarda – bronxospazm, disfoniya, ovozni bo‘g‘ilishi.
Teri va teriosti to‘qimalari tomonidan kuzatilgan buzilishlar: kam xollarda – terida ko‘karishlarni paydo bo‘lishi.
Tayanch-xarakat apparati va biriktiruvchi to‘qimalar tomonidan kuzatilgan buzilishlar: tez-tez emas - mushak spazmlari.
* yuz terisini ta’sirlanishi;
** bolalarda
Ayrim noxush reaksiyalarning ta’rifi
Ba’zida ingalyasion glyukokortikosteroidlar qo‘llanganida, tizimli glyukokortiko-steroidlarning ta’sirida chaqirilgan belgilar yoki simptomlar rivojlanishi mumkin. Ushbu simptomlarning yaqqolligi, extimol, preparatning dozasi, davolashning davomiyligi, kortikosteroidlar bilan ilgari va yondosh davolanganlikka, shuningdek individual sezuvchanlikka bog‘liq.
Immun tizimi tomonidan kuzatilgan buzilishlar
Niqobli nebulayzerdan foydalanilganida yuz terisini ta’sirlanish xolatlari kuzatilgan. Ta’sirlanishidan saqlanish maqsadida niqobdan foydalangandan keyin yuzni suv bilan yuvish tavsiya etiladi.
Infeksion va parazitar kasalliklar
Og‘iz halqum kandidozini rivojlanish xavfini inobatga olgan xolda, xar safar ingalyasiyadan keyin pasiyent og‘iz bo‘shlig‘ini suv bilan chayishi kerak.
Bolalar
Bolalarda o‘sishni kechikish havfi borligi tufayli, o‘sish ko‘rsatkichlarini muntazam ravishda nazorat qilish kerak.
Maxsus ko‘rsatmalar
Budesonid qisqa muddat ta’sir qiluvchi bronxodilalatorlar talab etiladigan o‘tkir astma xurujlarini tezda bartaraf etishi uchun mo‘ljallanmagan.
Pasiyentlarga, agar davolash samarasi umuman pasayib ketsa, shifokorga murojaat etish kerakligi haqida ko‘rsatma berish zarur, chunki og‘ir astma xurujlarida ko‘p marotaba ingalyasiya o‘tkazish boshqa muhim terapiyani boshlashni kechiktirmasligi kerak. Davolashga nisbatan kuzatiladigan o‘tkir yomonlashish xolatlarida qisqa muddatga peroral steroidlar kursini qo‘shish tavsiya etiladi.
Peroral steroidlarga o‘tish
Buyrak usti bezlari funksiyasi susayish xavfi mavjudligi sababli, peroral glyukokortikosteriodlardan ingalyasion glyukokortikosteroidlarga (Pulmaresga) o‘tkazilgan yoki gipofizar-buyrak usti bezlari funksiyasini tizimli buzilishini kutish mumkin bo‘lgan pasiyentlarga alohida e’tibor berish kerak. Shuningdek glyukokortikosteridlarning yuqori dozalarini qabul qilayotgan yoki ingalyasion glyukokortikostreoidlarning tavsiya etilgan maksimal yuqori dozalarini uzoq muddat qabul qilayotgan pasiyentlarga ham alohida e’tibor berish tavsiya etiladi. Bunday pasiyentlarga tizimli glyukokortikosteridlarning dozasini juda extiyotkorlik bilan kamaytirish va gipotalamo-gipofizarn-buyrak usti bezlari funksiyasini nazorat qilish kerak. Stress xolatlarida bunday pasiyentlarda buyrak usti bezlari yetishmovchiligi simptomlari va belgilari paydo bo‘lishi mumkin. Stress xolatlarida yoki jarroxlik aralashuvlarida tizimli glyukokortikosteroidlar bilan ko‘shimcha davolash o‘tkazish tavsiya etiladi.
Peroral glyukokortikosteroidlardan Pulmaresga o‘tish vaqtida pasiyentlar, mushak og‘riqlari yoki bo‘g‘imlarda og‘riqlar kabi ilgari kuzatilgan simptomlarni his etishlari mumkin. Bunday xolatlarda peroral glyukokortikosteroidlarning dozasini vaqtinchalik oshirish talab etilishi mumkin. Kam xollarda glyukokortikosteroidlarni tizimli yetishmovchiligidan dalolat beruvchi toliqish xissi, bosh og‘rig‘i, ko‘ngil aynishi va qusish kabi simptomlar kuzatilishi mumkin.
Peroral glyukokortikosteroidlarni ingalyasion glyukokortikosteroidlarga almashtirish ba’zida ilgari tizimli preparatlar tomonidan bartaraf etilgan, masalan rinit va ekzema kabi allergik simptomlarni yondosh namoyon bo‘lishiga olib keladi.
Steroidlarga qaram bo‘lmagan pasiyentlar: terapevtik samaraga odatda 10 kun davomida erishiladi. Bronxlarda shilliqni sekresiyasi xaddan tashqari yuqori bo‘lgan pasiyentlarga peroral glyukokortikosteriodlar bilan qo‘shimcha davolash kursini qisqa muddatga (taxminan 2 hafta) buyurish mumkin, shundan so‘ng budesonid bilan monoterapiya o‘tkazish yetarli bo‘lishi kerak.
Ingalyasion kortikosteroidlarni tizimli samarasi
Xar qanday ingalyasion kortikosteroidlardan foydalanilganda, ayniqsa uzoq vaqt davomida va yuqori dozalarda qo‘llanganida tizimli ta’sirlari rivojlanishi mumkin, garchi ularni rivojlanish ehtimoli peroral glyukokortikosteroidlar qo‘llangandagiga nisbatan ancha past. Kuzatilishi mumkin bo‘lgan tizimli samaraga quyidagilar: Kushinga sindromi, kushingoid simptomlar, buyrak usti bezlari po‘stloq qismi funksiyasini susayishi, bolalarda va o‘smirlarda o‘sishni kechikishi, suyak to‘qimasining mineral zichligini pasayishi, katarakta, glaukoma va juda kam xollarda kuzatiladigan ruhiy va xulqni buzilishlari, shu jumladan psixomotor o‘ta yuqori faollik, uyquni buzilishi, xavotirlik, depressiya va tajovuzkor xarakatlar (ayniqsa bolalarda) kiradi. Shuning uchun astmaning simptomlarini samarali nazorat qilishga imkon beradigan ingalyasion kortikosteroidning minimal dozasini qo‘llash juda muxim hisoblanadi.
Pasiyentlarda o‘ta yuqori sezuvchanlik reaksiyalari, shu jumladan anafilaksiya, toshmalar, kontakt dermatit, eshakemi, angionevrotik shish kuzatilishi mumkin. Bunday reaksiyalar yuzaga kelganida preparatni qo‘llashni to‘xtatish kerak.
Og‘iz bo‘shlig‘i kandidozi
Og‘iz xalqumni zamburug‘li shikastlanish xavfini minimal darajaga yetkazish uchun pasiyentga, preparat bilan har safar ingalyasiya qilinganidan so‘ng og‘iz bo‘shlig‘ini suv bilan yaxshilab chayish kerakligi haqida ko‘rsatmalar berish lozim.
Boshqa dori vositalari bilan birga qo‘llanishi
Preparatni ketokonazol, itrakonazol yoki CYP3A4 ning boshqa potensial ingibitorlari bilan birga buyurishdan saqlanish kerak. Agar bunday majmuani qo‘llash zarur bo‘lsa, preparatlarni qabul qilish orasidagi vaqtni maksimal darajaga uzaytirish kerak.
Bronxospazm
Boshqa ingalyasion davolash o‘tkazilganda bo‘lgani kabi, preparat ishlatilgan zahoti paradoksal bronxospazm kuzatilishi mumkin. Yaqqol bronxospazm kuzatilganida qo‘llanilayotgan davoni qayta ko‘rib chiqish kerak va zarurat bo‘lganida muqobil davolash usullarini buyurish kerak.
Bolalarni va o‘smirlarni o‘sishiga ta’sir etishi
Glyukokortikosteroidlar bilan uzoq vaqt davomida davolanayotgan (organizmga tushishidan qat’iy nazar) bolalar va o‘smirlarda, o‘sish ko‘rsatkichlarini muntazam ravishda nazorat qilish tavsiya etiladi, chunki bronxial astmani davolash uchun glyukokortikosteroidlarni qo‘llash o‘sishni buzilishini keltirib chiqarishi mumkin. Glyukokortikosteroidlar buyurilganida preparatni qo‘llashdan kutiladigan foyda va o‘sishni kechikish xavfi nisbatini inobatga olish kerak. Bundan tashqari pasiyentni pediator-pulmanolog/allergologga yuborish ehtimolini qayta ko‘rib chiqish lozim.
Nafas yo‘llarining infeksiyalari
Kortikosteroidlarni immunosupressiv ta’sir ko‘rsatuvchi dozalarda qabul qilayotgan pasiyentlar, suvchechak yoki qizamiq bo‘lgan bemorlar bilan aloqada bo‘lishdan saqlanish kerakligi haqida ogoxlantirilgan bo‘lishlari kerak va, agar shunda ham kontakt amalga oshgan bo‘lsa, bu xaqida zudlik bilan davolovchi shifokorga xabar berish kerak. Immunitetga ega bo‘lmagan va suvchechak bilan kasallanmagan bola bunday bemorlar bilan aloqada bo‘lganida zudlik bilan shifokor bilan maslahatlashishi kerak. Pasiyentlar tuberkulyoz, zamburug‘li, bakterial, virusli yoki parazitar infeksiyalari yoki oddiy qovoq gerpesni potensial og‘irlashishi mumkinligi xaqida ogoxlantirilgan bo‘lishlari kerak.
O‘pkaning surunkali obstruktiv kasalligi (O‘SOK) bilan xastalangan pasiyentlarda pnevmoniya
O‘SOK bilan xastalangan, ingalyasion kortikosteroidlarni qabul qilgan pasiyentlarda pnevmoniyani rivojlanish tezligi, shu jumladan gospitalizasiya talab etilgan pnevmoniyani oshishi kuzatilgan.
Steroidning dozasi oshirilganida pnevmoniyani rivojlanish xavfini oshganligini ko‘rsatuvchi ma’lumotlar mavjud.
Shifokorlar O‘SOK bo‘lgan pasiyentlarda pnevmoniyani rivojlanishi mumkinligi uchun xushyor bo‘lishlari, chunki pnevmoniyaning klinik simptomlari O‘SOK ni zo‘rayish simptomlari bilan mos keladi.
O‘SOK bo‘lgan pasiyentlarda pnevmoniyani rivojlanish xavf omillariga chekish, keksalik yoshi, tana vazni indeksini (TVI) pastligi va og‘ir darajadagi O‘SOK kiradi.
Suyak to‘qimasining mineral zichligini pasayish xavfi yuqori bo‘lgan pasiyentlar, kortikosteroidlarni qo‘llash asoratlarga olib kelishi mumkinligi haqida, ogoxlantirilgan bo‘lishlari kerak.
Ko‘rishni buzilishi
Tizimli va mahalliy kortikosteroidlar qo‘llanganida ko‘rishni buzilishi kuzatilishi mumkin. Agar pasiyentda ko‘rishni noaniqligi yoki ko‘rish funksiyasini boshqa buzilishlari kabi simptomlar bo‘lsa, tizimli va mahalliy kortikosteroidlar qo‘llanganidan keyin kuzatilgan, katarakta, glaukoma yoki markaziy seroz xorioretinopatiya (MSXR) kabi kam uchraydigan kasalliklardan iborat bo‘lgan sabablarni baxolash uchun oftalmologga murojaat qilish kerak.
Bolalarda qo‘llanishi
6 oylikkacha bo‘lgan bolalarda qo‘llash mumkin emas.
Boshqa dorilar bilan o‘zaro ta’siri
Budesonidni bronxial astmani davolash uchun ishlatiladigan boshqa preparatlar bilan o‘zaro ta’siri kuzatilmagan.
Budesonidning metabolizmi asosan CYP3A4 ishtirokida amalga oshadi. Natijada ushbu fermentning ingibitorlari, masalan ketokonazol, itrakonazol va OITV proteaza ingibitorlari, budesonidni tizimli ekspozisiyasini bir necha martaga oshirishi mumkin. Dozalash bo‘yicha ma’lumotlari mavjud emasligi sababli, ushbu preparatlarni birga qo‘llashdan saqlanish tavsiya etiladi. Ushbu preparatlar va budesonidni qo‘llash zarurati bo‘lganida, preparatlarni qo‘llash o‘rtasidagi vaqtni maksimal darajagacha uzaytirish lozim, shuningdek budesonidning dozasini kamaytirish ehtimolini ko‘rib chiqish kerak. Itrakonazolni 200 mg dozada sutkada 1 marta ingalyasion budesonid (bir martalik doza 1000 mkg) bilan bir vaqtda qo‘llash qon plazmasida oxirgisining konsentrasiyasini sezilarli darajada (o‘rtacha 4 barobar) oshishiga olib kelishi mumkin.
Qon plazmasida budesonidning konsentrasiyasini oshishi va kortikosteroidlarning samarasini kuchayishi estrogenlar yoki gormonal kontraseptivlar bilan bir vaqtda qo‘llanganida kuzatilishi mumkin, ammo budesonid majmuaviy peroral kontraseptivlarning kichik dozalari bilan birga qo‘llanganida ushbu samara kuzatilmagan.
Buyrak usti bezlarining funksiyasi susayishi mumkinligi tufayli, gipofizar yetishmovchilikka tashxis qo‘yish uchun AKT ni stimulyasiyasi bilan bajariladigan sinamalar noto‘g‘ri natijalarni (past ko‘rsatkichlar) berishi mumkin.
Homiladorlik va emizish davrida
Budesonid preparati qo‘llangan homilador ayollarni kuzatish vaqtida homilada rivojlanish nuqsonlari aniqlanmagan, shunday bo‘lsa-da, ularni rivojlanish havfini butunlay istisno qilish mumkin emas, shu sababli homiladorlik vaqtida bronxial astmani kechishi yomonlashishi mumkinligi tufayli, budesonidning minimal samarali dozasini qo‘llash lozim.
Budesonid ko‘krak sutiga o‘tadi, biroq terapevtik dozalarda qo‘llanganida bolaga ta’siri aniqlanmagan. Pulmares emizish vaqtida qo‘llanishi mumkin.
Transport boshqarishga ta’siri
Preparat avtomobil yoki boshqa mexanizmlarni boshqarish qobiliyatiga ta’sir ko‘rsatmaydi.
Dozani oshirib yuborish
Preparat tavsiya etilgan dozalardan ancha yuqori dozalarda qo‘llanganida, ning dozasi oshirib yuborilganida, klinik ko‘rinishlari namoyon bo‘lmaydi. Preparat tavsiya etilgan dozalardan sezilarli darajada yuqori dozalarda uzoq muddat qo‘llanganida, giperkortisizm va buyrak usti bezlari funksiyasini susayishi ko‘rinishidagi tizimli glyukokortikosteroid samarasi rivojlanishi mumkin.
Farmakodinamikasi
Budesonid ingalyasion glyukokortikosteroid bo‘lib, tavsiya etilgan dozalarda qo‘llanganida bronxlarda yallig‘lanishga qarshi ta’sir ko‘rsatib, tizimli glyukokortikosteroidlar qo‘llanganidagiga nisbatan, nojo‘ya samaralarni uchrash tezligini kamroq namoyon bo‘lishi bilan birga bronxial astmani zo‘rayish tezligini va simptomlarning yaqqolligini kamaytiradi.
Klinik samarasi
Bronxlarning shilliq qavatini yaqqol shishini, shilliq ishlab chiqarilishini, balg‘am hosil bo‘lishini va nafas yo‘llarining giperreaktivligini kamaytiradi. Budesonid giperreaktiv pasiyentlarning nafas yo‘llarida gistamin va metaxolinning faolligini kamaytiradi. Uzoq muddat davolanganda yaxshi o‘zlashtiriladi, mineralokortikosteroid faollikka ega emas.
Preparatning bir dozasi ingalyasiya qilinganidan keyin terapevtik samarasini boshlanish vaqti bir necha soatni tashkil etadi. Maksimal terapevtik samaraga davolanish tugagandan so‘ng 1-2 haftadan keyin erishiladi. Budesonid bronxial astmani kechishiga profilaktik ta’sir ko‘rsatadi va kasallikning o‘tkir namoyon bo‘lishiga ta’sir qilmaydi.
Farmakokinetikasi
So‘rilishi
Ingalyasiya qilingan budesonid tez so‘riladi. Kattalarga preparat nebulayzer yordamida ingalyasiya qilinganidan so‘ng budesonidning tizimli biokiraolishligi umumiy belgilangan dozaning taxminan 15% ni va erishilgan dozaning 40-70% ni tashkil qiladi. Qon plazmasida maksimal konsentrasiyasiga ingalyasiya boshlanganidan so‘ng 10-30 minutdan keyin erishiladi va 2 mg bir martalik dozasi qo‘llanganidan keyin 4 nmol/l tashkil etadi.
Taqsimlanishi
Qon plazmasidagi oqsillar bilan bog‘lanishi o‘rtacha 85-90% ni tashkil etadi. Budesonidning taqsimlanish xajmi 1 kg tana vazniga taxminan 3 l ni tashkil etadi.
Biotransformasiyasi
Budesonid so‘rilganidan keyin jigarda jadal biotransformasiyaga (90% dan ko‘proq) uchrab, glyukokortikosteroid faolligi past bo‘lgan metabolitlarni hosil qiladi. Asosiy 6b-gidroksi-budesonid va 16a-gidroksiprednizolon metabolitlarining glyukokortikosteroid faolligi budesonidning glyukokortikosteroid faolligining
1% dan kamroq qismini tashkil etadi. Budesonid asosan CYP3A4 fermenti ishtirokida metabolizmga uchraydi.
Chiqarilishi
Metabolitlar siydik bilan o‘zgarmagan ko‘rinishda yoki kon’yugasiyalangan shaklda chiqariladi. Budesonidning tizimli klirensi yuqori (minutiga taxminan 1,2 l) ega, preparatning yarim chiqarilish davri o‘rtacha 2-3 soatni tashkil etadi.
Budesonidning farmakokinetikasi preparatning yuborilgan dozasining kattaligiga proporsinaldir.
Proporsionalligi/noproporsionalligi
Budesonidning kinetikasi klinik axamiyatli dozalarda qo‘llanganida dozaga proporsionaldir.
Pasiyentlarning maxsus populyasiyasi
Bolalar
Bronxial astma bilan xastalangan 4-6 yoshli bolalarda budesonidning tizimli klirensi minutiga taxminan 0,5 l ni tashkil etadi. Bolalarda klirensi (1 kg tana vazniga) kattalarnikiga nisbatan taxminan 50% ga yuqori bo‘ladi. Bronxial astma bilan xastalangan bolalarda ingalyasiya qilingandan keyin budesonidning yarim chiqarilish davri taxminan 2,3 soatni tashkil etadi, bu sog‘lom katta yoshlilardagi analogik ko‘rsatkichlar bilan bir xil bo‘ladi. Bronxial astma bilan xastalangan 4-6 yoshli pasiyentlarda Pulmares ingalyasiya uchun suspenziya nebulayzer orqali oqim bilan ingalyasiya qilingandan so‘ng budesonidning tizimli kiraolishligi nominal dozaning taxminan 6% va pasiyentlarga yetib borgan dozaning 26% ni tashkil etadi. Bolalarda tizimli biokiraolishligi, kattalardagiga nisbatan taxminan 2 marta kam. Astma bilan xastalangan 4-6 yoshli bolalarda qon plazmasida maksimal konsentrasiyasiga purkash boshlanganidan keyin taxminan 20 minutlar atrofida erishiladi va 1 mg dozada qo‘llanganidan keyin taxminan 2,4 nmol/l tashkil etadi. 4-6 yoshli bolalarga 1 mg dozasi purkash orqali qo‘llanganidan keyin budesonidning ekspozisiyasi (Cmax i AUC), budesonidni xuddi shunday dozada purkash tizimi orqali yuborilgan katta yoshli sog‘lom ko‘ngillilardagi ko‘rsatkichlar bilan qiyoslab bo‘ladigan bo‘ladi.
Buyrak funksiyasini buzilishi bo‘lgan pasiyentlarda budesonidni farmakokinetikasi noma’lum. Jigar kasalliklari bo‘lgan pasiyentlarda budesonidni organizmda saqlanish vaqti uzayishi mumkin.