





Norkolut
- Ishlab chiqaruvchi
- Gedeon Richter PLC
- Mamlakat
- Vengriya
- Ro‘yxat raqami
- DV/X 07265/12/19
- Ruxsat muddati
- 04.02.2031 gacha
- Saqlash muddati
- 5 yil
- ATX kodi
- G03DC02
Norkolut nima uchun ishlatiladi
Norkolut — gestagen (sintetik ayol jinsiy gormoni, tabiiy progesteronga o‘xshash ta’sir qiladi). Ko‘p qon ketadigan hayzda, bachadon ichki qavati (endometriy) qalinlashuvida va sut ajralishini to‘xtatishda qo‘llanadi.
Ko‘p qon ketadigan hayz
Hayz paytida ko‘p miqdorda qon ketishi (menorragiya, gipermenoreya).
Endometriy giperplaziyasi
Bachadon ichki qavatining bez-kistoz qalinlashuvi (endometriyning bez-kistoz giperplaziyasi).
Sut ajralishini bostirish
Homiladorlik to‘xtatilganda sut ajralishining oldini olish yoki sut ajralishini to‘xtatish (laktatsiyani bostirish).
Qancha va qanday qabul qilinadi
Rasmiy yo‘riqnoma bo‘yicha, 5 mg li tabletka uchun. Ichish uchun. Belgilar — bir martada ichiladigan tabletkalar soni.
Kimga mumkin, kimga mumkin emas
Homiladorlik Mumkin emas
Mumkin emas. Yuqori dozalarda qiz homilada erkaklik belgilari paydo bo‘lishi (maskulinizatsiya, virilizatsiya) xavfi bor.
Emizish davri Mumkin emas
Ma’lumot yo‘q; emizish davrida qo‘llashdan saqlanish kerak.
Bolalar Mumkin emas
Bolalar va 18 yoshgacha o‘smirlar uchun mo‘ljallanmagan.
Tromb (qon laxtasi) xavfi Mumkin emas
Dori qon tomirlarida tromb hosil bo‘lish xavfini oshiradi. Semizlik (TMI 30 kg/m² dan ortiq), uzoq harakatsizlik, katta operatsiya, 4 soatdan uzoq parvoz, yaqin qarindoshlarda 50 yoshgacha tromb bo‘lgani, 35 yoshdan kattalik, chekish xavfni oshiradi. Rejali operatsiyadan kamida 4 hafta oldin to‘xtatiladi va harakatsizlik tugaganidan keyin ikki hafta qayta boshlanmaydi. Homiladorlikda va ayniqsa tug‘ruqdan keyingi dastlabki 6 haftada tromb xavfi yuqori.
Yurak va qon bosimi Ehtiyotkorlik bilan
Qon bosimi doimiy va sezilarli oshsa, dori to‘xtatiladi. Yuqori bosimda infarkt va insult xavfi oshadi. 35 yoshdan katta chekuvchi ayollarga tavsiya etilmaydi.
Jigar Mumkin emas
Og‘ir jigar kasalligi (tahlillar me’yorga kelguncha) va jigar o‘smasida mumkin emas. Qorinning yuqori qismida kuchli og‘riq, jigar kattalashishi yoki qorin ichiga qon ketish belgilari bo‘lsa, jigar o‘smasi istisno qilinadi va kerak bo‘lsa dori to‘xtatiladi. O‘tkir yoki surunkali jigar kasalligida tahlillar me’yorga kelguncha dori to‘xtatilishi mumkin; qaytalanuvchi xolestatik sariqlikda dori to‘xtatiladi.
Laktoza Mumkin emas
Har tabletkada 92,5 mg laktoza bor. Galaktozani ko‘tarmaslik, laktaza yetishmovchiligi, glyukoza-galaktoza so‘rilishi buzilishida mumkin emas.
Haydovchilar Mumkin
Transport haydash va mexanizmlar bilan ishlashga ta’sir qilmaydi.
Kayfiyat va depressiya Ehtiyotkorlik bilan
Kayfiyat tushishi va depressiya bo‘lishi mumkin. Depressiya jiddiy buzilish va o‘z joniga qasd qilish xavf omili bo‘lishi mumkin. Kayfiyat o‘zgarsa yoki depressiya belgilari paydo bo‘lsa (davolash boshlanganidan keyin tez orada ham), shifokorga murojaat qiling.
Boshqa kasalliklar Ehtiyotkorlik bilan
Qandli diabetda qand ko‘rsatkichlari nazorat qilinadi. Suyuqlik ushlanib qolishi sababli epilepsiya, migren, bronxial astma, yurak va buyrak kasalliklarida ehtiyot bo‘lish kerak. Xloazmaga moyil ayollar quyosh va ultrabinafsha nurlardan saqlanishi kerak. Davolashga qaramay ichak yallig‘lanish kasalligi (Kron kasalligi, yarali kolit) belgilari saqlansa, dorini to‘xtatish ko‘rib chiqiladi.
Boshqa ogohlantirishlar Ehtiyotkorlik bilan
Triglitseridlar yuqori bo‘lgan (yoki oilada shunday holat bo‘lgan) ayollarda pankreatit xavfi oshishi mumkin. Jinsiy gormonli dorilar fonida sut bezi saratoni xavfi biroz oshadi, uzoq qabul bachadon bo‘yni saratoni xavfini oshirishi mumkin. Irsiy yoki orttirilgan angionevrotik shish belgilari kuchayishi mumkin. Dori ayrim laboratoriya tahlillari (jigar, qalqonsimon bez, buyrak usti bezi, buyrak, qon ivishi, lipidlar, qand) natijalariga ta’sir qilishi mumkin.
Qo‘llash mumkin bo‘lmagan holatlar
- Noretisteron yoki tabletka tarkibidagi boshqa moddaga yuqori sezuvchanlik
- Venalarda tromb (tromboemboliya) — hozir yoki ilgari (chuqur venalar trombozi, o‘pka arteriyasi tromboemboliyasi), hozir antikoagulyant bilan davolanish
- Trombga irsiy yoki orttirilgan moyillik (faollashgan C proteinga rezistentlik, jumladan V omil Leyden mutatsiyasi; antitrombin III, C yoki S protein yetishmovchiligi)
- Uzoq harakatsizlik bilan kechadigan katta operatsiyalar; bir nechta xavf omili sababli yuqori tromb xavfi
- Arteriyalarda tromb: hozir yoki ilgari miokard infarkti, stenokardiya, insult, tranzitor ishemik xuruj
- Arterial trombga moyillik (gipergomotsisteinemiya, antifosfolipid antitanachalar — kardiolipinga antitanachalar, volchanka antikoagulyanti)
- Ilgari o‘choqli nevrologik belgilar bilan kechgan migren
- Tomirlari zararlangan qandli diabet (diabetik angiopatiya), og‘ir arterial gipertenziya, og‘ir dislipoproteinemiya
- Qonda triglitseridlar juda ko‘payishi bilan bog‘liq pankreatit — hozir yoki ilgari
- Og‘ir jigar kasalligi (jigar tahlillari me’yorga kelguncha), jigar o‘smalari (xavfsiz yoki xavfli) — hozir yoki ilgari
- Gormonga bog‘liq xavfli o‘smalar (jumladan jinsiy a’zolar va sut bezi) yoki ularga gumon
- Sababi noma’lum jinsiy yo‘llardan qon ketishi
- Homiladorlik va emizish davri
- Ilgari homiladorlikda bo‘lgan sababsiz sariqlik yoki terining kuchli qichishishi
- Galaktozani ko‘tarmaslik, laktaza yetishmovchiligi, glyukoza-galaktoza malabsorbsiyasi
- Ombitasvir/paritaprevir/ritonavir, dasabuvir, glekaprevir/pibrentasvir yoki sofosbuvir/velpatasvir/voksilaprevir bilan birga
Tarkibi
5 mg li dorining barcha moddalari, yordamchi moddalar ham
Nojo‘ya ta’sirlar
Qanchalik ko‘p uchrashi bo‘yicha
Boshqa dorilar bilan birga
Ombitasvir/paritaprevir/ritonavir, dasabuvir, glekaprevir/pibrentasvir, sofosbuvir/velpatasvir/voksilaprevir Birga ichilmaydi
Gepatit C dorilari. Birga mumkin emas — jigar fermenti (ALT) keskin oshishi mumkin.
Rifampitsin, rifabutin; tutqanoqqa qarshi dorilar (karbamazepin, okskarbazepin, eslikarbazepin, klobazam, perampanel, primidon, topiramat, rufinamid, felbamat, lamotrijin, fenitoin, fosfenitoin) Ehtiyotkorlik
Noretisteronning qondagi miqdorini va samarasini kamaytiradi.
OIV va virusga qarshi dorilar (lopinavir, nevirapin, ribavirin, darunavir, efavirenz, fosamprenavir, nelfinavir, sakvinavir, telaprevir) Ehtiyotkorlik
Noretisteron samarasini kamaytirishi mumkin. Atazanavir, kobitsistat, botseprevir va tipranavir esa uning miqdorini oshirishi mumkin.
Grizeofulvin, vorikonazol Ehtiyotkorlik
Grizeofulvin samarani kamaytirishi mumkin; vorikonazol gestagen miqdorini oshiradi, noretisteron ham vorikonazol miqdorini oshiradi.
Boshqa dorilar (liksisenatid, eksenatid, metreleptin, asitretin, fosaprepitant, aprepitant, artemeter, beksaroten, brigatinib, iksazomib, o‘t kislotasi sekvestrantlari, kolesevelam, prukaloprid, sugammadeks, lumakaftor, mifepriston, ulipristal, mikofenolat, lezinurad) Ehtiyotkorlik
Gestagen samarasi yoki qondagi miqdorini kamaytirishi mumkin.
Dalachoy (zveroboy), bozentan, deferazirox, mitotan, sarilumab, siltuksimab, totsilizumab Ehtiyotkorlik
Noretisteronning qondagi miqdori o‘zgarishi mumkin.
Finasterid, dutasterid Ehtiyotkorlik
Noretisteron parchalanishini sekinlashtirishi mumkin.
Lamotrijin Ehtiyotkorlik
Lamotrijin miqdori kamayib, tutqanoqqa qarshi samarasi pasayishi mumkin.
Antikoagulyantlar (varfarin, fenindion) Ehtiyotkorlik
Ularning samarasi kamayishi mumkin.
C1-ingibitorlar, traneksam kislota, talidomid, pomalidomid Ehtiyotkorlik
Tromb hosil qiluvchi ta’siri kuchayishi mumkin.
Qand tushiruvchi dorilar Ehtiyotkorlik
Ularning ta’siri susayishi mumkin.
Siklosporin Ehtiyotkorlik
Uning jigarga zaharli ta’siri kuchayishi mumkin.
Ko‘p ichib qo‘ydingizmi?
Ko‘p dozada ichilsa ko‘ngil aynishi va ayollarda qon ketishi («bekor qilish» qon ketishi) bo‘lishi mumkin. Kichik bolalar tasodifan ko‘p ichganda jiddiy oqibatlar qayd etilmagan. Maxsus antidot yo‘q, belgilarga qarab davolanadi.
Norkolut narxi
Davlat belgilagan eng yuqori chakana narx (referent narx). Har bir qadoq yonida narx belgilangan sana.
Manba: Farmatsevtika tarmog‘ini rivojlantirish agentligi, referent narxlar ro‘yxati.
Ko‘p beriladigan savollar
Norkolut nima uchun ichiladi?
Ko‘p qon ketadigan hayzda, endometriyning bez-kistoz giperplaziyasida va sut ajralishini bostirishda.
Ko‘p qon ketadigan hayzda Norkolut qanday ichiladi?
1 tabletkadan (5 mg) kuniga 3 marta (sutkasiga 15 mg), hayz siklining 5-kunidan 26-kunigacha.
Sut ajralishini to‘xtatish uchun qanday ichiladi?
1–3-kunlar sutkasiga 20 mg (4 tabletka), 4–7-kunlar 15 mg (3 tabletka), 8–10-kunlar 10 mg (2 tabletka). Sut ajralishining oldini olish uchun homiladorlik muddatiga qarab alohida jadval bor.
Homiladorlikda yoki emizishda ichsa bo‘ladimi?
Yo‘q. Homiladorlikda mumkin emas, emizish davrida ham qo‘llashdan saqlanish kerak.
O‘smir qizlarga Norkolut berish mumkinmi?
Yo‘q, 18 yoshgacha qo‘llanmaydi — ma’lumot cheklangan.
Norkolut tromb xavfini oshiradimi?
Ha, xavf bor. Oyoq shishi va og‘rig‘i, to‘satdan hansirash, ko‘krak og‘rig‘i, to‘satdan holsizlik yoki ko‘rish buzilishida darhol shoshilinch tibbiy yordamga murojaat qiling va Norkolut ichayotganingizni ayting.
Rasmiy yo‘riqnoma
Rasmiy yo‘riqnomaning to‘liq matni
Tavsifi
Ta’rifi: yassi, dumaloq shaklli oq yoki deyarli oq rangli tabletkalar, bir tomonida «NORCOLUT•» gravirovkasi, boshqa tomonida – bo‘lish uchun xochsimon riskasi bo‘lgan faskali tabletkalar.
Qo‘llanilishi
Qo‘llanilishi
Hayz vaqtida ko‘p miqdorda qon ketishlarda (menorragiya/gipermenoreya), endometriyning bez-kistoz giperplaziyasida, laktasiyani bostirishda qo‘llanadi.
Qo‘llash usuli va dozalari
Qo‘llash usuli va dozalari
Hayz vaqtida ko‘p miqdorda qon ketishlarda (menorragiya/gipermenoreya): hayz ko‘rish siklining 5-chi kunidan 26-chi kunigacha 1 tabletkadan kuniga 3 marta (kuniga 15 mg) buyuriladi.
Endometriyning kistoz-bezli giperplaziyasida: hayz ko‘rish siklining 16-chi kunidan boshlab 1 tabletkadan kuniga 2-3 marta (kuniga 10-15 mg) dan 6-12 kun davomida buyuriladi.
Laktasiyani bostirishda: quyidagi 1a va 1b jadvalda laktasiyani bostirish uchun qo‘llanilishiga doir sxema keltirilgan.
Jadval 1a. Laktasiyani oldini olish uchun Norkolut® preparatini dozalash sxemasi
Preparatni qabul qilish kuni | Homiladorlikni 16 va 28 chi haftalar orasida to‘xtatish | Homiladorlikni 28 va 36 chi haftalar orasida to‘xtatish |
| 1-chi kun | 15 mg (3 tabletka) | 15 mg (3 tabletka) |
| 2‒3-chi kun | 10 mg (2 tabletka) | 10 mg (2 tabletka) |
| 4‒7-chi kun | 5 mg (1 tabletka) | 10 mg (2 tabletka) |
Jadval 1b. Laktasiyani to‘xtatish uchun Norkolut® preparatini dozalash sxemasi
Preparatni qabul qilish kuni | |
1‒3-chi kun | 20 mg (4 tabletka) |
4‒7-chi kun | 15 mg (3 tabletka) |
8‒10 kun | 10 mg (2 tabletka) |
Pasiyentkalarni maxsus guruhlarida qo‘llash.
Buyrak funksiyasini buzilishi bo‘lgan pasiyentlar
Buyrak funksiyasini buzilishi bo‘lgan pasiyentlarda qo‘llash xaqida ma’lumotlar yo‘q.
Jigar funksiyasini buzilishi bo‘lgan pasiyentlar
Jigar funksiyasini buzilishi bo‘lgan pasiyentlarda qo‘llash haqida ma’lumotlar yo‘q.
Keksa yoshdagi pasiyentkalar (65 yoshdan katta)
Keksa yoshdagi pasiyentlarda qo‘llash haqida ma’lumotlar yo‘q.
Bolalar va 18 yoshdan kichik o‘smirlar
Noretisteronni bolalarda va 18 yoshdan kichik o‘smirlarda qo‘llash haqida cheklangan ma’lumotlar bo‘lganligi uchun, Norkolut® preparatini bu guruhdagilarga qo‘llash mumkin emas.
Qo‘llash usuli
Ichga qabul qilish uchun qo‘llanadi.
Qo‘llash mumkin bo‘lmagan holatlar
Qo‘llash mumkin bo‘lmagan holatlar
Norkolut® quyida sanab o‘tilgan holatlardan birontasi bo‘lganida qo‘llanmasligi lozim. • Ta’sir etuvchi modda yoki “Tarkibi” bo‘limida keltirilgan har qanday yordamchi moddalarga yuqori sezuvchanlik.
• Venoz tromboemboliya (VTE) yoki uning rivojlanish havfi
- VTE-hozirgi vaqtda bo‘lgan VTE (hozirgi vaqtda antikoagulyant terapiyasi) yoki anamnezida (masalan, chuqur venalar trombozi (ChVT) yoki o‘pka arteriyalari tromboemboliyasi (O‘ATE)).
- VTE ga nasliy yoki ortirilgan moyillik aniqlansa, masalan faollashtirilgan S proteinga rezistentlik (shuningdek V gen faktorning Leydenov mutasiyasida), antitrombin III tanqisligida, protein S yoki protein S tanqisligida.
- Keng jarrohlik aralashuvi bilan uzoq muddatli immobilizasiya hollarda (“Maxsus ogohlantirishlar va chora tadbirlar” bo‘limiga qarang).
- VTEning yuqori havfi, ko‘p omillar havfi bo‘lsa (“Maxsus ogohlantirishlar va chora tadbirlar” bo‘limiga qarang) qo‘llash mumkin emas.
• Arterial tromboemboliya (ATE) yoki uning rivojlanishi havfi.
- ATE – ATE hozirgi vaqtda yoki anamnezida bo‘lsa (masalan, miokard infarkti), yoki darak beruvchi holatlarni borligi (masalan, stenokardiya).
- Boshmiya qon aylanishining buzilishi – anamnezida yoki hozirgi vaqtda insult, yoki darak beruvchi holatlarni borligi (masalan, tranzitor ishemik hujum (TIH)).
- ATEga nasliy yoki ortirilgan moyillik aniqlangan bo‘lsa, masalan gipergomosisteinemiya va antifosfolipid antitelalar bo‘lishida (kardiolipinga antitelalar, yugurik antikoagulyanti).
- Anamnezida o‘choqli nevrologik simptomatikasi bilan kechuvchi migren.
- Ko‘p miqdordagi omillar xavfi sababli ATE rivojlanishining yuqori xavfida (“Maxsus ogohlantirishlar va chora tadbirlar” bo‘limiga qarang) yoki jiddiy bo‘lgan omillardan biri bo‘lsa:
- diabetik angiopatiyasi bilan iandli diabet,
- og‘ir arterial gipertenziya,
- og‘ir dislipoproteinemiya.
• Hozirgi vaqtdagi yoki anamnezida bo‘lgan og‘ir gipertriglseridemiya bilan bog‘liq, pankreatit.
• Hozirgi vaqtdagi yoki anamnezida bo‘lgan jigarning og‘ir shikastlanishlari uning faoliyatini to‘liq tiklangunicha.
• Hozirgi vaqtdagi yoki anamnezida bo‘lgan jigarning (xavfsiz yoki xavfli) o‘smalari.
• Mavjud bo‘lgan yoki gumon qilingan gormonga bog‘liq, shu jumladan jinsiy a’zolar va sut bezida xavfli o‘smalar.
• Jinsiy yo‘llardan aniqlanmagan etiologiyali qon ketishlari.
• Homiladorlik va emizish davri.
• Ilgari homiladorlik vaqtidagi idiopatik sariqlik yoki terini og‘ir darajali qichishishi.
• Ta’sir etuvchi moddaga yoki preparatning yordamchi moddalaridan birontasiga o‘ta yuqori sezuvchanlik.
• Galaktozani o‘zlashtiraolmaslik, umumiy laktoza yetishmovchiligi yoki glyukoza-galaktoza malabsorbsiya sindromi (preparat laktoza saqlaydi).
• Bir vaqtda ombitasvir/paritaprevir/ritonavir, dasabuvir, shuningdek glekaprivir/pibrentasvir yoki sofosbuvir/velpatasvir/voksilaprevir saqlovchi preparatlar bilan birga qo‘llash (“Dorilarning o‘zaro ta’siri” bo‘limiga qarang) mumkin emas.
Nojo‘ya ta’sirlar
Nojo‘ya ta’sirlari
Noretisteronni qo‘llashda nojo‘ya reaksiyalar haqida qisqacha ma’lumotlar quyidagi jadvalda keltirilgan.
Tizimli-a’zo sinfi | Nojo‘ya reaksiyalar |
| Immun tizimi tomonidan buzilishlar | Anafilaktik reaksiyalar Gipersezuvchanlik reaksiyalar Irsiy va orttirilgan angionevrotik shishishlar simptomlarini kuchayishi |
| Ruhiyat tomonidan buzilishlar | Depressiya |
| Nerv tizimi tomonidan buzilishlar | Bosh aylanishi Bosh og‘rig‘i Migren |
| Ko‘rish a’zosi tomonidan buzilishlar | Ko‘rishni buzilishlari |
| Qon tomir tomonidan buzilishlar | Bosh miya tomirlar emboliyasi Bosh miya tomirlar trombozi Chuqur venalar trombozi |
| Nafas tizimi, ko‘krak qafasi va ko‘ks oralig‘i a’zolari tomonidan buzilishlar | O‘pka arteriyalar tromboemboliyasi |
| Me’da-ichak trakti tomonidan buzilishlar | Qorinda og‘riq Ko‘ngil aynishi Qusish |
| Jigar va o‘t chiqarish yo‘llari tomonidan buzilishlar | Xolestaz sariqlik |
| Teri va teri osti to‘qimalari tomonidan buzilishlar | Akne Alopesiya Xloazma |
| Mushak, skelet va biriktiruvchi to‘qimalalr tomonidan buzilishlar | Qo‘l-oyoqlarda og‘riq |
| Sut bezi va reproduktiv tizimi tomonidan buzilishlar | Amenoreya Dismenoreya Hayz siklini buzilishi Bachadondan «ko‘p» qon ketishi Sut bezini kattalashishi Sut bezini taranglashishi Sut bezini sezuvchanligi Jinsiy yo‘llardan ajralmalar Sut bezini og‘rishi Tuxumdon kistasi |
| Umumiy buzilishlar va yuborish joyidagi buzilishlar | Shishlar |
| Laborator va instrumental ma’lumotlar | Tana vaznini oshishi |
Shubhali nojo‘ya reaksiyalar xaqida xabarlar
Dori vositasi qayd qilinganidan so‘ng shubhali nojo‘ya reaksiyalar hodisasi to‘g‘risida ma’lumot berish muhimligi, dori sitasini foyda-havf nisbatini har doim monitoringini o‘tkazishga yordam beradi. Tibbiyot xodimlariga har qanday shubxali nojo‘ya reaksiyalar xaqida ma’lumot yeg‘uvchi milliy tizim orqali xabar qilishlarini tavsiya etamiz.
Agar ushbu yo‘riqnomada ko‘rsatilgan nojo‘ya samaralar og‘irlashsa, yoki Siz yo‘riqnomada ko‘rsatilmagan boshqa nojo‘ya samaralarni sezsangiz, darxol davolovchi shifokoringizga xabar qiling.
Maxsus ko‘rsatmalar
Maxsus ko‘rsatmalar
Maxsus ogohlantirishlar va chora tadbirlar
Tibbiy tekshiruvlar
Norkolut® preparatini qo‘llashdan avval tibbiy anamnezi, jumladan oilaviy anamnezi bilan tanishib chiqish kerak. Qo‘llash mumkin bo‘lganmagan va chora tadbirlarni talablariga rioya qilish holatlarni extimolini aniqlash maqsadida, sinchkov umumiy tibbiy tekshiruvlar, jumladan arterial bosimni o‘lchash, onkologik kasalliklarni istisno qilish maqsadida ginekologik tekshiruvlar (sut bezi, qorin bo‘lig‘i a’zolarni, tashqi va ichki jinsiy a’zolarni, bachadon bo‘yni epiteliysini sitologik tekshiruvi, tegishli laborator tekshiruvlar), homiladorlikni istisno maqsadida tekshiruv o‘tkazish kerak. Tekshiruvlar chastotasi va hajmi qabul qilingan normalarga mos ravishda aniqlanishi va individual tarzda adaptasiya qilinishi kerak. Etinilestradiol noretisteronni faol metaboliti bo‘lgani sababli, etinilestradiolning ko‘llanilishiga doir umumiy chora tadbirlarini hisobga olish kerak.
Noretisteronni qisman etinilestadiolga aylanishini hisobga olgan holda Norkolut® preparati MOK bilan o‘xshash samara ko‘rsatishi mumkin. Shuning uchun Norkolut® preparatini qo‘llashda MOK ni qo‘llashdagi ehtiyorlik choralariga rioya qilish kerak.
Quyidagi keltirilgan har-qanday kasalliklar yoki havf omillari yuzaga kelsa tezda Norkolut® preparatini to‘xtatish kerak.
Venoz tromboemboliyasi
MOK ni qo‘llanilishi VTE rivojlanish havfini oshiradi. VTE xavfi MOK ni tarkibiga kiruvchi gestagenga bog‘liq o‘zgaradi. Hozirgi vaqtdagi ma’lumotlarga qo‘ra levonorgestrel, noretisteron yoki norgestimat saqlovchi MOK vositalar VTE ni rivojlanish xavfi ancha past bo‘lgan.
Levonorgestrel, noretisteron yoki norgestimat saqlovchi MOK qabul qilayotgan
10 000 ayoldan yiliga 5-7 tasida tromboz rivojlanadi.
Jinsiy gormonlar saqlovchi preparatlarni buyurishdan oldin, har bir ayolda havf omillari, ayniqsa VTE rivojlanish xavfi, shuningdek preparatlardagi VTE xavfi tomonidan farqini sinchkovlik bilan baholash kerak. Jinsiy gormon saqlovchi preparatlar jiddiy VTE rivojlanish havf omillari bor ayolarda qo‘llash mumkin emas.
Agar pasiyentkalarda tromboembolik asoratlarni rivojlanishiga darak beruvchi simptomlar paydo bo‘lsa, darhol Norkolut® preparatini qo‘llashni to‘xtatish kerak. Terapiyani tiklashdan oldin uni davom etishni sinchkovlik bilan baholash kerak. Jinsiy gormonlarni qo‘llash bilan VTE xavfi qo‘shimcha xavf omillari bo‘lgan ayollarda sezilarli darajada oshishi mumkin, ayniqsa ularning bir nechtasi bo‘lsa (2-jadvalga qarang).
Norkolut® preparati ayolda venalar trombozi rivojlanish xavfi yuqori bo‘lgan bir qator omillari mavjud bo‘lganda qo‘llash mumkin emas ("Qo‘llash mumkin bo‘lmagan holatlar" bo‘limiga qarang). Agar ayolda ikki yoki undan ortiq xavf omillari bo‘lsa, bu xavf alohida omillarni oddiy yig‘indisidan ko‘ra ko‘proq darajada oshishi mumkin: bu holda VTE rivojlanishining umumiy xavfini hisobga olish kerak. Agar foyda/xavf nisbati baholanganda noqulay bo‘lib chiqsa, Norkolut® dan foydalanishni to‘xtatish kerak ("Qo‘llash mumkin bo‘lmagan holatlar" bo‘limiga qarang).
VTE rivojlanish xavfining umum qabul qilingan omillariga quyidagilar kiradi:
Jadval 2: VTE rivojlanish xavfining omillari
| Xavf omillari | Izoh |
| Semizlik (tana vazni indeksi (TVI) 30 kg/m2 dan yuqori) | TVI oshishi bilan VTE xavfi sezilarli oshadi. Boshqa xavf omillarini borligiga e’tibor qilish kerak. |
Uzoq muddatli immobilizasiya, Yirik jarrohlik aralashuvi, oyoqlarda yoki toz a’zolarida har qanday jarrohliq aralashuvi, neyroxirurgik operasiyalar yoki yirik jarohatlar Izoh: vaqtinchalik immobilizasiya, shuningdek 4 soatdan uzoq davom etuvchi aviauchishlarda, ayniqsa boshqa xavf omillari borligida VTE rivojlanish xavfi yuqori boladi. | Bu holatlarda Norkolut® preparatini qo‘llashni to‘xtatish tavsiya qilinadi (rejali jarrohlik aralashuvi hollatlarda – 4 xaftadan kam bo‘lmagan vaqtda) va immobolizasiya tugaganiga ikki xaftadan so‘ng xam uni boshlamaslik kerak. Agar Norkolut® preparati avvalroq to‘xtatilmagan bo‘lsa, antitrombotik terapiyasini o‘tkazishni ko‘rib chiqish kerak. |
| Og‘irlashgan oila anamnezi (yaqin qarindoshlarda VTE holatlari – aka-ukasi, opa-singlisi, ota-onasida ayniqsa nisbatan yosh vaqtida, 50 yoshgacha). | Ayolning nasliy moyilligiga shubha bo‘lsa, Norkolut® preparatini qo‘llashdan oldin mutaxassis maslahatiga yuborish kerak. |
| VTE bilan bog‘liq boshqa kasalliklar | Onkologik kasalliklar, tizimli qizil yugurik, gemolitik-uremik sindromi, ichakni surunkali yalig‘lanish kasaliklari (Kron kasaligi yoki yarali kolit) va o‘roksimon-hujayrali anemiya. |
| Yoshi | Ayniqsa 35 yoshdan kattalar |
Venoz trombozini rivojlanishi yoki og‘irlashishi haqida yuzadagi venalar tromboflebiti va venalarni varikoz ishishining roli to‘g‘risida bir qarorga to‘xtalmagan.
Homiladorlik vaqtida va ayniqsa tug‘ilishdan so‘ngi birinchi 6 xafta davrida tromboemboliya rivojlanish xavfi yuqori bo‘lishini inobatga olish kerak. («Homiladorlik va laktasiya davrida qo‘llanilishi» bo‘limiga qarang).
Antikoagulyantlarni qabul qilayotgan pasiyentlarda gestagenlar bilan davolash xavf va foydasi chamalab ko‘rilishi lozim.
VTE simptomlari (chuqur venalar trombozi va o‘pka arteriyalar tromboemboliyasi)
Ayollar agar quyidagi simptomlar paydo bo‘lsa tez tibbiy yordamga murojat qilish va tibbiy ishchiga Norkolut® preparatini qabul qilayotganini aytishi haqida ma’lumotga ega bo‘lishlari kerak.
Chuqur venalar trombozi (ChVT) simptomlari quyidagilari bo‘lishi mumkin:
bir oyoqni va/yoki to‘piqni shishishi, yoki oyoqlarni vena boylab shishishi;
oyoqlarda og‘riq yoki noqulaylik, faqat tik holda yoki yurish vaqtida bo‘lishi mumkin;
shikastlangan oyoqlarda mahalliy haroratini oshishi; teri rangini ocharishi yoki qizarishi.
O‘pka arteriya tromboemboliyasi (O‘ATE) simptomlari quyidagilar bo‘lishi mumkin:
sababsiz to‘satdan boshlangan nafas siqilishi yoki hansirash;
hech qanday sababsiz to‘satdan yo‘tal tutishi, shu jumladan qon tupurish bilan;
ko‘krak qafasida o‘tkir og‘riq;
hushidan ketish oldi holat yoki kuchli bosh aylanishi;
jadallashgan yoki noritmik yurak urishi.
Ba’zi simptomlar (masalan, nafasni siqilishi, yo‘tal) nospesifik bo‘lib va ular o‘rta og‘irlik kasalliklarda (masalan, nafas yo‘llari infeksiyalari) tez-tez uchrab turadigan alomatlariga o‘xshatilishi mumkin.
Tomirlar okklyuziyasi boshqa alomatlariga quyidagilar bo‘lishi mumkin: to‘satdan og‘riq, shikastlangan oyog‘larni teri qoplamlarini sezilarsiz ko‘karishi va shishishi.
Ko‘z pardasini tomirlarini okklyuziyasida simptomlar ko‘z ko‘rishini xiralashishidan toki uning yoqolishigacha turlanishi mumkin.
Arterial tromboemboliya
ATE rivojlanish xavf omillari
Jinsiy gormonlar preparatlarini qo‘llanilishida ATE rivojlanish xavfi yoki miyada qon aylanishini buzilishini oshishi quyidagi 3 jadvalda keltirilgan xavf omillari mavjud bo‘lishi. Norkolut® preparati ayollarda bitta jiddiy omil yoki bir nechta omillar bilan bo‘lsa qo‘llash mumkin emas (“Qo‘llash mumkin bo‘lmagan holatlar” bo‘limiga qarang). Bitta va ortig‘idan ko‘p xavf omillari bo‘lsa xavf oshish darajasi yuqori bo‘lishi mumkin, oddiy omillarni qo‘shganga qaraganda, bu holatda qo‘shilgan xavfni yakka tartibda ko‘rib chiqish kerak. Agar foyda/xavf nisbati yomon deb baholansa, unda Norkolut® preparatini qo‘llashdan voz kechish kerak (“Qo‘llash mumkin bo‘lmagan holatlar” bo‘limiga qarang).
Jadval 3: ATE rivojlanish xavf omillari
| Xavf omili | Izoh |
| Yoshi | Ayniqsa 35 yoshdan katta. |
| Chekish | Norkolut® preparatini qo‘llashni rejalashtirayotgan ayollarga, chekishdan voz kechish tavsiya qilinadi. Chekishdan voz kechmagan, 35 yoshdan katta ayollarga Norkolut® preparatini qo‘llash tavsiya qilinmaydi. |
| Arterial gipertenziya | |
| Semizlik (TVI 30 kg/m2 dan yuqori) | TVI oshishi bilan ATE xavfi sezilarli oshadi. Buni ayniqsa qo‘shimcha xavf omillari bor bo‘lgan ayollarda e’tiborga olish kerak. |
| Og‘irlashgan oila anamnezi (yaqin qarindoshlarda ATE holatlari – aka-ukasi, opa-singlisi, ota-onasida ayniqsa nisbatan yosh vaqtida, 50 yoshgacha). | Ayolning nasliy moyilligiga shubha bo‘lsa, Norkolut® preparatini qo‘llashdan oldin mutaxassis maslahatiga yuborish kerak. |
| Migren | Norkolut® preparatini qo‘llash fonida migren hurujlarini tez-tezligini oshishi va og‘irlashishi (bu miyada qon aylanishini buzilishini alomati bo‘lishi mumkin) preparatni tezda to‘xtatishga asos bo‘ladi. |
| Nojo‘ya tomirlar ko‘rinishlar bilan assosiasiyalangan boshqa kasalliklar | Qandli diabet, gipergomosisteinemiya, yurak klapanlarini nuqsoni va yurak bo‘lmalari fibrillyasiyasi, dislipoproteinemiya va tizimli qizil yugurik. |
ATE simptomlari
Ayollar agar quyidagi ATE simptomlari paydo bo‘lsa tez tibbiy yordamga murojat qilish va tibbiy ishchiga Norkolut® preparatini qabul qilayotganini aytishi haqida ma’lumotga ega bo‘lishlari kerak.
Miyada qon aylanishi buzilishini simptomlariga kuyidagilar bo‘lishi mumkin:
to‘satdan mushaklar bo‘shashishi yoki yuz, qo‘l va oyoqlarni, ayniqsa tananing bir tomonlama sezishini yoqolishi;
to‘satdan yurishni buzilishi, bosh aylanishi, muvozanatni yoki harakat koordinasiyani buzilishi;
to‘satdan ongni chalkashishi, tushunish yoki nutqni buzilishi;
to‘satdan bir- yoki ikki tomonlama ko‘rishni buzilishi;
hech qanday sababsiz to‘satdan kuchli yoki uzoq davom etuvchi bosh og‘riq;
ongni yoqotish yoki xushidan ketish tirishilar bilan yoki u siz.
Simptomlarni vaqtinchalik xarakteri tranzitor ishemik hujum (TIH) rivojlanishiga darak berishi mumkin.
Miokard infarkti (MI) simptomlari quyidagilar bo‘lishi mumkin:
qo‘lda yoki ko‘krak orqasida, og‘riq, diskomfort, bosim hissi, og‘irlik, ko‘krak qafasini ishish hissi yoki siqilish hissi;
belga, pastki jag‘ga, tomoqqa, qo‘lga, epigastriyga irradiasiya qiluvchi diskomfort;
ishib ketish hissi, ovqat hazm bo‘lishini buzilishi yoki nafas qisilishi;
ko‘p terlash, ko‘ngil aynishi, qusish yoki bosh aylanishi;
yuqori holsizlik, xavotirlik hissi yoki nafas siqilishi;
yurakni noritmik yoki tez-tez urishi.
Angionevrotik shishish
Ekzogen estrogenlar irsiy va ortirilgan angionevrotik shishish simptomlarini qo‘zg‘atishi yoki og‘irlashtirishi mumkin.
Jigar o‘smalari
Kam hollarda tarkibida jinsiy gormonlar saqlovchi preparatlarni qabul qilish fonida jigarning xavfsiz, yana xam kam hollarda xavfli o‘smalari to‘g‘risida xabar berilgan, ayrim hollarda bu o‘smalar qorin bo‘shlig‘ida hayot uchun xavfli bo‘lgan qon ketishlariga olib kelgan. Qorinning yuqori qismida og‘riq, jigarni kattalashishiga shikoyatlar bo‘lganida yoki qorin bo‘shlig‘ida qon ketishi belgilari paydo bo‘lganida, jigar o‘smasi istisno qilinishi, preparat esa, bekor qilinishi lozim.
Bachadon bo‘yni raki
Bachadon bo‘yni rakini rivojlanish xavfining eng muhim omili surunkali papilloma infeksiyasi hisoblanadi. Ayrim epidemiologik tadqiqotlar, jinsiy gormon saqlovchi preparatlarni uzoq muddat ishlatilishi keyinchalik yuqori xavfga olib kelishini ko‘rsatdi, biroq bu holat yuzasidan xali xam, ta’sir qiluvchi omillar (masalan, jinsiy xulq) borligi tufayli, bir xil fikrlar yo‘q.
Sut bezi raki
Epidemiologik tadqiqotlarning jinsiy gormon saqlovchi preparatlar qo‘llash fonida ayollarda sut bezi rakining biroz oshgan nisbiy xavfi borligini ko‘rsatdi. Yuqori xavf qabul qilish to‘xtatilganidan keyin 10 yil davomida asta-sekin yo‘qolib boradi. Sut bezi raki 40 yoshgacha bo‘lgan ayollarda kam uchraganligi tufayli, jinsiy gormon saqlovchi preparatlarni hozirgi vaqtda va ilgari qabul qilgan ayollarda sut bezi rakining yuqori tez-tezligi umumiy sut bezi rakining xavfiga nisbatan kamdir. Bu tadqiqotlar sabab-oqibat bog‘liqligiga dalillar keltirmaydi. Qachonlardir jinsiy steroid saqlovchi preparatlar qabul qilgan shaxslarda sut bezi raki, xech qachon MOK qabul qilmagan pasiyentlarga qaraganda ancha erta bosqichlarda diagnostika qilinadi.
Dislipidemiya
Estrogenlar qon plazmasida trigliseridlar konsentrasiyasini biroz oshirishi mumkin, shuning uchun gipertrigliseridemiyasi yoki uning oilaviy anamnezida bo‘lgan ayollarda pankreatitni rivojlanishini yuqori xavfi bo‘ladi.
Arterial bosimni oshishi
Garchi arterial bosimni oshishi jinsiy gormon saqlovchi preparatni qabul qilayotgan ko‘pchilik ayollarda qayd etilgan bo‘lsada, klinik ahamiyatli oshishi juda kam uchraydi. Biroq, agar Norkolut® preparatini ishlatilganda qat’iy klinik ahamiyatli arterial bosimni oshishi rivojlansa, preparatni bekor qilish va arterial gipertenziyani davolashni boshlash maqsadga muvofiqdir.
Gormon qo‘zg‘atgan arterial gipertenziya teztez uchramaydi, biroq uni o‘z vaqtida aniqlash juda muhim, chunki arterial gipertenziyasi bor ayollarda Norkolut® preparatini qo‘llash, preparatni qabul qilmaydigan ayollarga qaraganda, miokard infarkti va insult rivojlanishi havfini oshirishi mumkin.
Depressiya
Kayfiyat tushishi va depressiya gormonal kontraseptiv vositalardan foydalanish bilan ma’lum bo‘lgan salbiy reaksiyadir. Depressiya jiddiy buzilish bo‘lishi mumkin va o‘z joniga qasd qilish harakati va o‘z joniga qasd qilish uchun ma’lum xavf omilidir. Agar kayfiyat o‘zgarishi va depressiya simptomlari paydo bo‘lsa, shu jumladan davolanishni boshlaganidan keyin ham ayol shifokorga murojaat qilishi kerak.
Uglevod almashinuvi
Estragenlar va gestagenlar glyukozaga insulin rezistentlikka va tolerantlikka ta’sir qilishi mumkin bo‘lsa ham, qandli diabeti bo‘lgan pasiyentlarda jinsiy gormonlarni saqlovchi preparatlarni qo‘llash fonida qand miqdorini pasaytiruvchi preparatlarning dozasini to‘g‘irlash zarurati haqida ma’lumotlar mavjud emas. Uglevod almashinuvi parametrlarini qandli diabeti bo‘lgan barcha pasiyentlarda davolashni boshlashdan avval va preparatni qo‘llash vaqtida muntazam sinchkov nazorat qilish kerak.
Boshqalar
O‘tkir yoki surunkali jigar kasalliklari to funksional namunalar ko‘rsatkichlari normallashguniga qadar Norkolut® preparatini qabul qilishni to‘xtatishni talab qilishi mumkin. Homiladorlik davrida birinchi bor yoki oldin jinsiy gormonlarni saqlovchi preparatlarni qabul qilganda yuzaga kelgan qaytalanuvchi xolestatik sariqlik Norkolut® preparatini qabul qilishni to‘xtatishni talab qiladi.
Nasliy angionevrotik shishi bo‘lgan ayollarda ekzogen estrogenlar angionevrotik shish simptomlarini qo‘zg‘atishi yoki og‘irlashtirishi mumkin. Xloazma rivojlanishiga moyilligi bo‘lgan ayollar Norkolut® preparatini qabul qilish davrida quyoshda uzoq vaqt bo‘lishdan yoki ulrabinafsha nurlari ta’siridan saqlanishlari kerak.
Estragenlar va gestagenlar organizmda suyuqlik tutilishini chaqirishi mumkin. Kechimi ushbu omil ta’siri ostida og‘irlashishi mumkin bo‘lgan holatlarda (tutqanoq, migren, bronxial astma, yurak va buyrak faoliyatini buzilishi) Norkolut® preparatini qo‘llashda ehtiyotkorlikka rioya qilish kerak.
Ekzogen gormonlarning ichakning yallig‘lanish kasalliklari (Kron kasalligi, nospesifik yarali kolit) rivojlanishidagi roli haqida qaramaqarshi adabiy ma’lumotlar mavjud. Biroq o‘tkazilayotgan davolashga qaramay kasallik simptomlari saqlanib qolgan pasiyentlarda Norkolut® preparatini bekor qilish haqidagi savolni ko‘rib chiqish kerak.
Agar Norkolut® preparatini qo‘llash fonida hayz kelmasa yoki pasiyent uni kechiktirishni xoxlasa (alohida holatlarda), davolashning keyingi kursini boshlashdan avval homiladorlikni istisno qilish kerak.
Homiladorlik davrida ham, ekzogen gormonlarni qabul qilish fonida ham quyidagi holatlar rivojlanishi yoki yomonlashishi haqida xabar qilingan (biroq bu jinsiy gormonlarni qabul qilish bilan bog‘liqligi isbotlanmagan): xolestaz bilan bog‘liq sariqlik va/yoki qichishish; xolelitiaz; porfiriya; tizimli qizil yugurik; gemolitikuremik sindrom; Sidengam kichik xoreyasi; homiladorlik davridagi gerpes; otoskleroz bilan bog‘liq eshitishni pasayishi.
Yordamchi moddalar
Preparatini kam uchraydigan nasliy galaktoza o‘zlashtiraolmaslik, laktaza yetishmovchiligi va glyukozagalaktoza malabsorbsiyasi bo‘lgan pasiyenkatlarga qo‘llash mumkin emas.
Laborator testlar
Jinsiy gormonlarni saqlovchi preparatlarni qabul qilish ayrim laborator taxlillarga, shu jumladan, jigar faoliyati, qalqonsimon bez, buyrak osti bezlari va buyrakning biokimyoviy ko‘rsatkichlariga, qon plazmasida oqsillar konsentrasiyasiga, masalan, kortikosteroidbog‘lovchi globulin, va lipidlar/lipoproteinlar fraksiyasi, uglevod almashinuvi parametrlariga, hamda koagulyasiya va fibrinolizga ta’sir ko‘rsatishi mumkin. O‘zgarishlar odatda laborator qiymatning normal diapazoni chegaralarida qoladi.
Bolalar
Norkolut® preparati bolalarda qo‘llash uchun mo‘ljallanmagan.
Boshqa dorilar bilan o‘zaro ta’siri
Dorilarning o‘zaro ta’siri
Noretisteronga boshqa dori vositalarni ta’siri
Antibakteril preparatlar
Rifampisin, rifabutin va rimfasinni hosilalari jigar mikrosomal fermentlarini induksiyasi hisobiga gestagenlar metabolizmini kuchaytirishi va noretisteronni qon plazmasidagi konsentrasiyasini kamaytirishi mumkin.
Tutqanoqqa qarshi preparatlar
Tutqanoqqa qarshi preparatlar gestagenlar klirensini jigarni mikrosomal fermentlarini induksiyasi hisobiga oshiradi, bu o‘z navbatida ularni samaradorligini pasayishiga olib keladi. Okskarbazepin, karbamazepin, eslikarbazepin, klobazam, perampanel, primidon, topiramat, rufinamid, felbamat, lamotridjin, fenitoin va fosfenitoin noretisteronning qon plazmasidagi konsentrasiyasini pasaytiradi.
Viruslarga qarshi preparatlar
Antiretrovirus preparatlarga qarashli, proteaza ingibitorlari (masalan, lopinavir) va nukleozid transkriptazasini tiklovchi ingibitorlari (masalan, nevirapin) gestagenlarni qon plazmadagi konsentrasiyasini pasaytirishi mumkin. Bir qator viruslarga qarshi preparatlar (ribavirin, darunavir, efavirenz, fosamprenavir, lopinavir, nelfinavir, sakvinavir, telaprevir) gestagenlarning metabolizmini teshlashtirishi sababli, noretisteronni samarasini kamaytirishi mumkin. Yuqorida keltirilganlarga qaramaqarshi, boshqa antiretrovirus preparatlar gestagenlarning qon plazmadagi konsentrasiyasini oshirishi mumkin, bular: atazanavir, kobisistat, boseprevir va tipranavir.
Zamburug‘larga qarshi preparatlar
Grizeofulvin gestagenlarning samarasini pasaytirishi, vorikonazol esa gestagenlarning qon plazmadagi konsentrasiyasini oshirishi mumkin.
Boshqa preparatlar
Ritinoidlar guruhidagi ba’zi preparatlar, diabetga qarshi, qusishga qarshi, malyariyaga qarshi va o‘smalarga qarshi vositalar (masalan, liksisenatid, eksenatid, metreleptin, asitretin, fosaprepitan, aprepitant, artemeter, beksaroten, brigatinib, iksazomib) gestagenlarning samarasini pasaytirishi mumkin. O‘t kislotasining sekvestrantlari, kolesevelam, prukaloprid, sugammadeks, lumakaftor, mifepriston, ulipristal, mikofenolat va lezinurad ham gestagenlarning qon plazmadagi konsentrasiyasini kamaytrishi mumkin.
5α-reduktaza ingibitorlari, finasterid va dutasterid, noretisteronning metabolizmini sekinlashtirishi mumkin.
Teshik dala choy (Hypericum perforatum), bozentan, deferaziroks, mitotan, sarilumab, siltuksimab va tosilizumab izoferment CYP3A4 substratlar konsentrasiyasini kamaytirishi mumkin, natijada noretisteronning qon plazmadagi konsentrasiyasini o‘zgartirishi mumkin.
Noretisteronning boshqa dori vositalariga ta’siri
Bir vaqtda lamotridjinni va gestagenlarni qo‘llanilishi lamotridjinning qon plazmadagi konsentrasiyasini kamayishiga olib kelishi mumkin, natijada extimol uning tirishishga qarshi samarasi pasayishi mumkin.
Gestagenlar antikoagulyantlar terapevtik samarasini pasaytirishi mumkin. Ba’zi gestagenlarning potensial protrombotik ta’siri va majmuaviy estrogen-gestagen preparatlari varfarin va fenidoinning antikoagulyant ta’sirini neytrallashi mumkin.
Gestagenlar traneksam kislotasi, talidomid va pomalidomidni S1-ingibitorlarining trombogen ta’sirini kuchaytirishi mumkin.
Noretisteron diabetga qarshi preparatlarning terapevtik ta’sirini pasaytirishi mumkin.
Noretisteron vorikonazolning qon plazmadagi konsentrasiyasini oshirishi mumkin.
Gestagenlar siklosporinning gepatotoksik ta’sirini kuchaytirishi mumkin.
Farmakodinamik o‘zaro ta’sirlar
Klinik tadqiqotlarda virusli gepatit S ni davolash uchun ombitasvir/paritaprevir/ritonavir va dasabuvir saqlovchi dori preparatlarni, ribavirin bilan yoki usiz majmuada qabul qilgan pasiyentlarda, etinilestradiolni saqlovchi majmualangan gormonal peroral kontraseptivlari (MOK) kabi dori preparatlaridan foydalanadigan ayollarda, sezilarli darajada tez-tez alaninaminotransferaza (ALT) faolligi normaning yuqori chegarasidan 5 baravar ko‘proq oshgan. Bundan tashqari, MOK kabi etinilestradiol saqlovchi dori preparatlarni qo‘llagan va glekaprevir/pibrentasvir yoki sofosbuvir/velpatasvir/voksilaprevirni qabul qilgan ayollarda ALT faolligi oshishi kuzatilgan (“Qo‘llash mumkin bo‘lmagan holatlar” bo‘limiga qarang).
Homiladorlik va emizish davrida
Homiladorlik va laktasiya vaqtida qo‘llanishi
Homiladorlik
Norkolut® preparatini homiladorlik vaqtida qo‘llash mumkin emas.
Reproduktiv toksikligi bo‘yicha tekshiruvlarda noretisteronni yuqori dozalarda qo‘llaganda tashqi jinsiy a’zolar shaklanishi davrida ayol jinsli homilada maskulinizasiya havfi kuzatilgan. Shu sababli aytib o‘tish kerakki, jinsiy a’zolarning somatik differensiasiyasining gormonsezuvchan fazasi davrida Norkolut® preparatini qo‘llash ayol jinli homila virilizasiyasi alomatlari rivojlanishiga olib kelishi mumkin.
Noretisteronning terotagen ta’siri haqida boshqa ma’lumotlar yo‘q.
Jinsiy gormonlarni qo‘llashni qayta boshlashda, tug‘ruqdan keyingi davrdaVTE xavfi ortishi hisobga olinishi kerak.
Emizish davri
Noretisteronni emizish davrida qo‘llash bo‘yicha ma’lumotlar yo‘q. Emizish davrida noretisteronni qo‘llashdan saqlanish kerak.
Transport boshqarishga ta’siri
Avtomobilni va murakkab mexanizmlarni boshqarish qobiliyatiga ta’siri
Noretisteron avtomobilni boshqarish va mexanizmlar bilan ishlash qobiliyatiga ta’sir qilmaydi.
Dozani oshirib yuborish
Dozani oshirib yuborilishi
Simptomlar
Noretisteron saqlovchi MOK yuqori dozalari kichkina bolalar tomonidan ichga bir vaqtda qabul qilingandan keyin jiddiy salbiy oqibatlar qayd etilmagan. Dozani oshirib yuborilishi ayollarda ko‘ngil aynishi va “shiddatli” qon ketishlarini chaqirishi mumkin.
Davolash
Maxsus antidot mavjud emas, davolash simptomatik bo‘lishi kerak.
Farmakodinamikasi
Farmakodinamikasi
Noretisteron sintetik gestagen moddani 19-nortestosteron hosilasi hisoblanadi, progesteronga o‘xshash tabiiy ta’sir ko‘rsatadi, shu jumladan gonadotrop gormonlarni sekresiyasini ingibisiya qiladi, bu o‘z navbatida endometriyani transformasiyasini va ovulyasiyani boshlanishini oldini oladi. Kuchsiz androgen ta’siriga ega.
Farmakokinetikasi
Farmakokinetikasi
So‘rilishi
Noretisteron ichga qabul qilinganidan so‘ng me’da-ichak yo‘llaridan yaxshi so‘riladi. Uning mutloq biokiraolishligi 47% dan 73% gacha oralig‘ida.
Taqsimlanishi
Yuqori darajada qon plazmasining oqsillari bilan bog‘lanadi: albumin bilan 61% va jinsiy gormonlarni bog‘lovchi globulin (JGBG) bilan 36%.
Biotransformasiyasi
Asosan CYP3A4 izoferment yordamida gidroliz yo‘li bilan jigarda metabolizmga uchraydi.
Noretisteron asetati noretisterongacha asetil guruhini ajralishidan so‘ng noretisteron jigarda tiklanadi va konyugasiyaga uchraydi. 5α-reduktaza noretisteronning metabolizmida muhim rol o‘ynaydi. Noretisteron CYP3A4 izofermenti ishtirokida gidroksil guruhini qo‘shilishi yo‘li orqali qisman metabolizmga uchragani sababli, CYP3A4 izofermentining ingibitorlari va induktorlari qon plazmasida noretisteronning konsentrasiyasini ahamiyatli o‘zgartirishi mumkin.
5α-digidro-noretisteron va tetragidronoretisteronning ayrim izomerlari noretisteronning eng muhim metabolitlari hisoblanadi, ular asosan glyukuronidlar ko‘rinishida chiqariladi. Noretisteron va uning ayrim metabolitlari 17β-gidroksil hisobiga kon’yugasiyalangan.
Ayollarda postmenopauza davrida noretisteron asetati yoki etinilestradiol bir muncha yuqori dozalarda ichga qabul qilinganidan so‘ng qon plazmasida etinilestradiolning past konsentrasiyasi aniqlangan. Etinilestradiol va noretisteron uchun aniqlangan farmakokinetik egri osti maydoniga “konsentrasiyavaqt” (AUC) asosan, noretisteronni etinilestradiolga konversiyasining o‘rtacha koeffisenti mos ravishda 5 va 10 mg ichga qabul qilinganda 0,7% va 1,0% ni tashkil kilishini ko‘rsatadi. Shunday qilib, etinilestradiolning ichga qabul qilingan 1 mg noretisteronga yoki noretisteron asetatiga ekvivalent dozasi 46 mkg ga teng.
Chiqarilishi
Noretisteronning yarim chiqarilish davri taxminan 8-9 soatni, plazmada maksimal konsentrasiyasiga erishish taxminan 2 soatni tashkil qiladi (qabul qilingan doza va bir vaqtda estrogenni qabul qilinishiga bog‘liq). Noretisteron asosan buyrak orqali (˃50% metabolitlar ko‘rinishida) va ichak orqali (20-40% metabolitlar ko‘rinishida) chiqariladi.