
Natriya Xlorid
- Ishlab chiqaruvchi
- ООО Temur Med Farm
- Mamlakat
- O‘zbekiston
- Ro‘yxat raqami
- DV/M 00656/02/16
- Ruxsat muddati
- 14.07.2031 gacha
- Saqlash muddati
- 3 yil
- ATX kodi
- B05XA03
Natriya Xlorid nima uchun ishlatiladi
Natriya Xlorid 0,9 % — natriy xloridning izotonik (qon plazmasiga mos) eritmasi. Organizmdagi suv va tuz (natriy, xlor) yetishmovchiligini to‘ldiradi, zaharlanish belgilarini kamaytiradi. Faqat kasalxonada vena ichiga yuboriladi.
Suv va tuz muvozanati buzilishi
Gipoxloremik alkalozda suv va elektrolitlar muvozanati buzilganda; qonda xlor kamayganda (gipoxloremiya).
Suvsizlanish
Gipotonik va izotonik suvsizlanish (degidratatsiya).
Qon plazmasi o‘rnini qisqa muddat bosish
Qisqa muddatli plazma o‘rnini bosuvchi davo. Qon ketishi va shokda samarasi yetarli emas.
Qancha va qanday qabul qilinadi
Rasmiy yo‘riqnoma bo‘yicha, infuziya uchun 0,9 % izotonik eritma uchun. Dozani va tezlikni shifokor organizm qancha suyuqlik, natriy va xlor yo‘qotganiga qarab belgilaydi.
Kimga mumkin, kimga mumkin emas
Homiladorlik va emizish Mumkin
Homiladorlik va emizish davrida ko‘rsatma bo‘lsa qo‘llanishi mumkin.
Bolalar Ehtiyotkorlik bilan
Bolalarda natriy sekin chiqishi mumkin, shuning uchun takroriy yuborish faqat qonda natriy aniqlangandan keyin. Emizikli bolalarga faqat suv muvozanatini to‘g‘rilash uchun.
Yurak Ehtiyotkorlik bilan
Dekompensatsiyalangan surunkali yurak yetishmovchiligida ehtiyotkorlik bilan. O‘tkir chap qorincha yetishmovchiligida mumkin emas.
Buyrak Ehtiyotkorlik bilan
Surunkali buyrak yetishmovchiligida (siydik kam ajralishi yoki umuman ajralmasligi — oligo-, anuriya) ehtiyotkorlik bilan.
Haydovchilar Mumkin
Ma’lumot yo‘q, chunki dori faqat kasalxonada (statsionarda) qo‘llanadi.
Boshqa dorilar bilan aralashtirish Ehtiyotkorlik bilan
Boshqa dorilar bilan aralashtirilganda mosligi ko‘z bilan tekshiriladi, lekin ko‘rinmaydigan nomuvofiqlik ham bo‘lishi mumkin.
Qo‘llash mumkin bo‘lmagan holatlar
- Qonda natriy ko‘payishi (gipernatriyemiya)
- Qon kislotaliligi oshishi (atsidoz)
- Qonda xlor ko‘payishi (giperxloremiya)
- Qonda kaliy kamayishi (gipokaliyemiya)
- Hujayradan tashqari suyuqlik ortiqchaligi (gipergidratatsiya)
- Miya va o‘pka shishi xavfini tug‘diruvchi qon aylanishi buzilishlari
- Miya shishi, o‘pka shishi
- O‘tkir chap qorincha yetishmovchiligi
- Glyukokortikosteroidlarni katta dozada birga qo‘llash
- Ehtiyotkorlik bilan: dekompensatsiyalangan surunkali yurak yetishmovchiligi, surunkali buyrak yetishmovchiligi (oligo-, anuriya)
Tarkibi
0.9 % li dorining barcha moddalari, yordamchi moddalar ham
Nojo‘ya ta’sirlar
Qanchalik ko‘p uchrashi bo‘yicha
Boshqa dorilar bilan birga
Glyukokortikosteroidlar (katta dozada) Birga ichilmaydi
Birga buyurish mumkin emas.
Kolloid gemodinamik qon o‘rnini bosuvchilar Ehtiyotkorlik
Mos keladi, ta’sirlari o‘zaro kuchayadi.
Boshqa dorilar (bir idishda aralashtirish) Ehtiyotkorlik
Mosligini ko‘z bilan nazorat qilish kerak; shunga qaramay ko‘rinmas va davo jihatidan nomuvofiqlik bo‘lishi mumkin.
Ko‘p ichib qo‘ydingizmi?
Belgilari: ko‘ngil aynishi, qusish, ich ketishi, qorinda tortishib og‘rish, chanqoq, so‘lak va ko‘z yoshi kamayishi, kuchli terlash, isitma, yurak tez urishi, qon bosimi oshishi, buyrak yetishmovchiligi, oyoq-qo‘llar shishi, o‘pka shishi, nafas to‘xtashi, bosh og‘rig‘i, bosh aylanishi, bezovtalik, ta’sirchanlik, holsizlik, mushaklar tortishishi va qotishi, umumiy tutqanoq, koma va o‘lim. Ortiqcha yuborilsa qonda natriy ko‘payishi (gipernatriyemiya) va giperxloremik atsidoz bo‘lishi mumkin. Infuziya to‘xtatiladi, bemor holati baholanadi, belgilarga qarab davolanadi.
Natriya Xlorid narxi
Davlat belgilagan eng yuqori chakana narx (referent narx). Har bir qadoq yonida narx belgilangan sana.
Manba: Farmatsevtika tarmog‘ini rivojlantirish agentligi, referent narxlar ro‘yxati.
Ko‘p beriladigan savollar
Natriya Xlorid 0,9 % nima uchun yuboriladi?
Suvsizlanishda, suv va tuz muvozanati buzilganda, qonda xlor kamayganda va qisqa muddat qon plazmasi o‘rnini bosish uchun. U zaharlanish belgilarini kamaytiradi va natriy yetishmovchiligini to‘ldiradi.
Kuniga qancha yuboriladi?
O‘rtacha sutkasiga 1 l. Ko‘p suyuqlik yo‘qotilganda va kuchli zaharlanishda sutkasiga 3 l gacha. Aniq hajmni shifokor belgilaydi.
Uyda ishlatsa bo‘ladimi?
Yo‘riqnomaga ko‘ra, dori faqat kasalxona (statsionar) sharoitida vena ichiga yuboriladi.
Homiladorlikda yuborish mumkinmi?
Ha, homiladorlik va emizish davrida ko‘rsatma bo‘lsa qo‘llanishi mumkin.
Bolalarga yuborish mumkinmi?
Ha, shifokor nazoratida: qon bosimi keskin tushganda tana vazniga 20–30 mg/kg, takroriy yuborish faqat qonda natriy aniqlangandan keyin. Emizikli bolalarga faqat suv muvozanatini to‘g‘rilash uchun.
Eritmani muzlatsa bo‘ladimi?
Yo‘riqnomaga ko‘ra, qadoq butunligi saqlangan holda muzlashi mumkin. Yaroqlilik muddati o‘tgach ishlatilmaydi, bolalar ololmaydigan joyda saqlanadi.
Rasmiy yo‘riqnoma
Rasmiy yo‘riqnomaning to‘liq matni
Tavsifi
ransiz, tiniq, nordon ta’mli, xidsiz suyuqlik.
Qo‘llanilishi
Gipoxloremik alkalozda suv va elektrolit muvozanatini buzilishlari; gipoxloremiya; qisqa muddatli plazma o‘rnini bosuvchi terapiya, gipotonik degidratasiya; izotonik degidratasiya.
Qo‘llash usuli va dozalari
Infuziya uchun natriy xloridning izotonik eritmasi vena ichiga (odatda tomchilab) yuboriladi.
Yuborishdan avval eritma 36-380S gacha isitiladi. Yuboriladigan doza organizm tomonidan yo‘qotilgan suyuqlik, natriy va xlor ionlariga qarab aniqlanadi va o‘rtacha sutkada 1 l ni tashkil qiladi. Ko‘p miqdorda suyuqlik yo‘qotilganida va yaqqol intoksikasiyada sutkada preparatni 3 l gacha yuborish mumkin. Yuborish tezligi – 540 ml/soat (minutiga 180 tomchi); zarurati bulganida yuborish tezligi oshiriladi.
Bolalarda, degidratasiya holatida arterial bosim yaqqol pasayganda (laboratoriya ko‘rsatkichlari aniqlangunga qadar, xususan: qon plazmasi va siydikda natriy, kaliy, xlor miqdorini aniqlash; kislota-asosli muvozanatni tekshirish; qon plazmasida qoldiq azot va kreatinin konsentrasiyasini aniqlash), tana vazniga qarab 20-30 mg/kg miqdorda yuboriladi. Bolalar organizmida buyrak funksiyasi yetilmaganligi sababli natriy ekskresiyasi sekinlashishi mumkin. Shu bois bunday bemorlarda infuziyani plazmada natriy miqdori aniqlangandan so‘nggina takrorlash lozim. Keyinchalik ham dozaga laboratoriya ko‘rsatkichlariga qarab o‘zgartirishlar kiritiladi.
Ehtiyotkorlik bilan
Dekompensasiyalangan surunkali yurak yetishmovchiligi, surunkali buyrak yetishmovchiligi (oligo-, anuriya) da ehtiyotkorlik bilan qo‘llanadi.
Qo‘llash mumkin bo‘lmagan holatlar
Gipernatriyemiya, asidoz, giperxloremiya, gipokaliyemiya, hujayradan tashqari gipergidratasiya, miya va o‘pka shishiga havf soluvchi sirkulyator buzilishlar, miya shishi, o‘pka shishi, o‘tkir chap qorincha yetishmovchiligi, glyukokortikosteroidlarni katta dozalarda birga buyurish.
Nojo‘ya ta’sirlar
Asidoz, gipergidratasiya, gipokaliyemiya.
Maxsus ko‘rsatmalar
Natriy xloridning izotonik eritmasi katta dozada uzoq muddat yuborilganda qon plazmasi va siydikda elektrolitlar va kislota-ishqor holatini nazorat qilish kerak.
O‘ramning germetikligini saqlagan holda preparatni muzlatish mumkin.
Preparat bolalar olaolmaydigan joyda saqlansin va yaroqlilik muddati o‘tgach qo‘llanilmasin.
Bolalar
Emizikli bolalarni davolashda fakat suv muvozanatini tug‘rilash uchun ishlatiladi.
Boshqa dorilar bilan o‘zaro ta’siri
Kolloid gemodinamik qon o‘rnini bosuvchilar bilan mutanosib (samarasining o‘zaro kuchayishi).
Boshqa dori vositalari bilan aralashtirilganida muvofiq kelishini vizual nazorat qilish kerak, (shunga qaramay, ko‘rinmas va terapevtik nomutanosiblik bo‘lishi mumkin).
Homiladorlik va emizish davrida
Natriy xloridning izotonik eritmasi homiladorlik va emizish davrida ko‘rsatmalar bo‘yicha qo‘llanishi mumkin.
Transport boshqarishga ta’siri
Preparat faqat stasionar sharoitlarda qo‘llanishi tufayli ma’lumotlar yo‘q.
Dozani oshirib yuborish
Simptomlari: ko‘ngil aynishi, qusish, diareya, qorinda spastik og‘riqlar, chanqoq, ko‘z yosh va sulak ajralishini pasayishi, kuchli terlash, isitma, taxikardiya, arterial bosimni oshishi, buyrak yetishmovchiligi, periferik shishlar, upka shishi, nafasni to‘xtashi, bosh og‘rig‘i, bosh aylanishi, bezovtalik, ta’sirchanlik, holsizlik, mushak tirishishlari va taranglashishi, yoyilgan tirishishlar, koma va o‘lim. Natriy xloridning izotonik eritmasini ko‘p miqdorda yuborilishi gipernatriyemiyani chaqirishi mumkin. Xloridni organizmga ko‘p miqdorda tushishi giperxloremik asidozga olib kelishi mumkin. Bexosdan ko‘p miqdorda yuborilganda eritma bilan davolash to‘xtatilib pasiyent holatini baxolash kerak.
Davolash: simptomatik.
Farmakodinamikasi
Dezintoksikasion va regidratasiyalovchi ta’sir ko‘rsatadi. Organizmning turli patologik holatlarida natriy tanqisligini to‘ldiradi. 0,9% natriy xlorid eritmasi inson plazmasida izotonik bo‘lib qon tomir havzasidan tez chiqariladi. Preparat qon aylanishini hajmini vaqtincha oshiradi (qon ketishi va shokda yetarli samara bermaydi). Gipertonik eritmalari (3-5-10%) sirtqi applikasiya qilinganda yiring ajralishiga yordam beradi, mikroblarga qarshi faollikni namoyon etadi, vena ichiga yuborilganda diurezni kuchaytiradi va natriy, xlor ionlarining tpnqisligini qoplaydi.
Farmakokinetikasi
Natriy konsentratsiyasi – 142 mmol/l (plazmada) va 145 mmol/l (interstisial suyuqlikda), xloridning konsentratsiyasi – 101 mmol/l (interstisial suyuqlikda). Buyraklar orqali chiqariladi.