
Nitroglitserin
- Ishlab chiqaruvchi
- АО Усолье-Сибирский химфармзавод
- Mamlakat
- Rossiya
- Ro‘yxat raqami
- DV/X 11107/10/25
- Ruxsat muddati
- 31.10.2030 gacha
- Saqlash muddati
- 3 yil
- ATX kodi
- C01DA02
Nitroglitserin nima uchun ishlatiladi
Nitroglitserin — tomir kengaytiruvchi dori (organik nitrat). Til ostida eriganda tez ta’sir qiladi va stenokardiya (yurak sanchig‘i) xurujini to‘xtatadi.
Stenokardiya xuruji
Stenokardiya (yurak sanchig‘i) xurujini to‘xtatish.
Xurujning oldini olish
Jismoniy zo‘riqish yoki hayajon oldidan stenokardiya xurujining oldini olish.
Qancha va qanday qabul qilinadi
Rasmiy yo‘riqnoma bo‘yicha, 0,5 mg li til ostiga qo‘yiladigan tabletka uchun. Shifokor buyrug‘i bilan qo‘llanadi.
Kimga mumkin, kimga mumkin emas
Qon bosimi pasayishi Ehtiyotkorlik bilan
Bosim keskin tushib, bosh aylanishi mumkin — ayniqsa tik turganda, keskin turganda, qon hajmi kamayganda, alkogol, jismoniy mashq yoki issiq havoda. Hammom, sauna, issiq dushdan saqlaning; bir necha dorini bir vaqtda yoki ketma-ket qisqa vaqtda ichmang.
Alkogol Mumkin emas
Davolanish paytida alkogol ichish mumkin emas — bosim tushishini kuchaytiradi.
Yurak Ehtiyotkorlik bilan
Bosim tushishi va yurak tez urishi og‘ir aritmiyalarga, ba’zan o‘limga olib kelishi mumkin. Paradoksal ravishda yurak urishi sekinlashib, stenokardiya kuchayishi, hatto infarkt bo‘lishi mumkin. O‘tkir infarkt va surunkali yurak yetishmovchiligida faqat qat’iy shifokor nazoratida.
Homiladorlik Ehtiyotkorlik bilan
Yetarli tadqiqot yo‘q. Faqat shifokor buyurganda, onaga foydasi homila uchun xavfdan yuqori bo‘lsa, qat’iy nazoratda.
Emizish davri Ehtiyotkorlik bilan
Nitratlar ona sutiga o‘tadi, chaqaloqda metgemoglobinemiya xavfi bor. Emizish yoki davolashni to‘xtatish haqida shifokor qaror qiladi.
Bolalar Mumkin emas
18 yoshgacha mumkin emas.
Haydovchilar Ehtiyotkorlik bilan
Davolanish paytida mashina haydash va diqqat talab qiluvchi ishlarda ehtiyot bo‘ling.
Laktoza Mumkin emas
Tabletkada laktoza bor: laktozani ko‘tarmaslik, laktaza yetishmovchiligi va glyukoza-galaktoza so‘rilishi buzilishida mumkin emas.
Jigar va buyrak Ehtiyotkorlik bilan
Og‘ir jigar yetishmovchiligida metgemoglobinemiya xavfi bor — ehtiyotkorlik bilan. Og‘ir buyrak yetishmovchiligida ham ehtiyotkorlik bilan.
Bosh og‘rig‘i, ko‘rish, o‘pka Ehtiyotkorlik bilan
Kuchli bosh og‘rig‘i bo‘lishi mumkin — doza kamaytirilsa yoki levomentolli dori bilan kamayadi. Ko‘rish xiralashsa yoki og‘iz qurisa — to‘xtating. Surunkali o‘pka kasalligida qonda kislorod kamayishini kuchaytirishi mumkin. Qondagi umumiy xolesterin tahlili (Zlatkis-Zak usuli) natijasini soxta pasaytirishi mumkin. Lablar, teri ko‘karsa (sianoz) — darhol to‘xtating va tibbiy yordamga murojaat qiling.
Qo‘llash mumkin bo‘lmagan holatlar
- Nitroglitserin, boshqa organik nitratlar yoki tabletka tarkibidagi moddaga yuqori sezuvchanlik
- Shok, kollaps; og‘ir past bosim (yuqori bosim 90 mm sim. ust. dan past)
- Konstriktiv perikardit, yurak tamponadasi
- Og‘ir aortal/subaortal yoki mitral stenoz; gipertrofik obstruktiv kardiomiopatiya
- O‘ng qorinchani shikastlagan pastki devor o‘tkir infarkti
- Og‘ir gipovolemiya (qon hajmi kamayishi), og‘ir kamqonlik
- Bosh jarohati (o‘tkir davr), kalla ichi bosimi oshgan holatlar (masalan, miyaga qon quyilishi)
- Fosfodiesteraza-5 ingibitorlari (sildenafil, vardenafil, tadalafil, udenafil) yoki riotsiguat bilan bir vaqtda
- 18 yoshgacha
- Laktozani ko‘tarmaslik, laktaza yetishmovchiligi, glyukoza-galaktoza malabsorbsiyasi
- Ehtiyotkorlik bilan: gemorragik insult; past to‘lish bosimli o‘tkir infarkt va surunkali yurak yetishmovchiligi; gipovolemiya; alohida mitral stenoz; yopiq burchakli glaukoma; toksik o‘pka shishi; ilgari bosh jarohati; tireotoksikoz; og‘ir buyrak yoki jigar yetishmovchiligi; homiladorlik va emizish
Tarkibi
0.5mg li dorining barcha moddalari, yordamchi moddalar ham
Nojo‘ya ta’sirlar
Qanchalik ko‘p uchrashi bo‘yicha
Boshqa dorilar bilan birga
Sildenafil, vardenafil, tadalafil, udenafil (FDE-5 ingibitorlari) Birga ichilmaydi
Bosim hayot uchun xavfli darajada tushadi, hushdan ketish, infarkt va o‘lim mumkin. Birga mumkin emas.
Riotsiguat Birga ichilmaydi
Og‘ir bosim tushishi. Birga mumkin emas.
Sapropterin Birga ichilmaydi
Bosim tushishi xavfi oshadi — tavsiya etilmaydi.
Ergotamin va shunga o‘xshash dorilar Birga ichilmaydi
Stenokardiya xurujini qo‘zg‘atishi mumkin — qochish kerak. Digidroergotamin qondagi miqdori oshishi mumkin.
Bosim tushiruvchi va tomir kengaytiruvchi dorilar (beta-blokatorlar, kalsiy kanali blokatorlari, APF ingibitorlari, diuretiklar), prokainamid, neyroleptiklar, triyiklik antidepressantlar, MAO ingibitorlari, alkogol Ehtiyotkorlik
Bosim tushishi kuchayadi; prokainamid bilan turganda kollaps mumkin.
Uzoq ta’sirli nitratlar (izosorbid dinitrat, mononitrat) Ehtiyotkorlik
Nitroglitserin ta’siri susayadi, ko‘proq doza kerak bo‘lishi mumkin.
Atsetilsalitsil kislota, salitsilatlar Ehtiyotkorlik
Nitroglitserin ta’siri va qondagi miqdori oshadi.
Alteplaza, geparin Ehtiyotkorlik
Vena ichiga yuborilgan nitroglitserin ularning samarasini kamaytiradi; geparin bilan qon ivishini nazorat qilish kerak.
Triyiklik antidepressantlar (amitriptilin va b.), atropin Ehtiyotkorlik
Og‘iz quriydi — tabletka yomon eriydi va kam so‘riladi.
Amiodaron, propranolol, kalsiy kanali blokatorlari Ehtiyotkorlik
Stenokardiyaga qarshi ta’sir kuchayishi mumkin.
Beta-adrenomimetiklar, alfa-blokatorlar Ehtiyotkorlik
Nitroglitserin ta’siri susayishi mumkin.
Noradrenalin Ehtiyotkorlik
Uning samarasi kamayishi mumkin.
Barbituratlar Ehtiyotkorlik
Nitratlar qondagi miqdorini kamaytiradi.
Kaptopril, atsetilsistein, unitiol Ehtiyotkorlik
Nitroglitseringa susaygan sezuvchanlikni tiklaydi; atsetilsistein tomir kengaytiruvchi ta’sirni kuchaytirishi mumkin.
Ko‘p ichib qo‘ydingizmi?
Belgilari: qon bosimining kuchli pasayishi (90 mm sim. ust. dan past), turganda bosim tushishi, yurak tez urishi, bosh og‘rig‘i, holsizlik, bosh aylanishi, uyquchanlik, hansirash, kuchli holsizlik, issiqlik hissi yoki et junjikishi (titroq), harorat ko‘tarilishi, tutqanoq, hushdan ketish, ko‘ngil aynishi, qusish, ich ketishi. Yuqori dozalarda (20 mkg/kg dan ortiq) — kollaps, ko‘karish (sianoz), metgemoglobinemiya, nafas qisishi va tezlashishi. Davolash: bemor kamida 12 soat qat’iy shifokor nazoratida bo‘lishi, hayotiy muhim funksiyalar sinchiklab kuzatilishi kerak. Birinchi soat ichida oshqozon yuviladi, faollashtirilgan ko‘mir qo‘llanishi mumkin. Yengil holda bemor oyoqlari biroz ko‘tarilgan yoki karavotning bosh tomoni pastlatilgan holda yotqiziladi. Og‘irroq holda, bosim keskin tushganda, qon hajmi to‘ldiriladi; istisno hollarda (kollaps, shok) noradrenalin va/yoki dopamin infuziyasi qilinadi. Adrenalin va shunga o‘xshash dorilar qo‘llash mumkin emas. Metgemoglobinemiyada — askorbin kislotasi (1 g ichga yoki vena ichiga), kislorod bilan davolash, gemodializ, qon almashtirish. Nafas va yurak to‘xtasa — darhol reanimatsiya choralari boshlanadi. Dozani oshirib yuborganda darhol shifokorga murojaat qilish kerak.
Ko‘p beriladigan savollar
Nitroglitserinni qanday qabul qilish kerak?
1 tabletkani til ostiga qo‘yib, to‘liq erib ketguncha ushlab turing. Yutmang va chaynamang. Iloji bo‘lsa o‘tirib qabul qiling.
Xuruj o‘tmasa, yana tabletka qo‘ysa bo‘ladimi?
5 daqiqada o‘tmasa, yana 1 tabletka qo‘yish mumkin. Bir martada ko‘pi bilan 2 tabletka. 2 tabletkadan keyin ham naf bo‘lmasa — darhol shifokorga murojaat qiling.
Sutkasiga nechta tabletka mumkin?
Ko‘pi bilan 6 tabletka.
Sildenafil (Viagra) va shunga o‘xshash dorilar bilan mumkinmi?
Yo‘q. Sildenafil, vardenafil, tadalafil, udenafil bilan birga bosim hayot uchun xavfli darajada tushadi.
Nitroglitserindan keyin bosh og‘risa nima qilish kerak?
Bu juda tez-tez uchraydigan «nitrat» bosh og‘rig‘i. Doza kamaytirilsa yoki levomentolli dori bilan birga qabul qilinsa, kamayishi mumkin.
Alkogol bilan mumkinmi?
Yo‘q, davolanish paytida alkogol ichish mumkin emas.
Rasmiy yo‘riqnoma
Rasmiy yo‘riqnomaning to‘liq matni
Tavsifi
oq yoki deyarli oq rangli, yassisilindrik shaklli faskasi bo‘lgan dumaloq shaklli tabletkalar.
Qo‘llanilishi
Stenokardiya hurujlarini bartaraf etish;
jismoniy yuklama yoki emosional zo‘riqishdan oldingi stenokardiya hurujlarini oldini olish uchun qo‘llaniladi.
Qo‘llash usuli va dozalari
Nitrogliserin preparatini shifokor ko‘rsatmasi bo‘yicha qo‘llash kerak. Nitrogliserin preparatini 1 tabletkasi til ostiga (sublingval) qo‘yish va yutib yubormasdan og‘iz bo‘shlig‘ida to‘liq so‘rilib ketgunicha tutib turiladi. Tabletkani chaynash mumkin emas!
Stenokardiya hurujlarini bartaraf etish
Stenokardiya hurujining birinchi belgilari namoyon bo‘lgan nitrogliserin preparatni darhol qabul qilish kerak. Preparatning odatdagi dozasi – til ostiga 1 tabletka. Agar stenokardiya hurujlari 5 minut davomida bartaraf bo‘lmasa, Nitrogliserin preparatning yana 1 tabletkasini qabul qilish zarur. Ikkita tabletkani qabul qilgandan so‘ng terapevtik samara bo‘lmasa, zudlik bilan shifokorga murojaat qilish kerak. Maksimal bir martalik doza — 2 tabletkani, sutkalik maksimal doza — 6 tabletkalarni tashkil etadi. Stenokardiya hurujlari tez-tez bezovta qilganida ajralib chiqishi uzaytirilgan dori shaklli organik nitratlarni qo‘llash maqsadga muvofiqdir.
Jismoniy yuklama yoki emosional zo‘riqishdan oldingi stenokardiya hurujlarini oldini olish
Profilaktik maqsadida Nitrogliserin preparatni 1 tabletkasini kutilgan jismoniy yuklama yoki emosional zo‘riqishdan 5-10 minut oldin til ostiga qabul qilish kerak.
Preparatni faqat ko‘rsatmalarga, qo‘llash usuli va yo‘riqnomasida ko‘rsatilgan dozalarga muvofiq qo‘llang.
Qo‘llash mumkin bo‘lmagan holatlar
Preparatning ta’sir etuvchi moddasiga, organik nitratlarga va/yoki boshqa komponentlariga yuqori sezuvchanlik;
shok, kollaps,
sistolik arterial bosim 90 mm sim. ust. dan past bo‘lgan og‘ir arterial gipotenziya;
konstriktiv perikardit;
yurak tamponadasi;
og‘ir aortal/subaortal stenozi yoki mitral stenozi; gipertrofik obstruktiv kardiomiopatiya;
o‘ng qorincha shikastlanishlari bo‘lgan yurakning pastki devorining o‘tkir miokard infarkti;
og‘ir gipovolemiya;
og‘ir anemiya;
bosh jarohatlari (o‘tkir davri), bosh miya ichki bosimini oshishi bo‘lgan holat (masalan, miyaga qon quyilishlari)
fosfodiesterazi-5 ingibitorlari bilan bir vaqtda qo‘llash (shu jumladan sildenafil, vardenafil, tadalafil, udenafil);
erituvchi guanilatsiklaza (riosiguat) stimulyatorlari bilan bir vaqtda qo‘llash;
18 yoshgacha bo‘lgan bolalar (samaradorligi va xavfsizligi aniqlanmagan);
laktoza o‘zlashtiraolmaslik, laktaza tanqisligi, glyukozo-galaktoza malabsorbsiya sindromi (preparat laktoza monogidratini saqlaydi)da qo‘llash mumkin emas.
Ehtiyotkorlik bilan
Gemorragik insult;
o‘tkir miokard infarkti va yurak chap qorincha to‘lish bosimini pasayishi bilan kechuvchi surunkali yurak yetishmovchiligi (SYuYe) (ishemiyani kuchaytirishi mumkin bo‘lgan arterial bosimni (AB) pasayishi xavfi);
gipovolemiya;
alohida mitral stenoz;
yopiqburchakli glaukoma (ko‘z ichi bosimi yuqori xavfi);
toksik o‘pka shishi;
anamnezida bosh jarohatlari;
tireotoksikoz;
og‘ir jigar yetishmovchiligi (metgemoglobinemiya rivojlanishini xavfi);
homiladorlik va emizish davrida ehtiyotkorlik bilan qo‘llash kerak.
Agar Sizda yuqorida sanab o‘tilgan kasalliklardan biri bo‘lsa, preparatni qo‘llashdan oldin shifokor bilan maslahatlashish zarur.
Nojo‘ya ta’sirlar
Noxush hollar paydo bo‘lishining uchrash tezligini baholash uchun (Jahon sog‘liqni saqlash tashkiloti tasnifiga muvofiq) quyidagi mezonlardan foydaniladi: juda tez-tez (>10%); tez-tez (> 1% va <10 %); tez-tez emas (> 0,1% va <1%); kam hollarda (> 0,01% i < 0,1%); juda kam hollarda (< 0,01%); uchrash tezligi noma’lum (uchrash tezligining rivojlanishini baholash uchun ma’lumotlar yetarli emas).
Qon va limfa tizimi tomonidan buzilishlar:
kam hollarda – metgemoglobinemiya.
Ruhiyat tomonidan buzilishlar:
juda kam hollarda- bezovtalik;
tez-tezligi noma’lum - xavotirlik, psixotik reaksiyalar, tormozlanish, dezoriyentasiya.
Nerv tizimi tomonidan buzilishlar:
juda tez-tez – “nitratli” bosh og‘rig‘i;
tez-tez – uyquchanlik, bosh aylanishi (shu jumladan postural);
tez-tez emas – hushni yo‘qotish;
juda kam hollarda - serebral ishemiya.
Ko‘ruv a’zolari tomonidan buzilishlar:
tez-tez emas - ko‘rishni qabul qilishni noaniqligi.
Yurak tomonidan buzilishlar:
Tez-tez – taxikardiya, yurak urish hissi;
Tez-tez emas – stenokardiya hurujlarini parodoksal kuchayishi, bradikardiya;
Kam hollarda – sianoz.
Yurak-tomir tizimi tomonidan:
tez-tez - ortostatik gipotenziya, arterial bosimni pasayishi;
tez-tez emas - kollaps (ba’zida bradiaritmiya va hushdan ketish bilan kuzatiladi); yuz terisida qon qo‘yilishlari hissi.
Me’da-ichak yo‘llari tomonidan buzilishlar:
tez-tez emas - ko‘ngil aynishi, qusish;
juda kam hollarda – jig‘ildon qaynashi;
uchrash tezligi noma’lum - og‘izni qurishi, qorinda og‘riq.
Teri va teri osti to‘qimalari tomonidan buzilishlari:
tez-tez emas – teri allergik reaksiyalari (shu jumladan terida toshmalar), yuz terisida “qon qo‘yilishlari hissi”;
juda kam hollarda – angionevrotik shish, Stivens-Djonson sindromi;
uchrash tezligi noma’lum - eksfoliativ dermatit.
Umumiy buzilishlar va yuborish joyida buzilishlar:
tez-tez - asteniya;
uchrash tezligi noma’lum – chidamlilik rivojlanishi.
Organik nitratlarga tegishli bo‘lgan ko‘ngil aynishi, qusish, bezovtalik, nafas olishni buzilishi va ko‘p ter ajralishi bilan kechadigan yaqqol arterial gipotenziya hollarining rivojlanishi kuzatilgan.
Preparatni uzoq vaqt qo‘llash gipoventilasiyalangan alveolyar sohada qon oqimini nisbatan qayta taqsimlanishi oqibatida o‘tib ketuvchi gipoksemiyani keltirib chiqarishi mumkin (yurak ishemik kasalligi bo‘lgan pasiyentlarda miokard gipoksemiyasiga olib kelishi mumkin).
Agar Sizda yo‘riqnomada ko‘rsatilgan nojo‘ya samaralar kuzatilsa yoki ular kuchaysa, yoki Siz yo‘riqnomada ko‘rsatilmagan har qanday boshqa nojo‘ya samaralarni sezsangiz, bu haqida shifokorga xabar bering.
Maxsus ko‘rsatmalar
Tabletkalarni chaynamaslik kerak, chunki og‘iz bo‘shlig‘ining shilliq qavati orqali tizimli qon oqimiga ta’sir etuvchi moddaning ortiqcha miqdori tushishi mumkin. Tabletkani yutish mumkin kerak.
Arterial gipotenziya
Nitrogliserinni qabul qilish fonida ayniqsa tik turgan holatda, “o‘tirgan” yoki “yotgan” holatdan boshqa holatga keskin o‘tganda, qon aylanish hajmi pasayganda, bir vaqtda alkogolni iste’mol qilganida, jismoniy mashqlarni bajarishda yoki issiq ob-havoda arterial bosimni ahamiyatli pasayishi va bosh aylanishi paydo bo‘lishi mumkin. Agar imkon bo‘lsa, pasiyentlarga nitrogliserin tabletkasini o‘tirgan holatda qabul qilish va vertikal holatga qaytishda ehtiyotkorlikka rioya qilish tavsiya etiladi. Bu arterial bosimni pasayishi bilan namoyon bo‘ladigan bosh aylanishni rivojlanish va bosh aylanishi tufayli muvozanatni buzilishi xavfini kamaytiradi.
Arterial gipertenziya xavfini kamaytirish uchun yaqqol antigiperteziv i qon tomirlarni kengaytiruvchi xususiyatlarga ega dori vositalar bilan bir vaqtda qo‘llashda ehtiyotkorlikka rioya qilish, alkogol iste’mol qilishni to‘xtatish, yuqori haroratli muhitli (hammom, sauna, issiq dush) binolarga borishni chegaralash, bir nechta preparatlarni bir vaqtda yoki birinchi qabul vaqtidan keyin qisqa muddat oralig‘ida qabul qilishdan saqlanish kerak.
Yurak-qon tomir kasalliklari
Nitrogliserinni qabul qilganda miokardda kislorodga bo‘lgan talabni oshishiga olib keluvchi arterial gipotenziya va reflektor taxikardiya yuzaga kelishi mumkin. Bu omillar ayniqsa o‘ng qorincha shikastlanishi bilan yurak pastki devori miokard infarkti bo‘lgan pasiyentlarda, qorinchalar fibrillyasiyasi (ba’zida o‘lim hollari) kabi og‘ir aritmiyalarga olib kelishi mumkin.
Nitrogliserinni qo‘llaganda arterial gipotenziya paradoksal bradikardiya rivojlanishi va stenokardiyani kuchayishi/infarkt miokardgacha bo‘lgan miokard ishemiyasi kuchayishi (paradoksal nitrat reaksiyalar) bilan kuzatilishi mumkin. O‘tkir miokard infarktida yoki surunkali yurak yetishmovchiligida nitrogliserinni til ostiga qo‘llash afzalliklari aniqlanmagan. Agar siz ushbu kasalliklarda nitrogliserinni qo‘llamoqchi bo‘lsangiz o‘ta ehtiyotkorlikka rioya qiling. Preparatni arterial gipotenziya va reflektor taxikardiya rivojlanishi ehtimoli tufayli sinchkov klinik va gemodinamik nazorat bilan tibbiy kuzatuv ostida qo‘llash kerak.
Gipertrofik obstruktiv kardiomiopatiya
Gipertrofik obstruktiv kardiomiopatiyasi bo‘lgan pasiyentlarda nitrogliserinni qo‘llaganda stenokardiya hurujlari tezlashishi mumkin.
Gipoksemiya
Alveolyar gipoventilyasiyasi bo‘lgan pasiyentlarda o‘pkaning yomon ventilyasiyali qismida va o‘pkaning normal ventilyasiyali qismiga (Eyler-Lilestrand refleksi) qon oqimini yo‘naltirishda vazokonstruksiyalar yuzaga kelishi mumkin. Oxirgisi o‘pka kasalliklarida, shuningdek stenokardiya, miokard infarkti va bosh miya ishemiyasi bo‘lgan pasiyentlarda yuzaga kelishi mumkin. Nitrogliserinni qon tomirlarni kengaytiruvchi ta’siri gipoventilyasiyalangan alveolyar segmentda qon oqimining qayta taqsimlanishiga va arterial gipoksemiyani rivojlanishiga olib kelishi mumkin. Bu yurak ishemik kasalliklari bo‘lgan pasiyentlarda ishemiyaning boshlovchi mexanizmi hisoblanadi. Surunkali o‘pka yoki o‘pka yurak yetishmovchiligi kasalliklari bo‘lgan pasiyentlarda nitrogliserinni qo‘llash gipoksemiya yomonlashishi mumkin.
Metgemoglobinemiya
Nitrogliserinni uzoq muddat nazoratsiz qabul qilganda, preparatni yuqori dozalarda qo‘llaganda va jigar yetishmovchiligi bo‘lgan pasiyentlarda sianoz va qonda jigarrang rang paydo bo‘lishi bilan namoyon bo‘luvchi metgemoglobinemiyani rivojlanish xavfi oshadi. Sianoz rivojlangan hollarda darhol nitrogliserinni bekor qilish va tibbiy yordamga murojaat qilish zarur.
Chidamlilik
Nitrogliserinni nazoratsiz qabul qilish davomiylikni va samara yaqqolligini kamayishi va terapevtik samaraga erishish uchun preparat dozasini oshirish zarurati bilan ifodalanadigan chidamlilikni rivojlanishiga olib kelishi mumkin. Davolashda tanaffusdan keyin nitratlarga sezuvchanlik tiklanadi. Chidamlilik rivojlanishini oldini olish uchun nitrogliserin preparatini stenokardiya hurujlarini samarali to‘xtatishga imkon beruvchi eng kichik dozalarda qo‘llash kerak.
Bosh og‘rig‘i
Preparatni qo‘llaganda (odatda yuqori dozalarda) kuchli bosh og‘rig‘i paydo bo‘lishi mumkin. Nitrogliserinni qabul qilish fonida bosh og‘rig‘ining yaqqolligi preparat dozasini kamaytirish va/yoki levomentol saqlovchi dori vositalari bilan bir vaqtda qabul qilish orqali kamaytirish mumkin.
Boshqalar
Ko‘rishning noaniqligi yoki og‘iz qurishi paydo bo‘lganda, preparatni qo‘llashni to‘xtatish kerak.
Nitrogliserin preparatini qo‘llash davrida alkogol iste’mol qilishga yo‘l qo‘yilmaydi.
Nitratlar Zlatkis-Zak usuli (qon zardobida umumiy xolesterin konsentrasiyasining soxta pasayishi) bo‘yicha xolesterin konsentrasiyasini kolorimetrik aniqlash natijalariga ta’sir qilishi mumkin.
Preparatni mustaqil ravishda qo‘llaganda maksimal muddat va tavsiya etilgan dozalar oshmaslik kerak. Simptomlar kamayishi hollari bo‘lmasa yoki kasallik simptomlari yanada kuchaysa, darhol shifokorga murojaat qiling.
Boshqa dorilar bilan o‘zaro ta’siri
Qo‘llash mumkin bo‘lmagan majmualar
Fosfodiesteraza -5(FDE-5) ingibitorlari
Erektil disfunksiyasini davolash uchun qo‘llaniladigan (sildenafil, vardenafil, tadalafil, udenafil kabi) fosfodiesteraza -5(FDE-5) ingibitorlari nitrogliserinning antigipertenziv samarasini potensiya qilishi aniqlangan. Bu hushdan ketish yoki miokard infarkti va o‘lim hollari bilan kechadigan hayot uchun xavfli bo‘lgan arterial gipotenziyasiga olib kelishi mumkin. Shu tufayli fosfodiesteraza -5(FDE-5) ingibitorlari va nitrogliserinni bir vaqtda qo‘llash mumkin emas.
Eruvchan guantatsiklaza stimulyatorlari
Nitrogliserin bilan bir vaqtda qo‘llash og‘ir arterial gipotenziya rivojlanishi bilan eruvchan guantatsiklaza stimulyatorlarining antigipertenziv samarasini potensiya qilishi mumkin.
Tavsiya etilmaydigan majmualar
Sapropterin
Sapropterin (azot oksidi sintetazasini kofermenti) qo‘shimcha miqdordagi azot oksidining sintezini potensiya qilishi bilan bog‘liq arterial gipotenziyaning rivojlanish xavfini kuchaytiradi. Nitrogliserin preparatini eruvchan guanilatsiklaza riosiguat stimulyatorlari bilan bir vaqtda qo‘llaganda arterial bosimni yaqqol pasayishiga olib kelishi mumkin.
Diqqat bilan qabul qilinadigan majmualar
Gipotenziv dori vositalari va arterial bosimni pasaytiruvchi preparatlar
Nitrogliserinni boshqa vazodilyatoatorlar, gipotenziv vositalar, shu jumladan, beta-adrenoblokatorlar, “sekin” kalsiy kanallarining blokatorlari, angiotenzinga aylantiruvchi ferment (APF) ingibitorlari, diuretiklari, prokainamid, neyroleptiklar, trisiklik antidepressantlar, monoaminoksidaza (MAO) ingibitorlari, shuningdek etanol (alkogol) bilan bir vaqtda qo‘llash antigipertenziv ta’sirni kuchaytirishi mumkin.
Nitrogliserin va prokainni bir vaqtda qo‘llaganda ortostatik kollaps rivojlanishi mumkin.
Nitratlar
Nitrogliserinni antianginal ta’sirini pasaytiradi. Ta’siri uzaytirilgan nitratlarni (izosorbid dinitrati yoki izosorbid mononitrati) oldin qabul qilgan pasiyetlarga, nitrogliserinning yuqori dozalari talab etilishi mumkin.
Asetilsalisil kislotasi
Asetilsalisil kislotasi bilan bir vaqtda qo‘llaganda nitrogliserinni qon tomirlarini kengaytiruvchi va gemodinamik samaralari kuchayishi mumkin.
Alteplaza
Nitrogliserinni vena ichiga yuborganda alteplazaning trombolitik samarasini pasaytiradi. Nitrogliserinni sublingval qabul qilayotgan pasiyentlarga alteplazani ehtiyotkorlik bilan qo‘llash kerak.
Geparin
Nitrogliserinni vena ichiga yuborganda geparin natriyni samaradorligini pasaytiradi. Bir vaqtda qo‘llaganda AChTV muntazam nazorat qilish zarur va geparin dozasini oshirish talab etilishi mumkin. Nitrogliserinni bekor qilgandan keyin qon ivuvchanligi ahamiyatli pasayishi mumkin, bu geparinning dozasini pasaytirishni talab qilishi mumkin. Ushbu samara nitrogliserinni til ostida qabul qilgandan keyin yuzaga keladimi yo‘qmi noma’lum.
Sporini alkaloidlari
Nitrogliserinni sublingval qabul qilganda jigar orqali birinchi o‘tishda digidroergotaminning metabolizmini pasaytiradi, va shuningdek uning peroral biokiraolishligini oshiradi. Nitrogliserinni digidroergotamin bilan bir vaqtda qo‘llanganda, qonda digidroergotamin konsentrasiyasini oshirishi mumkin.
Ergotamin stenokardiya hurujlarini qo‘zg‘atishi mumkin. Shuning uchun nitrogliserinni til ostiga qabul qilayotgan pasiyentlarga ergotamin va shunga o‘xshash preparatlarni qo‘llashdan saqlanish kerak. Agar birgalikda qo‘llash zaruriyati bo‘lsa, ergotizm simptomlarini aniqlash uchun pasiyentning ahvolini sinchkov nazorat qilish, ehtiyotkorlikka rioya qilish kerak.
Antixolinergik dori vositalari
Trisiklik antidepressantlar (amitriptilin, dezipramin, doksepin va boshqalar) va antixolinergik preparatlar (atropin) og‘iz qurishini keltirib chiqaradi va so‘lak ajralishini kamaytiradi, bu til ostiga nitrogliserin tabletkasini qo‘llaganda erishini qiyinlashtiradi hamda biokiraolishnikni pasaytiradi.
Boshqa majmualar
Nitrogliserinni amiodaron, propranolol, “sekin” kalsiy kanallarining blokatorlari bilan bir vaqtda qo‘llaganda antianginal ta’sir kuchayishi mumkin. Beta-adrenomimetiklar yoki alfa- adrenoblokatorlar bilan birga qo‘llaganda nitrogliserinni antianginal ta’sirining yaqqolligi (taxikardiya rivojlanishi va AB ni haddan tashqari pasayib ketishi natijasida) kamayishi mumkin.
Nitrobirikmalar (jumladan nitrogliserin) norepinefrinning (noradrenalin) terapevtik samarasini pasaytirishi mumkin. Barbituratlar metabolizmni tezlashtiradi va nitrobirikmalarni plazmadagi konsentrasiyasini kamaytiradi.
Salisilatlar qonda nitrogliserinning miqdorini oshiradi. Nitrogliseringa bo‘lgan pasaygan sezuvchanlikni sulfgidril guruhlarining donatorlari (unitiol, kaptopril, asetilsistein) tiklaydi. Asetilsistein nitrogliserinni qon tomirlarini kengaytiruvchi ta’sirini kuchaytirishi mumkin.
Agar Siz yuqorida sanab o‘tilgan yoki boshqa dori preparatlarini qabul qilayotgan bo‘lsangiz (shu jumladan reseptsizlarni), Nitrogliserin preparatini qo‘llashdan oldin shifokor bilan maslahatlashing.
Homiladorlik va emizish davrida
Homiladorlik
Homiladorlikda nitrogliserinni qo‘llash xavfsizligi bo‘yicha adekvat va yaxshi nazoratli tadqiqotlar o‘tkazilmagan. Homiladorlik va emizish davrida preparatni faqat shifokor ko‘rsatmasi bo‘yicha qo‘llash mumkin, agar ona uchun kutilgan foyda homila/bola uchun mumkin bo‘lgan xavfdan oshsa va qat’iy tibbiy nazorat ostida amalga oshirilishi kerak.
Emizish davri
Nitratlarni ko‘krak sutiga kirishi haqida ma’lumotlar mavjud, ammo ko‘krak sutida nitrogliserinning aniq miqdori aniqlanmagan. Shuningdek chaqaloqlarda metgemoglobinemiya rivojlanishi xavfi ehtimoli haqida xabar bo‘lgan.
Emizishni to‘xtatish yoki preparat bilani davolashni to‘xtatish/rad etish to‘g‘risidagi qaror, emizishni afzalliklari va homila yoki ona uchun bolaga potensial xavfi bo‘lgan davolashni baholashdan keyin qabul qilinishi kerak.
Homiladorlik vaqtida va/yoki emizish davrida preparatni qo‘llash zarur bo‘lsa, shifokor bilan maslahatlashish kerak.
Transport boshqarishga ta’siri
Davolash davrida transport vositalarini boshqarishda va yuqori diqqatni va psixomotor reaksiya tezligini oshirishni talab qiladigan boshqa potensial xavfli harakat turlari bilan shug‘ullanishda ehtiyotkorlikka rioya qilish kerak.
Dozani oshirib yuborish
Simptomlar: arterial bosimni yaqqol (90 mm sim. ust. dan past) pasayishi, ortostatik gipotenziya, yurak urishining tezlashishi, bosh og‘rig‘i; asteniya, bosh aylanishi, uyquchanlik, hansirash, yaqqol holsizlik, issiqlikni his qilish yoki et uvishishi, tana haroratini oshishi, tirishishlar, hushni yo‘qotish, ko‘ngil aynishi, qusish, diareya.
Yuqori (20 mkg/kg dan ortiq) dozalar qo‘llanganida – kollaps, sianoz, metgemoglobinemiya, dispnoe va taxipnoe.
Davolash:
Dozani oshirib yuborilgandan keyin pasiyent minimum 12 soat qat’iy shifokor kuzatuvi ostida bo‘lishi kerak. Hayot uchun muhit faoliyatlarni sinchkov monitoringi va muvofiqlashtirishlar ko‘rsatilgan. Dozani oshirib yuborilgandan keyin birinchi soati davomida – faollashtirilgan ko‘mirni qo‘llagan holda me’dani yuvish kerak.
Yengil hollarda: oyoqlarini biroz ko‘tarish yoki krovat oxiriga boshni pastga tushirish bilan pasiyentni “yotgan” holatga keltirish.
Og‘irroq hollarda: yaqqol AB pasayganda – qon aylanish hajmini to‘ldirish, istisno hollarda (kollaps, shok) qon aylanishni yaxshilash uchun norepinefrin (noradrenalin) va/yoki dopamin infuziyalarini o‘tkazish mumkin. Epinefrin (adrenalin) yoki o‘xshash dori vositalarni qo‘llash mumkin emas.
Metgemoglobinemiyada: askorbin kislotasi - 1 g ichga yoki natriy tuzi eritmasi shaklida vena ichiga – OD-0,15 ml/kg 1% eritma 50 ml gacha; oksigenoterapiya, gemodializ, almashuvchi qon quyishlar. Nafas olishni va yurak to‘xtashi yuzaga kelganda darhol reanimasion chora tadbirlarni boshlash kerak.
Nitrogliserin dozani oshirib yuborilgandan darhol shifokorga murojaat qilish kerak.
Farmakodinamikasi
Asosan vena qon tomirlariga ta’sir qiluvchi periferik vazodilatator. Nitrogliserinning ta’siri, asosan old yuklama (periferik venalarning kengayishi va o‘ng bo‘lmachaga qon oqib kelishini kamayishi) ni va keyingi yuklamani (umumiy periferik tomirlar qarshiligini kamayishi) kamayishi hisobiga miokardni kislorodga bo‘lgan ehtiyojini kamayishi bilan bog‘liq.
Og‘riq sindromining shakllanishida tomir komponentini susaytirib, qon tomirlarning simpatik tonusiga markaziy tormozlovchi ta’sir ko‘rsatadi. Meningial tomirlarning kengayishini chaqiradi, bu esa uni qo‘llaganda bosh og‘rig‘i bilan tushuntiriladi.
Til ostiga qo‘yiladigan shakllari qo‘llanganida stenokardiya huruji odatda 1-5 minutdan so‘ng bartaraf qilinadi, antianginal samarasi 30 dan 60 minutgacha saqlanadi.
Farmakokinetikasi
Og‘iz bo‘shlig‘ining shilliq qavatlari yuzasidan tez va to‘liq so‘riladi. Til ostiga qabul qilinganida nitrogliserin darhol tizimli qon oqimiga tushadi, biokiraolishligi – 100% ni tashkil qiladi. Qon plazmada maksimal konsentrasiyasiga erishish vaqti 5 minutdan keyin aniqlanadi. Juda katta taqsimlanish hajmiga ega. Qon plazmasi oqsillari bilan bog‘lanishi 60% ni tashkil qiladi. Nitratreduktaza ishtirokida birlamchi metabolitlari - di- va mononitratlar, yakuniy – gliserol hosil bo‘lishi bilan metabolizmga uchraydi. Buyrak orqali asosan metabolitlar ko‘rinishida chiqariladi. Umumiy klirens minutiga 25-30 l ni tashkil etadi. Preparatni til ostiga qabul qilganda qon plazmasidan yarim chiqarilish davri 4-5 minutni tashkil etadi. Dozaning kamida 1% o‘zgarmagan ko‘rinishda chiqariladi.