





Lorista
- Ishlab chiqaruvchi
- KRKA, d.d., Novo mesto
- Mamlakat
- Sloveniya
- Ro‘yxat raqami
- DV/X 04199/03/18
- Ruxsat muddati
- 14.07.2028 gacha
- Saqlash muddati
- 5 yil
- ATX kodi
- C09CA01
Lorista nima uchun ishlatiladi
Lorista — angiotenzin II retseptorlari blokatori (lozartan): qon tomirlarini toraytiruvchi gormon ta’sirini to‘sib, qon bosimini tushiradi. Yuqori qon bosimi, surunkali yurak yetishmovchiligi va 2-tip diabetdagi buyrak shikastlanishida qo‘llanadi.
Yuqori qon bosimi
Essensial gipertenziya — kattalarda, shuningdek 6 yoshdan 18 yoshgacha bolalar va o‘smirlarda.
Diabetdagi buyrak shikastlanishi
Yuqori qon bosimi va 2-tip qandli diabeti bor, siydikda oqsil sutkasiga 0,5 g va undan ko‘p bo‘lgan kattalarda buyrak yetishmovchiligini davolash — kompleks davo tarkibida.
Surunkali yurak yetishmovchiligi
APF ingibitorlari ko‘tarilmasa (ayniqsa yo‘tal tufayli) yoki mumkin bo‘lmasa, kattalarda. Chap qorincha otish fraksiyasi 40% yoki undan past, holat barqaror bo‘lishi kerak. APF ingibitorida barqaror bo‘lgan bemorlar lozartanga o‘tkazilmaydi.
Insult xavfini kamaytirish
Yuqori qon bosimi va EKGda tasdiqlangan chap qorincha gipertrofiyasi bor kattalarda.
Qancha va qanday qabul qilinadi
Rasmiy yo‘riqnoma bo‘yicha (Lozara 50 mg tabletkasi yo‘riqnomasi; bu sahifa 100 mg li tabletka uchun). Dozalar lozartan miqdorida, mg da berilgan. Kuniga 1 marta ichiladi. Bemorlarning alohida guruhlari va bolalar dozasi faqat yo‘riqnomaning o‘zbekcha matnida berilgan (ruschasida yo‘q).
Kimga mumkin, kimga mumkin emas
Homiladorlik Mumkin emas
Birinchi uch oylikda tavsiya etilmaydi, ikkinchi va uchinchi uch oylikda mumkin emas — homila shikastlanishi yoki nobud bo‘lishi mumkin. Homiladorlik aniqlansa, darhol to‘xtatiladi. Homiladorlik rejalashtirayotganlarga boshqa dori tanlanadi. Agar lozartan ikkinchi uch oylikdan boshlab ichilgan bo‘lsa, homila buyragi va bosh suyagi holati ultratovush bilan tekshiriladi, yangi tug‘ilgan chaqaloq past qon bosimi bo‘yicha kuzatiladi.
Emizish davri Ehtiyotkorlik bilan
Sutga o‘tishi haqida ma’lumot yo‘q, shuning uchun emizish davrida qo‘llash tavsiya etilmaydi. Emizish davrida xavfsizligi yaxshiroq o‘rganilgan boshqa dori afzal, ayniqsa yangi tug‘ilgan va muddatidan oldin tug‘ilgan chaqaloqlarni emizganda.
Bolalar Ehtiyotkorlik bilan
Yuqori qon bosimida 6 yoshdan, vaznga qarab dozalanadi. 6 yoshgacha, shuningdek jigar faoliyati buzilgan yoki koptokcha filtratsiyasi 30 ml/min/1,73 m² dan past bolalarga tavsiya etilmaydi.
Jigar Mumkin emas
Og‘ir jigar yetishmovchiligida mumkin emas. Jigar kasalligi bo‘lsa, doza kamaytiriladi.
Buyrak va kaliy Ehtiyotkorlik bilan
Buyrak faoliyati va qondagi kaliy muntazam tekshiriladi, ayniqsa yurak yetishmovchiligi va kreatinin klirensi 30–50 ml/min bo‘lsa. Ikkala buyrak arteriyasi yoki yagona buyrak arteriyasi torayishida ehtiyotkorlik bilan. Yaqinda buyrak ko‘chirib o‘tkazilganlarda tajriba yo‘q.
Yurak Ehtiyotkorlik bilan
Og‘ir yurak yetishmovchiligi, xavfli aritmiya, aortal va mitral klapan torayishi, obstruktiv kardiomiopatiyada alohida ehtiyotkorlik bilan. Bosimning haddan tashqari tushishi yurak ishemik kasalligi bor odamlarda infarkt yoki insultga olib kelishi mumkin.
Angionevrotik shish Ehtiyotkorlik bilan
Ilgari yuz, lab, tomoq yoki til shishgan bo‘lsa — shifokor tez-tez kuzatadi.
Haydovchilar Ehtiyotkorlik bilan
Bosh aylanishi va uyquchanlik bo‘lishi mumkin, ayniqsa davo boshida va doza oshirilganda.
Laktoza Ehtiyotkorlik bilan
Tarkibida laktoza bor. Yo‘riqnomaga ko‘ra irsiy fruktozani ko‘tarmaslik, glyukoza-galaktoza malabsorbsiyasi yoki saxaraza-izomaltaza yetishmovchiligida ichilmaydi.
Boshqa holatlar Ehtiyotkorlik bilan
Birlamchi giperaldosteronizmda tavsiya etilmaydi (samarasiz). Qora tanli bemorlarda samarasi pastroq bo‘lishi mumkin.
Qo‘llash mumkin bo‘lmagan holatlar
- Lozartanga yoki tarkibidagi boshqa moddaga yuqori sezuvchanlik
- Homiladorlikning ikkinchi va uchinchi uch oyligi
- Og‘ir jigar yetishmovchiligi
- Qandli diabet yoki buyrak faoliyati buzilgan (koptokcha filtratsiyasi 60 ml/min/1,73 m² dan past) bemorlarda aliskirenli dorilar bilan birga
Tarkibi
100 mg li dorining barcha moddalari, yordamchi moddalar ham
Nojo‘ya ta’sirlar
Qanchalik ko‘p uchrashi bo‘yicha
Boshqa dorilar bilan birga
Kaliy saqlovchi diuretiklar (spironolakton, triamteren, amilorid), kaliy qo‘shimchalari, kaliyli tuz o‘rnini bosuvchilar, geparin Birga ichilmaydi
Qondagi kaliy oshadi — birga tavsiya etilmaydi.
APF ingibitorlari va aliskiren (RAAS qo‘sh blokadasi) Birga ichilmaydi
Past bosim, kaliy oshishi va buyrak faoliyati yomonlashishi (o‘tkir yetishmovchilikkacha) xavfi — tavsiya etilmaydi. Diabetik nefropatiyada APF ingibitori bilan birga qo‘llanmaydi.
Boshqa bosim tushiruvchi dorilar, uch halqali antidepressantlar, antipsixotiklar, baklofen, amifostin Ehtiyotkorlik
Bosim haddan tashqari tushishi xavfi oshadi.
Flukonazol, rifampitsin Ehtiyotkorlik
Lozartanning faol shakli miqdorini kamaytiradi (flukonazol taxminan 50%, rifampitsin 40%).
Litiy Ehtiyotkorlik
Litiy miqdori oshib, zaharlanish mumkin — qondagi litiyni tekshirib turish kerak.
NYQD (jumladan COG-2 ingibitorlari, yallig‘lanishga qarshi dozadagi aspirin) Ehtiyotkorlik
Bosim tushirish ta’sirini susaytiradi; buyrak faoliyati yomonlashishi va kaliy oshishi xavfi, ayniqsa keksalarda — yetarli suyuqlik ichish va buyrakni tekshirish kerak.
Beta-blokatorlar Ehtiyotkorlik
Yurak yetishmovchiligida ehtiyotkorlik bilan birga qo‘llanadi.
Ko‘p ichib qo‘ydingizmi?
Ma’lumot kam. Eng ehtimolli belgilari: qon bosimi tushishi va yurak tez urishi; yurak sekin urishi ham bo‘lishi mumkin. Yurak-qon tomir faoliyati barqarorlashtiriladi, faollashtirilgan ko‘mir beriladi, hayotiy ko‘rsatkichlar kuzatiladi. Gemodializ bilan chiqmaydi.
Lorista narxi
Davlat belgilagan eng yuqori chakana narx (referent narx). Har bir qadoq yonida narx belgilangan sana.
Manba: Farmatsevtika tarmog‘ini rivojlantirish agentligi, referent narxlar ro‘yxati.
Analoglari: lozartan
Tarkibida lozartan bor 8 ta dori. Almashtirishdan oldin shifokor yoki farmatsevt bilan maslahatlashing.
ArtamaksanTabletka · 50mg · PolshaRetseptli
LorkarTabletka · O‘zbekistonRetseptli
Losavin-100Tabletka · 100 mg · HindistonRetseptli
LozaraTabletka · 100 mg · BelarusRetseptli
LozartanTabletka · 50mg · RossiyaRetseptli
LozartanTabletka · 50mg · O‘zbekistonRetseptliKo‘p beriladigan savollar
Lorista kuniga necha marta ichiladi?
Kuniga 1 marta. Yuqori bosimda odatda 50 mg, kerak bo‘lsa 100 mg gacha (ertalab). Ovqatdan qat’i nazar, butunligicha bir stakan suv bilan.
Qancha vaqtda ta’sir qiladi?
Bosim tushirishdagi eng yuqori samara davolash boshlangach 3–6 haftada kuzatiladi.
Homiladorlikda ichsa bo‘ladimi?
Ikkinchi va uchinchi uch oylikda mumkin emas, birinchi uch oylikda tavsiya etilmaydi. Homiladorlik aniqlansa, darhol to‘xtatish kerak — homilaga zarar qilishi mumkin. Emizish davrida ham tavsiya etilmaydi.
Kaliyli tuz yoki kaliy preparatlari bilan bo‘ladimi?
Tavsiya etilmaydi — qondagi kaliy xavfli darajada oshishi mumkin.
Bolalarga mumkinmi?
Yuqori qon bosimida 6–18 yoshda: vazni 20–50 kg bo‘lsa kuniga 1 marta 25 mg (ko‘pi bilan 50 mg), 50 kg dan ortiq bo‘lsa 50 mg (ko‘pi bilan 100 mg). 6 yoshgacha tavsiya etilmaydi.
Mashina haydasa bo‘ladimi?
Ehtiyot bo‘ling: bosh aylanishi va uyquchanlik bo‘lishi mumkin, ayniqsa davo boshida va doza oshirilganda.
Rasmiy yo‘riqnoma
Rasmiy yo‘riqnomaning to‘liq matni
Bu dorining o‘z yo‘riqnomasi reyestrda yo‘q, shu ta’sir qiluvchi moddali dori yo‘riqnomasi keltirilgan: ЛОЗАРА Таблетки, покрытые пленочной оболочкой 50 мг упаковки контурные ячейковые №30(3x10) (DV/X 07988/06/20). Doza dorining shakli va miqdoriga qarab farq qilishi mumkin.
Tavsifi
plyonka qobiq bilan qoplangan tabletkalar.
Qo‘llanilishi
Kattalar, 6 yoshdan 18 yoshgacha bo‘lgan bolalar va o‘smirlarda essensial gipertenziyani davolash.
Arterial gipertenziyava yondosh sutkada ≥0,5 g proteinuriya bilan qandli diabetning 2 tipi bo‘lgan katta pasiyentlarda buyrak yetishmovchiligini davolaganda majmuaviy davolash tarkibida antigipertenziv preparat sifatida.
O‘zlashtiraolmaslik, ayniqsa yo‘talni yuzaga kelishi yoki qarshi ko‘rsatmalar mavjud bo‘lishi sababli AAF ingibitorlari bilan davolab bo‘lmaganida katta pasiyentlarda surunkali yurak yetishmovchiligini davolash.
AAF ingibitorlari yordamida barqarorlashtirilgan yurak yetishmovchiligi bo‘lgan pasiyentlarni lozartan bilan davolash mumkin emas. Pasiyentlarda chap qorinchadan otilib chiqayotgan qon xajmi ≤40% bo‘lishi, klinik jihatdan barqaror bo‘lishi va surunkali yurak yetishmovchiligini o‘rtanitilgan davolash tartibini qabul qilishlari kerak.
Arterial gipertenziya va EKG da tasdiqlangan chap qorincha gipertrofiyasi bo‘lgan katta pasiyentlarda insult xavfini pasaytirishda qo‘llanadi (“LIFE tadqiqoti”, “Irqiy farqlar” bo‘limlariga qarang).
Agar Sizda gumonlar yoki savollar yuzaga kelsa, davolovchi shifokor bilan maslahatlashing.
Qo‘llash usuli va dozalari
Arterial gipertenziya
Ko‘pchilik pasiyentlar uchun odatdagi doza va samarani bir maromda ushlab turuvchi doza sutkada bir marta 50 mg ni tashkil qiladi. Maksimal antigipertenziv samaraga davolash boshlangandan keyin 3-6 xafta o‘tgach erishiladi. Ayrim pasiyentlarda dori vositasining dozasini sutkada 100 mg gacha (ertalab) oshirilganda eng yaxshi samaraga erishish mumkin.
Lozartanni boshqa antigipertenziv dori vositalari, ayniqsa diuretiklar (masalan gidroxlortiazid) bilan birga qo‘llash mumkin.
Arterial gipertenziya va yondosh sutkada ≥0,5 gproteinuriya bilan qandli diabetning 2 tipi bo‘lgan katta pasiyentlarda buyrak yetishmovchiligi
Odatdagi boshlang‘ich doza sutkada 1 marta 50 mg ni tashkil qiladi. Davolash boshlangandan keyin bir oy o‘tgach arterial bosim ko‘rsatkichiga qarab dozani sutkada 1 marta 100 mg gacha oshirish mumkin. Lozartanni boshqa antigipertenziv preparatlar (masalan diuretiklar, kalsiy kanallari blokatorlari, alfa- yoki beta-adrenoreseptorlar blokatorlari, markaziy ta’sirga ega preparatlar), shuningdek insulin va boshqa keng qo‘llanadigan gipoglikemik preparatlar (masalan sulfonilmochevina hosilalari, tiazolidindionlar va glyukozidaza ingibitorlari) bilan birga qo‘llash mumkin.
Surunkali yurak yetishmovchiligi
Odatdagi sutkalik dozasi sutkada 1 marta 12,5 mg ni tashkil qiladi. Odatda doza individual o‘zlashtiraolishlikka qarab xaftalik intervallar (masalan sutkada 1 marta 150 mg maksimal dozagacha sutkada 12,5 mg, sutkada 25 mg, sutkada 50 mg, sutkada 100 mg) bilan titrlanadi.
Arterial gipertenziya va EKG da tasdiqlangan chap qorincha gipertrofiyasi bo‘lgan katta pasiyentlarda insult xavfini pasaytirish
Odatdagi boshlang‘ich doza sutkada 1 marta 50 mg ni tashkil qiladi. Arterial bosim ko‘rsatkichlariga qarab davolashni gidroxlorotiazidning past dozasi bilan to‘ldirish va/yoki lozartanning dozasini sutkada 1 marta 100 mg gacha oshirish mumkin.
Pasiyentlarning alohida guruhlari
Aylanib yuruvchi qon xajmini kamayishi bo‘lgan pasiyentlarda qo‘llanishi
Aylanib yuruvchi qon xajmini kamayishi (masalan diuretiklarni yuqori dozalar bilan davolash natijasida) bo‘lgan pasiyentlarni davolash uchun dori vositasini sutkada 1 marta 25 mg boshlang‘ich dozada qo‘llash haqida masalasini ko‘rib chiqish kerak.
Buyrak funksiyasini buzilishi bo‘lgan pasiyentlarda va gemodializ o‘tkazilayotgan pasiyentlarda qo‘llanishi
Buyrak funksiyasini buzilishi bo‘lgan pasiyentlar, shuningdek gemodializda bo‘lgan pasiyentlar uchun boshlang‘ich dozaga tuzatish kiritish zarurati yo‘q.
Jigar funksiyasini buzilishi bo‘lgan pasiyentlarda qo‘llanishi
Anamnezida jigar funksiyasini buzilishlari bo‘lgan pasiyentlar uchun dori vositasini pastroq dozada buyurish kerak. Jigar funksiyasini og‘ir darajada buzilishi bo‘lgan pasiyentlarni davolash tajribasi yo‘q, shuning uchun pasiyentlarning ushbu guruhida lozartanni qo‘llash mumkin emas.
Keksa yoshdagi pasiyentlarda qo‘llanishi
Keksa yoshdagi pasiyentlar uchun dozaga tuzatish kiritish talab etilmaydi, ammo 65 yoshdan oshgan pasiyentlar uchun zarurati bo‘lganida 25 mg dozada lozartan bilan davolashni boshlash masalasini ko‘rib chiqish kerak.
Bolalarda qo‘llanishi
6 oylikdan 6 yoshgacha bo‘lgan bolalar
6 oylikdan 6 yoshgacha bo‘lgan bolalarda lozartanning xavfsizligi va samaradorligi aniqlanmagan. Bugungi kunda mavjud bo‘lgan ma’lumotlar “Farmakodinamik xususiyatlari” va “Farmakokinetik xususiyatlari” bo‘limlarida keltirilgan, ammo dozalash tartibi bo‘yicha tavsiyalar berish imkoni yo‘q.
6 yoshdan 18 yoshgacha bo‘lgan bolalar
Tabletkani yuta oladigan va tana vazni 20 dan 50 kg gacha bo‘lgan pasiyentlar uchun tavsiya etilgan doza sutkada 1 marta 25 mg ni tashkil qiladi. Kam holatlarda doza maksimum sutkada 1 marta 50 mg gacha oshirilishi mumkin. Preparatning dozasiga pasiyentning arterial bosimi ko‘rsatkichlariga qarab tuzatish kiritish kerak.
Tana vazni 50 kg dan yuqori bo‘lgan pasiyentlarda odatdagi doza sutkada 1 marta 50 kg ni tashkil qiladi. Kam holatlarda doza maksimal – sutkada 1 marta 100 mg gacha oshirilishi mumkin. Bolalarda sutkada 1,4 mg/kg dan yuqori (yoki 100 mg dan yuqori) dozalarni qo‘llash o‘rganilmagan.
6 yoshdan kichik bolalarda lozartanni qo‘llash tavsiya etilmaydi, chunki pasiyentlarning ushbu guruhi uchun cheklangan ma’lumotlar mavjud.
Kalavalar filtrasiyasi tezligi <30 ml/minut/1,73 m2 bo‘lgan bolalarda lozartanni qo‘llash tavsiya etilmaydi (“Maxsus ko‘rsatmalar” bo‘limiga qarang).
Shuningdek jigar yetishmovchiligi bo‘lgan bolalarda ham lozartanni qo‘llash tavsiya etilmaydi (“Maxsus ko‘rsatmalar” bo‘limiga qarang).
Agar Sizda gumonlar yoki savollar yuzaga kelsa, davolovchi shifokor bilan maslahatlashing.
Qo‘llash usuli
Ichga qabul qilish uchun buyuriladi.
Lozara dori vositasining tabletkalarini butunligicha, bir stakan suv bilan qabul qilish kerak.
Preparatni ovqat qabul qilishdan qat’iy nazar qabul qilish kerak.
Lozara, plyonka qobiq bilan qoplangan preparatining dori shakli 50 mg dan pastroq dozalarni ta’minlash uchun tabletkalarni bo‘lish uchun mo‘ljallanmaganligini e’tiborga olish kerak. Lozartanning 50 mg dan pastroq dozalarni qo‘llash zarurati bo‘lganida talab etilayotgan dozani ta’minlovchi preparatlarni qo‘llash imkoniyatini ko‘rib chiqish tavsiya etiladi.
Qo‘llash mumkin bo‘lmagan holatlar
Lozartan yoki yordamchi moddalardan birontasiga o‘ta yuqori sezuvchanlik.
Homiladorlikning ikkinchi va uchinchi uch oyliklari.
Og‘ir darajadagi jigar yetishmovchiligi.
Qandli diabet yoki buyrak funksiyasini buzilishi (KFT <60 ml/minut/1,73 m2) bo‘lgan pasiyentlarda lozartanni aliskiren saqlovchi preparatlar bilan bir vaqtda qo‘llash mumkin emas.
Nojo‘ya ta’sirlar
Xavfsizlik profili rezyumesi
Lozartan preparati klinik tadqiqotlarda quyidagicha baholangan:
Essensial gipertenziyasi bo‘lgan 18 yoshdan oshgan >3000 nafar kattalar ishtirokidagi nazoratlangan klinik tadqiqotlarda;
6 yoshdan 16 yoshgacha arterial gipertenziyasi bo‘lgan 177 nafar bolalar ishtirokidagi nazoratlangan klinik tadqiqotlarda;
Chap qorincha gipertrofiyasi bo‘lgan 55 yoshdan 80 yoshgacha bo‘lgan arterial gipertenziyali >9000 nafar pasiyentlar ishtirokidagi nazoratlangan klinik tadqiqotlarda (“LIFE tadqiqoti” bo‘limiga qarang);
Surunkali yurak yetishmovchiligi bo‘lgan >7700 nafar katta pasiyentlar ishtirokidagi nazoratlangan klinik tadqiqotlarda (“ELITE I, ELITE II tadqiqotlari” va “HEAAL tadqiqoti” bo‘limlariga qarang);
Proteinuriyasi bo‘lgan 31 yosh va undan katta qandli diabetining 2 tipi bo‘lgan >1500 nafar pasiyentlar ishtirokidagi nazoratlangan klinik tadqiqotlarda (“RENAAL tadqiqoti” bo‘limiga qarang).
Ushbu klinik tadqiqotlarda eng ko‘p uchraydigan noxush reaksiya bosh aylanishi bo‘lgan.
Noxush reaksiyalar rezyumesi
Lozartanni qo‘llaganda xabar berilgan noxush reaksiyalar quyida a’zolar tizimi sinfi va uchrash tez-tezligi bo‘yicha keltirilgan.
Tez-tezlik toifalari: juda tez-tez (≥1/10), tez-tez (≥1/100, ammo <1/10), tez-tez emas (≥1/1000, ammo <1/100), kam xollarda (≥1/10000, ammo <1/1000), juda kam xollarda (<1/10000), tez-tezligi noma’lum (mavjud ma’lumotlar asosida yuzaga kelish tez-tezligini aniqlab bo‘lmaydi).
Plasebo nazoratlangan klinik tadqiqotlar va postregistrasion qo‘llash jarayonida aniqlangan noxush reaksiyalar
Noxush reaksiya | Qo‘llash uchun ko‘rsatmalarga qarab noxush reaksiyalar tez-tezligi | Boshqalar | |||
|---|---|---|---|---|---|
Arterial gipertenziya | Arterial gipertenziya va chap qorincha gipertrofiyasi | Surunkali yurak yetishmovchiligi | Arterial gipertenziya va buyrak yetishmovchiligi bilan kechuvchi qandli diabetning 2 tipi | Postregistrasion qo‘llash | |
Qon va limfatik tizim tomonidan buzilishlar | |||||
anemiya | Tez-tez | Tez-tezligi noma’lum | |||
trombositopeniya | Tez-tezligi noma’lum | ||||
Immun tizimi tomonidan buzilishlar | |||||
O‘ta yuqor sezuvchanlik reaksiyalari, anafilaktik reaksiyalar, angionevrotik shish1, vaskulit2 | Kam xollarda | ||||
Ruhiy buzilishlar | |||||
Depressiya | Tez-tezligi noma’lum | ||||
Nerv tizimi tomonidan buzilishlar | |||||
Bosh aylanishi | Tez-tez | Tez-tez | Tez-tez | Tez-tez | |
Uyquchanlik | Tez-tez emas | ||||
Bosh og‘rig‘i | Tez-tez emas | Tez-tez emas | |||
Uyquni buzilishi | Tez-tez emas | ||||
paresteziya | Kam xollarda | ||||
migren | Tez-tezligi noma’lum | ||||
disgevziya | Tez-tezligi noma’lum | ||||
Eshitish va labirint tomonidan buzilishlar | |||||
vertigo | Tez-tez | Tez-tez | |||
Quloqlarda shovqin | Tez-tezligi noma’lum | ||||
Yurak tomonidan buzilishlar | |||||
Yurak urishini his qilish | Tez-tez emas | ||||
Stenokardiya | Tez-tez emas | ||||
Hushdan ketish | Kam xollarda | ||||
Bo‘lmachalar fibrillyasiyasi | Kam xollarda | ||||
Bosh miyada qon aylanishini o‘tkir buzilishi | Kam xollarda | ||||
Qon-tomirlar tomonidan buzilishlar | |||||
(ortostatik) gipotenziya (shu jumladan dozaga bog‘liq ortostatik samaralar)3 | Tez-tez emas | Tez-tez | Tez-tez | ||
Nafas tizimi, ko‘krak qafasi va ko‘ks oralig‘i a’zolari tomonidan buzilishlar | |||||
Hansirash | Tez-tez emas | ||||
Yo‘tal | Tez-tez emas | Tez-tezligi noma’lum | |||
Me’da-ichak yo‘llari tomonidan buzilishlar | |||||
Qorinda og‘riq | Tez-tez emas | ||||
Qabziyat | Tez-tez emas | ||||
Diareya | Tez-tez emas | Tez-tezligi noma’lum | |||
Ko‘ngil aynishi | Tez-tez emas | ||||
Qusish | Tez-tez emas | ||||
Jigar va o‘t chiqarish yo‘llari tomonidan buzilishlar | |||||
Pankreatit | Tez-tezligi noma’lum | ||||
Gepatit | Kam xollarda | ||||
Jigar funksiyasini buzilishi | Tez-tezligi noma’lum | ||||
Teri va teri osti to‘qimalari tomonidan buzilishlar | |||||
Eshakemi | Tez-tez emas | Tez-tezligi noma’lum | |||
Qichishish | Tez-tez emas | Tez-tezligi noma’lum | |||
Toshma | Tez-tez emas | Tez-tez emas | Tez-tezligi noma’lum | ||
Fotosezuvchanlik | Tez-tezligi noma’lum | ||||
Mushak, skelet va biriktiruvchi to‘qima tomonidan buzilishlar | |||||
Mialgiya | Tez-tezligi noma’lum | ||||
Artralgiya | Tez-tezligi noma’lum | ||||
Rabdomioliz | Tez-tezligi noma’lum | ||||
Buyrak va siydik chiqarish yo‘llari tomonidan buzilishlar | |||||
Buyrak funksiyasini buzilishi | Tez-tez | ||||
Buyrak yetishmovchiligi | Tez-tez | ||||
Reproduktiv tizim va sut bezlari tomonidan buzilishlar | |||||
erektil disfunksiya / impotensiya | Tez-tezligi noma’lum | ||||
Umumiy buzilishlar va yuborish joyidagi reaksiyalar | |||||
Asteniya | Tez-tez emas | Tez-tez | Tez-tez emas | Tez-tez | |
Toliqish | Tez-tez emas | Tez-tez | Tez-tez emas | Tez-tez | |
Shish | Tez-tez emas | ||||
Lohaslik | Tez-tezligi noma’lum | ||||
Laborator va instrumental ma’lumotlar | |||||
giperkaliyemiya | Tez-tez | Tez-tez emas4 | Tez-tez5 | ||
ALT darajasini oshishi6 | Kam xollarda | ||||
Qonda mochevina darajasini oshishi, zardobda kreatinin darajasini oshishi, zardobda kaliy darajasini oshishi | Tez-tez | ||||
giponatriyemiya | Tez-tezligi noma’lum | ||||
gipoglikemiya | Tez-tez |
1 Shu jumladan hiqildoq, ovoz boylamlari, yuz, lab, halqum va/yoki tilni shishi (nafas yo‘llari obstruksiyasini chaqiruvchi); ushbu pasiyentlarning ayrimlarida avval boshqa preparatlarni, shu jumladan AAF ingibitorlarini qo‘llash bilan bog‘liq angionevrotik shish haqida xabar berilgan.
2 Shu jumladan Shenleyn-Genoxpurpurasi.
3 Ayniqsa og‘ir darajadagi yurak yetishmovchiligi yoki diuretiklarning yuqori dozalarini qabul qilayotgan pasiyentlar kabi aylanib yuruvchi qon xajmini pasayishi bo‘lgan pasiyentlarda.
4 Ko‘pincha lozartanni 50 mg o‘rniga 150 mg dozada qabul qilayotgan pasiyentlarda uchraydi.
5 Nefropatiya, >5,5 mmol/l giperkaliyemiya bilan qandli diabetning 2 tipi bo‘lgan pasiyentlarda o‘tkazilgan klinik tadqiqotlarda lozartan qabul qilgan 9,9% pasiyentlarda va plasebo qabul qilgan 3,4% pasiyentlarda rivojlangan.
6 Odatda preparat bekor qilingandan keyin normaga qaytadi.
Boshqa noxush reaksiyalar
Quyidagi noxush reaksiyalar plaseboga nisbatan ko‘pincha lozartan qabul qilgan pasiyentlarda yuzaga kelgan (tez-tezligi noma’lum): belda og‘riq, siydik chiqarish yo‘llari infeksiyalari va grippsimon simptomlar.
Buyrak va siydik chiqarish yo‘llari tomonidan buzilishlar
Xavf guruhidagi pasiyentlarda renin-angiotenzin-aldosteron tizimini ingibisiya qilinishi oqibatida buyrak funksiyasini buzilishi, shu jumladan buyrak yetishmovchiligi haqida xabar berilgan; buyrak funksiyasini ushbu o‘zgarishlari davolash to‘xtatilgandan keyin qaytuvchan bo‘lishi mumkin (4.4 bo‘limga qarang).
Bolalar
Pediatrik pasiyentlardagi noxush reaksiyalar profili katta pasiyentlardagiga o‘xshash. Pediatrik populyasiyadagi ma’lumotlar cheklangan.
Nojo‘ya reaksiyalar, shu jumladan ushbu yo‘riqnomada ko‘rsatilmagan reaksiyalar yuzaga kelganda dori vositasini qabul qilishni to‘xtatish va shifokorga murojaat etish kerak.
Maxsus ko‘rsatmalar
LOZARA preparatini qo‘llashdan oldin Siz shifokor bilan maslahatlashishingiz kerak. Ushbu dori vositasini qabul qilishni boshlashdan oldin ushbu tibbiyotda qo‘llanilishiga doir yo‘riqnomani diqqat bilan o‘qib chiqing, chunki u Siz uchun muhim ma’lumot saqlaydi. Optimal natijalarga erishish uchun dori vositasi yo‘riqnomada ta’riflangan barcha tavsiyalarga qat’iy rioya qilib qo‘llash kerak. Ushbu yo‘riqnomani saqlang. Ehtimol, Sizga uni yana o‘qib chiqish talab etilishi mumkin. Agar Sizda savollar yuzaga kelsa, shifokorga murojaat eting. Agar Sizning holatingiz yomonlashsa yoki davolagandan keyin yaxshilanmasa, shifokorga murojaat eting. Ushbu dori vositasi faqat Sizga buyurilgan. Uni boshqa shaxslarga bermang. Hatto ulardagi kasallik simptomlari Sizdagi bilan o‘xshash bo‘lsa ham, u ularga zarar yetkazishi mumkin.
O‘ta yuqori sezuvchanlik
Angionevrotik shish. Anamnezida angionevrotik shish (yuz, lab, tomoq va /yoki tilni shishi) bo‘lgan pasiyentlarning holatini tez-tez nazorat qilish kerak.
Arterial gipotenziya va suv-elektrolit disbalans
Simptomatik arterial gipotenziya, ayniqsa dori vositasining birinchi dozasi qabul qilingandan keyin yoki doza oshirilgandan keyin, kuchli diuretiklarni qo‘llash, tuzni iste’mol qilishni parezga ko‘ra cheklash, diareya yoki qusish bilan bog‘liq qon-tomir ichidagi xajmni pasayishi va/yoki natriy tanqisligi bo‘lgan pasiyentlarda yuzaga kelishi mumkin. Lozartan bilan davolashni boshlashdan oldin bunday holatlarni muvofiqlashtirish yoki dori vositasini pastroq boshlang‘ich dozada qabul qilish kerak. Tavsiyalar shuningdek 6 yoshdan 18 yoshgacha bo‘lgan bolalarga taalluqli.
Elektrolit disbalans
Elektrolit disbalans ko‘pincha buyrak funksiyasini buzilishi (qandli diabet bilan yoki usiz) bo‘lgan pasiyentlarda kuzatiladi, buni e’tiborga olish kerak. Qandli diabetning 2-chi tipi va nefropatiyasi bo‘lgan pasiyentlar ishtirokidagi klinik tadqiqotda plasebo qo‘llagan guruhga nisbatan lozartan qo‘llaganda guruhda giperkaliyemiyani yuzaga kelishi tez-tezligi yuqoriroq bo‘lgan. Ayniqsa yurak yetishmovchiligi va kreatinin klirensi minutiga 30-50 ml bo‘lgan pasiyentlarda qon plazmasida kaliy konsentrasiyasi va kreatinin klirensi ko‘rsatkichlarini tekshirish kerak.
Lozartan va kaliy tejovchi diuretiklar, kaliy qo‘shimchalari va kaliy saqlovchi tuz o‘rnini bosuvchi vositalarni bir vaqtda qo‘llash tavsiya etilmaydi.
Jigar funksiyasini buzilishi
Jigar sirrozi bo‘lgan pasiyentlarda qon plazmasida lozartanning konsentrasiyasini ahamiyatli oshishini namoyish qiluvchi farmakokinetik bo‘yicha ma’lumotlarni e’tiborga olib, anamnezida jigar funksiyasini buzilishi bo‘lgan pasiyentlar uchun dozani pasaytirish haqidagi masalani ko‘rib chiqish kerak. Qo‘llash tajribasi yo‘qligi tufayli jigar funksiyasini og‘ir darajada buzilishi bo‘lgan pasiyentlarda lozartanni qo‘llash mumkin emas.
Jigar funksiyasini buzilishi bo‘lgan bolalarda lozartanni qo‘llash tavsiya etilmaydi.
Buyrak funksiyasini buzilishi
renin-angiotenzin tizimini susayishi bilan bog‘liq buyrak funksiyasini o‘zgarishlari haqida xabar berilgan (ayniqsa buyrak funksiyasi renin-angiotenzin-aldosteron tizimiga bog‘liq bo‘lgan pasiyentlarda, ya’ni yurak funksiyasini og‘ir darajada buzilishlari yoki buyrak funksiyasini buzilishlari mavjud bo‘lgan pasiyentlarda). Renin-angiotenzin-aldosteron tizimiga ta’sir ko‘rsatuvchi boshqa dori vositalarini qo‘llagandagi kabi buyrak arteriyasining ikki tomonlama stenozi yoki yagona buyrak arteriyasining stenozi bo‘lgan pasiyentlarda qonda mochevina va qon zardobida kreatinin darajasini oshishi haqida xabar berilgan. Davolash to‘xtatilgandan keyin buyrak funksiyasini ushbu o‘zgarishlari qaytuvchan bo‘lishi mumkin. Buyrak arteriyasining ikki tomonlama stenozi yoki yagona buyrak arteriyasining stenozi bo‘lgan pasiyentlarda lozartanni ehtiyotkorlik bilan qo‘llash kerak.
Buyrak funksiyasini buzilishi bo‘lgan bolalarda qo‘llanishi
Qo‘llashning xavfsizligi haqidagi ma’lumotlari tufayli, kalavalar filtrasiyasi tezligi 30 ml/minut/1,73 m2 dan past bo‘lgan bolalarda dori vositasini qo‘llash tavsiya etilmaydi.
Lozartanni qabul qilish davrida buyrak funksiyasini muntazam tekshirish kerak, chunki u yomonlashishi mumkin. Bu ayniqsa lozartanni buyrak funksiyasini ta’sir ko‘rsatishi mumkin bo‘lgan boshqa patologik holatlar (isitma, degidratasiya) mavjud bo‘lganida qo‘llashga taalluqli.
Lozartan va AAF ingibitorlarini bir vaqtda qo‘llash buyrak funksiyasini yomonlashtiradi, shuning uchun bunday majmuani qo‘llash tavsiya etilmaydi.
Buyrak transplantasiyasi
Yaqinda buyrak transplantasiyasi amalga oshirilgan pasiyentlarda dori vositasini qo‘llash tajribasi yo‘q.
Birlamchi giperaldosteronizm
Birlamchi giperaldosteronizmi bo‘lgan pasiyentlarda odatda renin-angiotenzin tizimini ingibisiya qilish yo‘li orqali ta’sir ko‘rsatuvchi antigipertenziv dori vositalari samarasiz. Shuning uchun lozartanni qo‘llash tavsiya etilmaydi.
Koronararteriyalar kasalliklari va serebrovaskulyar kasalliklar
Boshqa antigipertenziv dori vositalarini qo‘llagandagi kabi ishemik yurak-qon tomir kasalliklari va serebrovaskulyar kasalliklari bo‘lgan pasiyentlarda arterial bosimni ortiqcha pasayishi miokard infarktini yoki insult rivojlanishiga olib kelishi mumkin.
Yurak yetishmovchiligi
Renin-angiotenzin tizimiga ta’sir ko‘rsatuvchi dori vositalarini qo‘llagandagi kabi buyrak funksiyasini buzilishi bilan/usiz yurak yetishmovchiligi bo‘lgan pasiyentlarda og‘ir darajadagi arterial gipotenziya va (ko‘pincha o‘tkir) buyrak funksiyasini buzilishi rivojlanishi xavfi mavjud.
Yurak yetishmovchiligi va yondosh buyrak funksiyasini og‘ir darajada buzilishi, og‘ir darajadagi yurak yetishmovchiligi (NYNA bo‘yicha IV sinf), shuningdek yurak yetishmovchiligi va simptomatik, hayot uchun xavfli yurak aritmiyalari bo‘lgan pasiyentlarda lozartanni qo‘llashning yetarli terapevtik tajribasi yo‘q. Shuning uchun pasiyentlarning ushbu guruhida lozartanni ehtiyotkorlik bilan qo‘llash kerak. Lozartan va beta-blokatorlarni bir vaqtda qo‘llaganda ehtiyotkorlikka rioya qilish kerak.
Aortal va mitral klapan stenozi, obstruktiv gipertrofik kardiomiopatiya
Boshqa vazodilatatorlarni qo‘llagandagi kabi aortal va mitral klapan stenozi yoki obstruktiv gipertrofik kardiomiopatiyasi bo‘lgan pasiyentlarda alohida ehtiyotkorlik bilan qo‘llanadi.
Homiladorlik
Homiladorlik davrida lozartanni qo‘llash mumkin emas. Agar lozartan bilan davolashni davom ettirish almashtirib bo‘lmaydigan sifatida ko‘rilmasa, homiladorlikni rejalashtirgan ayollarga homiladorlik davrida qo‘llashning xavfsizlik profili aniqlangan muqobil antigipertenziv vositani buyurish kerak. Agar homiladorlik tasdiqlansa, lozartan bilan davolashni darhol to‘xtatish va zarurati bo‘lganida muqobil davolashni boshlash kerak.
Boshqa ehtiyotkorliklar va ogohlantirishlar
AAF ingibitorlari, lozartan va boshqa angiotenzinantagonistlari negroid irqqa mansub pasiyentlarda ehtimol gipertenziyasi bo‘lgan negroid irqqa mansub pasiyentlarda renin faolligini pastligini uchrash tez-tezligi yuqori ekanligi tufayli samaradorligi pastroq.
Renin-angiotenzin-aldosteron tizimi (RAAT)ni ikki tomonlama blokadasi.
Gipotenziya, giperkaliyemiya rivojlanishi va buyrak funksiyasini yomonlashishi (shu jumladan o‘tkir buyrak yetishmovchiligi) rivojlanishi xavfini oshishidan dalolat beruvchi ma’lumotlar mavjud, shuning uchun AAF ingibitorlari, angiotenzin II reseptorlari blokatorlari yoki aliskirenni bir vaqtda qo‘llash orqali RAAT ni ikki tomonlama blokadasi tavsiya etilmaydi. Agar ikki tomonlama blokada mutloq zarur deb hisoblansa, bunday davolash faqat buyrak funksiyasi, elektrolitlar darajasi va arterial bosimni tez-tez monitoringi bilan mutaxassis kuzatuvi ostida amalga oshirilishi kerak. Diabetik nefropatiyasi bo‘lgan pasiyentlarda AAF ingibitorlari va angiotenzin II reseptorlari blokatorlarini bir vaqtda qo‘llash mumkin emas.
Yordamchi moddalar
Dori preparati laktoza monogidrati saqlaydi. Fruktozani kam uchraydigan nasliy o‘zlashtiraolmaslik, glyukozo-galaktoz malabsorbsiya yoki saxaraza-izomaltaza tanqisligi bo‘lgan pasiyentlar ushbu preparatni qabul qilmasliklari kerak.
Boshqa dorilar bilan o‘zaro ta’siri
Har doim shifokoringizga qanday dori vositalarini qabul qilayotgan yoki yaqinda qabul qilgan bo‘lsangiz, hatto ushbu dori vositalari reseptsiz dori vositalari bo‘lsa ham xabar bering.
Boshqa gipotenziv dori vositalari lozartanning gipotenziv samarasini kuchaytirishi mumkin.
Nojo‘ya reaksiyalar sifatida arterial gipotenziyani yuzaga kelishini induksiya qilishi mumkin bo‘lgan boshqa dori vositalari (trisiklik antidepressantlar, antipsixotik vositalar, baklofen va amifostin) bilan bir vaqtda qo‘llash gipotenziyani yuzaga kelishi xavfini oshirishi mumkin.
Lozartan asosan sitoxrom R450 (SYR) 2S9 ishtirokida faol karboksikislatali metabolitgacha metabolizmga uchraydi. Klinik tadqiqotda flukonazol (SYR2S9 ingibitori) faol metabolitning ekspozisiyasini taxminan 50% ga pasaytirishi aniqlangan. Lozartan va rifampisin (metabolizm fermentlari induktori) bilan bir vaqtda davolash qon plazmasida faol metabolitning konsentrasiyasini 40% ga pasayishiga olib kelishi aniqlangan. Ushbu samaraning klinik ahamiyati noma’lum. Lozartan va fluvastatinni (SYR2S9 ning kuchli ingibitori) bir vaqtda qo‘llaganda ekspozisiyada farqlar mavjud emas.
Shuningdek angiotenzin II yoki uning samaralarini bloklovchi boshqa dori vositalarini qo‘llagandagi kabi organizmda kaliyni tutib qoluvchi (masalan kaliy tejovchi diuretiklar: spironolakton, triamteren, amilorid) yoki kaliy darajasini oshiruvchi (masalan), shuningdek qo‘shimcha yoki tuz o‘rnini bosuvchi sifatida kaliy saqlovchi dori vositalarini yondosh qo‘llash qon zardobida kaliyning miqdorini oshirishi mumkin. Bunday vositalarni bir vaqtda qo‘llash tavsiya etilmaydi.
Litiyni AAF ingibitorlari bilan bir vaqtda qo‘llaganda qon zardobida litiyning konsentrasiyasini, shuningdek uning toksikligini qaytuvchan oshishi haqida xabar berilgan.
Shuningdek juda kam xollarda ARAII qo‘llanilganda holatlar haqida xabar berilgan. Litiy va lozartan bilan davolashni ehtiyotkorlik bilan amalga oshirish kerak. Agar bunday majmuani qo‘llash zarur deb hisoblansa, butun bir vaqtda qo‘llash davrida qon zardobida litiyning darajasini tekshirish tavsiya etilgan.
ARAII va nosteroid yallig‘lanishga qarshi dori vositalarini (masalan siklooksigenaza-2 (SOG-2)ning selektiv ingibitorlari, yallig‘lanishga qarshi ta’sir ko‘rsatuvchi dozalarda asetilsalisil kislotasi, noseklektiv NYaQV) bilan bir vaqtda qo‘llaganda antigipertenziv samara susayishi mumkin.
AngiotenzinII antagonistlari yoki diuretiklarni NYaQP bilan bir vaqtda qo‘llash buyrak funksiyasini yomonlashishi xavfiga, o‘tkir buyrak yetishmovchiligi, shuningdek qon zardobida kaliy darajasini oshishi ehtimoliga, ayniqsa buyrak funksiyasini buzilishlari bo‘lgan pasiyentlarda olib kelishi mumkin. Ayniqsa keksa yoshdagi pasiyentlarga bunday majmuani ehtiyotkorlik bilan buyurish kerak. Pasiyentlarda tegishli gidratasiyani amalga oshirish kerak, shuningdek yondosh davolash boshlangandan keyin, keyinchalik – vaqti-vaqti bilan buyrak funksiyasi monitoringi yuzasidan masalani ko‘rib chiqish kerak.
Renin-angiotenzin-aldosteron tizimini ikki tomonlama blokadasi. Klinik tadqiqotlar ma’lumotlari AAF ingibitorlari, angiotenzin II reseptorlari blokatorlari yoki aliskirenni bir vaqtda qo‘llash oqibatida renin-angiotenzin-aldosteron tizimini (RAAT) ikki tomonlama blokadasi RAAT ga ta’sir ko‘rsatuvchi dori vositalari bilan monoterapiyaga nisbatan gipotenziya, giperkaliyemiya va buyrak funksiyasini yomonlashishi (shu jumladan o‘tkir buyrak yetishmovchiligi) tez-tezligini oshishi bilan assosiasiyalanishini namoyish qilgan.
Homiladorlik va emizish davrida
Homiladorlik
Renin-angiotenzin tizimiga bevosita ta’sir ko‘rsatuvchi dori vositalari homila patologiyasi yoki nobud bo‘lishining sababi bo‘lishi mumkin. Agar homiladorlik diagnostika qilingan bo‘lsa, lozartanni qabul qilishni darhol to‘xtatish kerak.
Homiladorlikning birinchi uch oyligida lozartanni qo‘llash tavsiya etilmaydi va homiladorlikning ikkinchi va uchinchi uch oyliklarida qo‘llash mumkin emas.
Homiladorlikning birinchi uch oyligi davomida AAF ingibitorlarini qo‘llagandan keyin teratogenlik xavfi haqidagi epidemiologik ma’lumotlar ishonchli emas, ammo xavfni biroz oshishi inkor etilmaydi. Angiotenzin II reseptori antagonistlari (ARA II) ni qo‘llaganda xavflar yuzasidan nazoratlangan epidemiologik ma’lumotlar yo‘qligi tufayli, ushbu sinfga mansub dori vositalari uchun ham bunday xavflar mavjud bo‘lishi mumkin. ARA II bilan davolashni davom ettirish zarur deb hisoblangan holatlardan tashqari holatlarda homiladorlikni rejalashtirgan ayollarga homiladorlik davrida qo‘llash yuzasidan xavfsizlik profili aniqlangan muqobil antigipertenziv davolashni buyurish kerak. Agar homiladorlik diagnostika qilinsa, lozartan bilan davolashni darhol to‘xtatish va zarurati bo‘lganida muqobil davolashni boshlash kerak.
Homiladorlikning ikkinchi va uchinchi uch oyliklarida ARA II ni qo‘llash fetotoksiklik (buyrak funksiyasini susayishi, oligogidramnion, bosh miya suyagi ossifikasiyasini sekinlashishi) va neonatal toksiklikni (buyrak yetishmovchiligi, gipotenziya, giperkaliyemiya)ni induksiya qiladi.
Agar homiladorlikning ikkinchi uch oyligidan boshlab lozartan qo‘llanilgan bo‘lsa, homilaning buyrak funksiyasi va bosh miya suyagi holatini tekshirish uchun ultratovush tekshiruvini amalga oshirish tavsiya etiladi.
Onalari homiladorlik vaqtida lozartan qabul qilgan yangi tug‘ilgan chaqaloqlarni arterial gipotenziyani o‘z vaqtida aniqlash va muvofiqlashtirish maqsadida tibbiy kuzatish kerak.
Laktasiya davri
Lozartanni ko‘krak sutiga kirishi haqida ma’lumotlar yo‘q. Shuning uchun emizish davrida Lozara dori vositasini qo‘llash tavsiya etilmaydi. Emizish davrida, ayniqsa yangi tug‘ilgan va chala tug‘ilgan chaqaloqlarni emizganda qo‘llashning xavfsizlik profili yaxshiroq o‘rganilgan dori vositalari bilan muqobil davolagan afzalroq.
Transport boshqarishga ta’siri
Lozartanni avtotransport va mexanizmlarni boshqarish qobiliyatiga ta’siri bo‘yicha tadqiqotlar o‘tkazilmagan. Ammo avtotransportni va boshqa mexanizmlarni boshqarganda, ayniqsa davolashni boshida va dori vositasining dozasi oshirilganda bosh aylanishi va uyquchanlik kabi nojo‘ya reaksiyalar rivojlanishi ehtimolini yodda tutish kerak.
Dozani oshirib yuborish
Simptomlari
Dori vositasining dozasini oshirib yuborilishi haqidagi ma’lumotlar kam. Dozani oshirib yuborilishining ehtimoli yuqori ko‘rinishlari bo‘lib arterial gipotenziya va taxikardiya hisoblanadi. Parasimpatik (vagusli) rag‘batlantirish oqibatida bradikardiya yuzaga kelishi mumkin.
Davolash
Agar arterial gipotenziya yuzaga kelsa, tutib turuvchi davolashni amalga oshirish kerak.
Davolash davomiyligi dori vositasini qabul qilgandan keyingi vaqt davriga, shuningdek simptomlarning xarakteri va og‘irlik darajasiga bog‘liq. Yurak-qon tomir tizimini barqarorlashtirish muhim chora bo‘lishi kerak. Dori vositasini peroral qabul qilgandan keyin tegishli dozada faollashtirilgan ko‘mirni qabul qilish ko‘rsatilgan. Keyinchalik organizmning asosiy hayot ko‘rsatkichlarini tez-tez nazorat qilish va zarurati bo‘lganida muvofiqlashtirish kerak.
Gemodializ o‘tkazilganda lozartan va faol metaboliti organizmdan chiqarilmaydi.
Farmakodinamikasi
Lozartan angiotenzin II reseptorlarining (AT1 kichik tipi) sintetik peroral antagonisti bo‘lib hisoblanadi. Angiotenzin II kuchli vazokonstriktor, shuningdek renin-angiotenzin tizimining asosiy faol gormoni va arterial gipertenziya patofiziologiyasini belgilovchi muhim omillardan biri bo‘lib hisoblanadi. Angiotenzin II ko‘pgina to‘qimalarda (masalan qon-tomirlarning silliq mushaklarida, buyrak usti bezi, buyrak va yurakda) joylashgan AT1-reseptorlari bilan bog‘lanadi va bir qator muhim biologik samaralarni, shu jumladan vazokonstriksiya va aldosteronni ajrilib chiqishini chaqiradi. Angiotenzin II shuningdek silliq mushak xujayralari proliferasiyasini rag‘batlantiradi.
Lozartan AT1-reseptorlarni selektiv bloklaydi. In vitro va in vivo sharoitlardagi tadqiqotlarda lozartan va uning farmakologik faol karboksilizasiyaga uchragan metaboliti (Ye-3174)angiotenzin II ning manbai yoki sintezi yo‘lidan qat’iy nazar uning barcha fiziologik samaralarini bloklaydi.
Lozartan agonistik ta’sir ko‘rsatmaydi va yurak-qon tomir tizimini boshqarishda muhim rol o‘ynaydigan boshqa gormonlar reseptorlari yoki ion kanallarini bloklamaydi. Bundan tashqari lozartan bradikininni parchalanishiga javobgar ferment - AAF (kininaza II)ni ingibisiya qilmaydi. Shuning uchun bradikininga bog‘liq noxush reaksiyalarni kuchayishi kuzatilmaydi.
Lozartanni qo‘llaganda angiotenzin II ning renin sekresiyasiga manfiy teskari aloqasini bartaraf etilishi plazmada renin faolligini (PRF) oshishiga olib keladi. PRF ni oshishi plazmada angiotenzin II darajasini oshishiga olib keladi. Ushbu oshishga qaramasdan antigipertenziv faollik va plazmada aldosteron konsentrasiyasini pasayishi saqlanadi, bu angiotenzin IIreseptorlarini samarali blokadasini namoyish qiladi. Lozartanni qo‘llagandan keyin PRF va angiotenzin II darajasi 3 kun davomida dastlabki ko‘rsatkichlarga qaytadi.
Lozartan va uning asosiy faol metaboliti AT2 ga nisbatan AT1-reseptorlariga yuqoriroq yaqinlikka ega. Faol metaboliti tana vazniga qarab lozartandan 10-40 marta faolroq.
Arterial gipertenziya
Nazoratlangan klinik tadqiqotlarda lozartanni sutkada bir marta yengil va o‘rtacha og‘irlik darajasidagi essensial gipertenziyasi bo‘lgan pasiyentlarda qo‘llash sistolikva diastolik arterial bosimni statistik ahamiyatli ravishda pasayishiga olib kelgan. Dozani qabul qilgandan keyin 5-6 soat o‘tgach arterial bosimni o‘lchashga nisbatan dozani qabul qilgandan keyin 24 soat o‘tgach o‘lchash 24 soat davomida arterial bosimni pasayishini namoyish qilmagan; bunda yagona sutkalik ritm saqlangan. Dozalash intervalini oxirida, doza yuborilgandan keyin 5-6 soat o‘tgach kuzatiladigan arterial bosimni pasayishi 70-80% samarani tashkil qilgan.
Arterial gipertenziyasi bo‘lgan pasiyentlarda lozartanni qabul qilishni to‘xtatish arterial bosimni haddan tashqari oshishiga (rikoshet) olib kelmagan. AB ni yaqqol pasayishiga qaramasdan, lozartan YuQS ga klinik ahamiyatli ta’sir ko‘rsatmagan.
Lozartan arterial gipertenziyasi bo‘lgan erkaklar va ayollarda, shuningdek yosh (65 yoshgacha) va keksa pasiyentlarda bir xil samarali.
LIFE tadqiqoti
LIFE tadqiqoti (Losartan Intervention For Endpoint reduction in hypertension) EKG da tasdiqlangan chap qorincha gipertrofiyasi bo‘lgan, 55 yoshdan 80 yoshgacha, arterial gipertenziyasi bo‘lgan 9193 nafar pasiyentlarda faol nazoratli randomizasiya qilingan uch tomonlama yashirin tadqiqot bo‘lgan. Pasiyentlar sutkada 1 marta 50 mg dozada lozartanni yoki sutkada 1 marta 50 mg dozada atenololni qabul qilish uchun randomizasiya qilingan. Agar AB ning maqsadli darajasiga (<140/90 mm sim.ust.) erishilmasa, davolashga dastlab gidroxlortiazid (12,5 mg), so‘ngra zarurati bo‘lganida lozartan yoki atenololning dozasi sutkada 1 marta 100 mg gacha oshirilgan. AAF ingibitorlari, angiotenzin II reseptorlari antagonistlari yoki beta-adrenoblokatorlardan tashqari zararuti bo‘lganida maqsadli AB ga erishish uchun davolashga boshqa antigipertenziv vositalar qo‘shilgan.
Kuzatuvning o‘rtacha davomiyligi 4,8 yilni tashkil qilgan.
Birlamchi yakuniy nuqta yurak-qon tomir sababli, insult va miokard infarkti tufayli o‘limning majmuaviy tez-tezligini pasayishi bilan o‘lchanadigan yurak-qon tomir kasalligi va o‘lim majmuasi bo‘lgan. Ikkala guruhlarda arterial bosim o‘xshash darajalargacha ahamiyatli pasaygan. Birlamchi majmuaviy yakuniy nuqtaga erishgan pasiyentlarda atenololga nisbatan lozartan bilan davolash xavfni 13,0% ga pasayishiga olib kelgan (r=0,021, 95% II 0,77-0,98). Bu asosan insultlar tez-tezligini pasayishi bilan bog‘liq bo‘lgan. Atenololga nisbatan lozartan bilan davolash insult xavfini 25% ga pasaytirgan (p=0,001, 95% II 0,63-0,89). Yurak-qon tomir sababli va miokard infarkt tufayli o‘lim ko‘rsatkichlari davolash guruhlari o‘rtasida sezilarli farq qilmagan.
Irqiy mansublik
LIFE tadqiqotida atenolol qabul qilgan negroid irqqa mansub pasiyentlarga nisbatan lozartan qabul qilgan negroid irqqa mansub pasiyentlarda birlamchi majmuaviy yakuniy nuqta, ya’ni yurak-qon tomri hodisalari (masalan miokard infarkti, yurak-qon tomir sababli o‘lim) va ayniqsa insult rivojlanishining yuqori xavfi bo‘lgan. Shuning uchun yurak-qon kasalligi/o‘lim ko‘rsatkichlari yuzasidan LIFE tadqiqotida atenololga nisbatan lozartan bilan kuzatiladigan natijalar arterial gipertenziya va chap qorincha gipertrofiyasi bo‘lgan negroid irqqa mansub pasiyentlarga taalluqli emas.
RENAAL tadqiqoti
RENAAL tadqiqoti (Reduction of Endpoints in NIDDM with the Angiotensin II Receptor Antagonist Losartan) arterial gipertenziya bilan yoki usiz proteinuriya bilan kechuvchi qandli diabetning 2 tipi bo‘lgan 1513 nafar pasiyentlar ishtirokidagi nazoratlangan halqaro klinik tadqiqot bo‘lgan. 751 nafar pasiyentlar lozartan qabul qilishgan.
Tadqiqotning maqsadi gipotenziv samaraga qo‘shimcha lozartan kaliyning nefroprotektiv samarasini namoyish qilish bo‘lgan.
Proteinuriyasi va zardobdagi kreatinin1,3–3,0 mg/dl bo‘lgan pasiyentlar AB ning javob reaksiyasiga erishilguncha titrlash bilan sutkada 1 marta 50 mg dozada lozartanni yoki AAF ingibitorlari va angiotenzin II reseptorlari antagonistlaridan tashqari standart antigipertenziv davolash fonida plasebo qabul qilish randomizasiya qilingan. Tadqiqotchilar zarurati bo‘lganida tekshirilayotgan preparatni sutkada 100 mg gacha titrlash bo‘yicha ogohlantirilgan; 72% pasiyent ko‘proq vaqt 100 mg sutkalik dozani qabul qilishgan. Ikkala guruhlarda ehtiyojga qarab qo‘shimcha davolash sifatida boshqa antigipertenziv vositalarga (diuretiklar, kalsiy antagonistlari, alfa- va beta-adrenoreseptorlar blokatorlari, markaziy ta’sirga ega antigipertenziv vositalar) ruxsat etilgan. Pasiyentlar 4,6 yilgacha (o‘rtacha 3,4 yil) kuzatuv ostida bo‘lishgan. Tadqiqotning birlamchi yakuniy nuqtasi zardobda kreatinin darajasini ikki marta oshishi, buyrak yetishmovchiligining terminal bosqichi (dializ yoki transplantasiya zarurati) yoki o‘limning majmuviy yakuniy nuqtasi bo‘lgan. Natijalar birlamchi majmuaviy nuqtaga erishgan pasiyentlar o‘rtasida plaseboga (359 ta hodisalar) nisbatan lozartan (327 ta hodisalar) bilan davolash xavfni 16,1% ga pasayishini namoyish qilgan (p=0,022). Quyidagi birlamchi yakuniy nuqtalarning alohida va majmuaviy komponentlari uchun natijalar lozartan qabul qilgan guruh uchun xavfni ahamiyatli ravishda pasayishini namoyish qilgan: zardobda kreatinin darajasini ikki marta oshishi xavfini 25,3% ga pasayishi (p=0,006); buyrak yetishmovchiligi terminal bosqichi xavfini 28,6% ga pasayishi (p=0,002); buyrak yetishmovchiligi terminal bosqichi yoki o‘lim xavfini 19,9% ga pasayishi (p=0,009); zardobda kreatinin darajasini ikki marta oshishi yoki buyrak yetishmovchiligi terminal bosqichi xavfini 21,0% ga pasayishi (p=0,01). Davolashning ikkila guruhlari o‘rtasida barcha sabablar tufayli o‘lim ahamiyatli ravishda farq qilmagan. Ushbu tadqiqotda lozartan umuman olganda yaxshi o‘zlashtirilgan, plasebo guruhiga o‘xshash noxush reaksiyalar sababli davolashni to‘xtatish tez-tezligi shundan dalolat beradi.
HEAAL tadqiqoti
HEAAL tadqiqoti (Heart Failure Endpoint Evaluation of Angiotensin II Antagonist Losartan) AAF ingibitorlari bilan davolashni o‘zlashtiraolmagan yurak yetishmovchiligi (NYHA bo‘yicha II-IV FS) bo‘lgan 18 yoshdan 98 yoshgacha bo‘lgan 3834 nafar pasiyentlar ishtirokidagi nazoratlangan halqaro klinik tadqiqot bo‘lgan. Pasiyentlar AAF ingibitorlaridan tashqari standart davolash fonida sutkada 1 marta 50 mg dozada yoki 150 mg dozada lozartan qabul qilish uchun randomizasiya qilingan.
Pasiyentlarni 4 yildan ortiq (o‘rtacha 4,7) kuzatilgan. Tadqiqotning birlamchi yakuniy nuqtasi barcha sabablar tufayli o‘lim yoki yurak yetishmovchiligi tufayli gospitalizasiya bo‘lgan.
Natijalar 50 mg dozadagi lozartanga (889 ta hodisa) nisbatan 150 mg dozada lozartan bilan davolash (828 ta hodisa) birlamchi majmuaviy yakuniy nuqtaga erishgan pasiyentlar o‘rtasida xavfni 10,1% ga pasayishiga olib kelgan (r=0,027, 95% II 0,82-0,99). Bu asosan yurak yetishmovchiligi tufayli gospitalizasiyalar tez-tezligini pasayishi bilan bog‘liq bo‘lgan. 50 mg dozadagi lozartanga nisbatan 150 mg dozada lozartan bilan davolash yurak yetishmovchiligi bo‘yicha gospitalizasiya xavfini 13,5% ga pasaytirgan (r=0,025, 95% II 0,76-0,98). Davolash guruhlari o‘rtasida barcha sabablar tufayli o‘lim darajasi ahamiyatli ravishda farq qilmagan. Buyrak yetishmovchiligi, arterial gipotenziya va giperkaliyemiya lozartanning 50 mg doza guruhiga nisbatan 150 mg dozasi guruhida ko‘proq uchragan, ammo ushbu noxush reaksiyalar 150 mg doza guruhida davolashni to‘xtatish holatlari sonini ahamiyatli oshishiga olib kelmagan.
ELITE I va ELITE II tadqiqotlari
Yurak yetishmovchiligi (NYHA bo‘yicha II-IV FS) bo‘lgan 722 nafar pasiyentlar ishtirokidagi 48 xafta davomida o‘tkazilgan ELITE tadqiqotida buyrak funksiyasini uzoq muddatli o‘zgarishining birdamchi yakuniy nuqtasi yuzasidan lozartan qabul qilgan pasiyentlar va kaptopril qabul qilgan pasiyentlar o‘rtasida farqlar kuzatilmagan. Kaptoprilga nisbatan lozartan o‘lim xavfini pasaytirishi namoyish qilingan ELITE I tadqiqoti natijalari quyidagi ta’riflangan ELITE II keyingi tadqiqotida tasdiqlanmagan.
ELITE II tadqiqotida sutkada 1 marta 50 mg dozada lozartan (12,5 mg boshlang‘ich doza, keyinchalik 25 mg gacha oshirish bilan, so‘ngra sutkada 1 marta 50 mg) va sutkada 3 marta 50 mg dozada kaptopril (12,5 mg boshlang‘ich doza, keyinchalik 25 mg gacha oshirish bilan, so‘ngra sutkada 3 marta 50 mg gacha) solishtirilgan. Ushbu prospektiv tadqiqotning birlamchi yakuniy nuqtasi barcha sababli o‘lim bo‘lgan.
Ushbu tadqiqotda barcha sabablar tufayli o‘limni pasaytirishda lozartan kaptoprildan ustun ekanligini aniqlash uchun yurak yetishmovchiligi (NYHA bo‘yicha II-IV FS) bo‘lgan 3152 nafar pasiyentlarda deyarli ikki yil (o‘rtacha 1,5 yil) davomida kuzatilgan. Birlamchi yakuniy nuqta barcha sabablar tufayli o‘limni pasaytirishda lozartan va kaptopril o‘rtasida biron-bir statistik ahamiyatli farqlarni namoyish qilmagan.
Yurak yetishmovchiligi bo‘lgan pasiyentlardagi ikkala qiyosiy (plasebo-nazoratmagan) klinik tadqiqotlarda noxush reaksiyalar tufayli davolashni to‘xtatishning past tez-tezligi va yo‘tal rivojlanishining ahamiyatli ravishda pastroq tez-tezligi asosida o‘lchangan kaptoprilga nisbatan lozartanni o‘zlashtiraolishlik yuqoriroq bo‘lgan.
ELITE II tadqiqotida tadqiqotning boshida beta-adrenoblokatorlarni qabul qilgan pasiyenlarning kichik guruhida (yurak yetishmovchiligi bo‘lgan barcha pasiyentlarning 22%) o‘limning yuqori ko‘rsatkichi kuzatilgan.
Renin-angiotenzin-aldosteron tizimini (RAAT) ikki tomonlama blokadasi
Ikkita yirik randomizasiya qilingan nazoratlangan ONTARGET (ONgoing Telmisartan Alone and in combination with Ramipril Global Endpoint Trial) va VA NEPHRON-D (The Veterans Affairs Nephropathy in Diabetes) tadqiqotlarida AAF ingibitorlarini angiotenzin II reseptorlari antagonistlari bilan majmuasini qo‘llash o‘rganilgan.
ONTARGET — anamnezida yurak-qon tomir yoki serebrovaskulyar buzilishlari yoki nishon-a’zolarni shikastlanishi belgilari bilan kechuvchi qandli diabetning 2 tipi bo‘lgan pasiyentlar ishtirokida o‘tkazilgan tadqiqotdir. VA NEPHRON-D tadqiqoti – qandli diabetning 2 tipi va diabetik nefropatiyasi bo‘lgan pasiyentlardagi tadqiqotdir.
Ushbu tadqiqotlar buyrak va/yoki yurak-qon tomir yakunlariga va o‘limga ahamiyatli ijobiy ta’sirini namoyish qilmagan, ayni vaqtda monoterapiyaga nisbatan giperkaliyemiya, buyrakni o‘tkir shikastlanishi va/yoki arterial gipotenziyaning yuqori xavfi kuzatilgan. Shunga o‘xshash farmakodinamik xususiyatlarni e’tiborga olib, ushbu natijalar shuningdek boshqa AAF ingibitorlari va angiotenzin II reseptorlari antagonistlariga ham taalluqli.
Shuning uchun diabetik nefropatiyasi bo‘lgan pasiyentlarda AAF ingibitorlari va angiotenzin II reseptorlari blokatorlarini bir vaqtda qo‘llash tavsiya etilmaydi.
ALTITUDE tadqiqoti (Aliskiren Trial in Type 2 Diabetes Using Cardiovascular and Renal Disease Endpoints) qandli diabetning 2 tipi va surunkadi buyrak kasalligi yoki yurak qon-tomir kasalliklari yoki ularni birgalikda bo‘lgan pasiyentlarda AAF ingibitorlari yoki angiotenzin II reseptorlari blokatorlari bilan standart davolashga aliskirenni qo‘shishning afzalliklarini o‘rganish uchun ishlab chiqilgan. Noxush yakunlar xavfini oshishi tufayli tadqiqot muddatidan oldin to‘xtatilgan. Yurak-qon tomir sababli va insult sababli o‘lim miqdoriy jihatdan plasebo guruhiga nisbatan aliskiren guruhida ko‘proq uchragan va qiziqish uyg‘otadigan noxush ko‘rinishlar va jiddiy noxush ko‘rinishlar (giperkaliyemiya, arterial gipotenziya va buyrak funksiyasini buzilishi) plasebo guruhiga nisbatan aliskiren guruhida ko‘proq qayd etilgan.
Pediatrik populyasiya
Bolalarda arterial gipertenziya
Lozartanning antigipertenziv samarasi 6 yoshdan 16 yoshgacha bo‘lgan tana vazni >20 kg va kalavalar filtrasiyasi tezligi >30 ml/minut/1,73 m2 bo‘lgan arterial gipertenziyali 177 nafar bolalar ishtirokidagi klinik tadqiqotda aniqlangan. Tana vazni 20-50 kg bo‘lgan pasiyentlar sutkada 2,5 mg, 25 mg yoki 50 mg lozartan, tana vazni >50 kg bo‘lgan pasiyentlar sutkada 5 mg, 50 mg yoki 100 mg lozartan qabul qilishgan. Uchinchi xaftani oxirida sutkada 1 marta lozartanni qabul qilish arterial bosimni dozaga bog‘liq ravishda pasaytirgan.
Umuman olganda dozaga bog‘liq samara kuzatilgan. Samaraning dozaga bog‘liqligi o‘rtacha dozali guruhga nisbatan past dozali guruhda yaqqol bo‘lgan (I davr: -11,65 mm sim.ust ga qarshi -6,2 mm sim.ust), ammo yuqori dozali guruhga nisbatan pastroq bo‘lgan (I davr: -12,21 mm sim.ust ga qarshi -11,65 mm sim.ust). 0,07 mg/kg o‘rtacha sutkalik dozaga mos keluvchi 2,5 mg va 5 mg eng past o‘rganilayotgan dozalar ehtimol doimiy antigipertenziv samaradorlikka ega emas.
Ushbu tadqiqotlar tadqiqotning II davri davomida, pasiyentlar uch xafta davolangandan keyin lozartan yoki plasebo bilan davolashni davom ettirish uchun randomizasiya qilingandan keyin tasdiqlangan. Arterial bosimni plaseboga nisbatan oshishidagi farq o‘rtacha doza guruhida eng yuqori bo‘lgan (yuqori dozalida - 5,38 mm sim.ust ga qarshi o‘rtacha doza guruhida 6,70 mm sim.ust). Plasebo qabul qilgan pasiyentlarda ham, har bir guruhda lozartanni eng past dozada lozartanni qabul qilishni davom ettirgan pasiyentlarda ham minimal diastolik arterial bosimni oshishi bir xil bo‘lgan, bu har bir guruhda eng past doza ahamiyatli antigipertenziv samara namoyon qilmaganligini namoyish qiladi.
Lozartanning o‘sish, jinsiy yetilish va umumiy rivojlanishga uzoq muddatli samaralari o‘rganilmagan. Shuningdek bolalarda yurak-qon tomir kasalligi va o‘limni pasaytirish uchun lozartan bilan antigipertenziv davolashning uzoq muddatli samaradorligi aniqlanmagan.
Proteinuriya bilan arterial gipertenziyasi bo‘lgan bolalarda (N=60) va normotenziv pasiyentlarda (N=246) lozartanning proteinuriyaga ta’siri 12-xaftalik plasebo nazoratlangan va faol preparat (amlodipin) bo‘yicha nazoratlangan klinik tadqiqotda baholangan. Proteinuriya siydikda oqsil/kreatinin ≥0,3 sifatida belgilangan. Arterialgipertenziyasi (6 yoshdan 18 yoshgacha) bo‘lgan pasiyentlar lozartan (N=30) yoki amlodipin (N=30) qabul qilish uchun randomizasiya qilingan. Normalarterial bosimli (1 yoshdan 18 yoshgacha bo‘lgan) pasiyentlar lozartan (N=122) yoki plasebo (N=124) qabul qilish uchun randomizasiya qilingan. Lozartan 0,7 mg/kg dan 1,4 mg/kg gacha (maksimal doza sutkada 100 mg gacha) dozalarda buyurilgan. Amlodipin 0,05 mg/kg dan 0,2 mg/kg gacha (maksimal doza sutkada 5 mg gacha) buyurilgan.
Umuman olganda lozartan qabul qilgan pasiyentlarda 12 xafta davolagandan keyin proteinuriyani dastlabki ko‘rsatkichga nisbatan 36% ga statistik ahamiyatli pasayishi, ayni vaqtda plasebo/amlodipin guruhida - 1% ga oshish kuzatilgan (p≤0,001). Lozartan qabul qilgan arterial gipertenziyasi bo‘lgan pasiyentlarda proteinuriyani dastlabki darajasiga nisbatan amlodipin guruhida +2,4% (95% II -22,2; 14,1) ga nisbatan -41,5% ga pasayishi (95% II -29,9; -51,1) kuzatilgan. Ham sistolik, ham diastolik arterial bosimni pasmayishi amlodipin guruhiga (-0,1/+0,8 mm sim. ust.) nisbatan lozartan guruhida ko‘proq (-5,5/-3,8 mm sim. ust.) bo‘lgan. Normal arterial bosimli bolalarda plasebo guruhiga nisbatan lozartan guruhida arterial bosimni biroz (-3,7/-3,4 mm sim. ust.) pasayishi kuzatilgan. Proteinuriyani kamayishi va arterial bosimni pasayishi o‘rtasida ahamiyatli korrelyasiya kuzatilmagan, ammo arterial bosimni pasayishi lozartan qabul qilgan guruhda proteinuriyani pasayishiga qisman olib kelgan bo‘lishi mumkin.
Proteinuriyasi bo‘lgan bolalarda lozartanning uzoq muddatli samaralari 3 yilgacha bo‘lgan davrda 12-xaftalik asosiy tadqiqotni yakunlagan barcha pasiyentlar ishtirok etgan tadqiqotdaning ochiq kengaytirilgan fazasida o‘rganilgan. Umumiy hisobda 268 nafar pasiyentlar ochiq kengaytirilgan fazaga kirgan va lozartan (N=134) yoki enalapril (N=134) qabul qilish uchun takroran randomizasiya qilingan, 109 nafar pasiyentlar esa ≥3 yil davomida kuzatilgan (uzaytirish davrida 3-yillik kuzatuvni yakunlagan ≥100 nafar pasiyentlarda to‘xtatishning avvaldan belgilangan nuqtasi). Tadqiqotchining qaroriga qarab buyuriladigan lozartan va enalapril dozalarining diapazoni muvofiq ravishda sutkada 0,30 dan 4,42 mg/kg gacha va sutkada 0,02 dan 1,13 mg/kg gachani tashkil qilgan. <50 kg tana vazni uchun 50 mg va >50 kg uchun 100 mg maksimal sutkalik dozalar tadqiqotning qo‘shimcha fazasi vaqtida ko‘pchilik pasiyentlar uchun oshirilmagan.
Shunday qilib, xavfsizlik bo‘yicha kengaytirilgan tadqiqot natijalari lozartan 3 yil davomida yaxshi o‘zlashtirilganligini va kalavalar filtrasiyasi tezligi (KFT)ni sezilarli o‘zgarishisiz proteinuriyani barqaror pasayishiga olib kelganligini namoyish qiladi. Normotenziv pasiyentlarda (N=205) lozartanga nisbatan enalapril proteinuriyaga (-16,6% (95% II -34,9; 6,8) ga qarshi ‑33,0% (95% II -47,2; -15,0)) va KFT ga (-4,0 ml/minut/1,73 m2 (95% II -13,1; 5,0) ga qarshi 9,4 ml/minut/1,73 m2 (95% II 0,4; 18,4)) son jihatdan kattaroq ta’sir ko‘rsatgan. Arterialgipertenziyasi bo‘lgan pasiyentlarda (N=49)proteinuriyaga (-39,5% (95% II -62,5; -2,2) ga nisbatan -44,5% (95% II -64,8; -12,4) vaKFT ga (-13,4 ml/minut/1,73 m2 (95% II -27,3; 0,6) ga qarshi 18,9 ml/minut/1,73 m2 (95% II 5,2; 32,5)) son jihatdan kattaroq ta’sir ko‘rsatgan.
Arterial gipertenziyasi bo‘lgan 6 oylikdan 6 yoshgacha bo‘lgan bolalarda optimal dozani tanlash uchun lozartanning xavfsizligi va samaradorligi bo‘yicha ochiq klinik tadqiqot o‘tkazilgan. Umumiy hisobda 101 nafar pasiyentlar lozartanning uchta turli boshlang‘ich dozalaridan birini qabul qilish uchun randomizasiya qilingan: past doza -sutkada 0,1 mg/kg (N=33), o‘rtacha doza - sutkada 0,3 mg/kg (N=34), yuqori doza - sutkada 0,7 mg/kg (N=34). Ulardan 27 nafari 6 oylikdan 23 oylikkacha bo‘lgan chaqaloqlar bo‘lishgan. Tekshirilayotgan preparat maqsadli arterial bosimga erishilmagan va lozartanning maksimal dozasi (sutkada 1,4 mg/kg, ammo sutkada 100 mg gacha) qo‘llanilmagan pasiyentlar uchun 3, 6 va 9 xaftalarida dozaning keyingi darajasigacha titrlangan.
Lozartan qabul qilgan 99 nafar pasiyentlardan 90 nafar (90,9%) pasiyentlar keyinchalik har 3 oyda monitoring bilan kengaytirilgan tadqiqotda ishtirokni davom ettirishgan. Davolashning o‘rtacha davomiyligi 264 kunni tashkil qilgan.
Shunday qilib, davolashning barcha guruhlarida dastlabki darajaga nisbatan arterial bosimni o‘rtacha pasayishi bir xil bo‘lgan (past, o‘rtacha va yuqori dozali guruhlar uchun 3 xaftada dastlabki darajaga nisbatan SAB ni o‘zgarishi muvofiq ravishda -7,3, -7,6 va -6,7 mm sim.ust. ni tashkil qilgan; past, o‘rtacha va yuqori dozali guruhlar uchun 3 xaftada dastlabki darajaga nisbatan DAB ni o‘zgarishi muvofiq ravishda -8,2, -5,1 va -6,7 mm sim.ust. ni tashkil qilgan); ammo SVAB va DAB ga statistik ahamiyatli dozaga bog‘liq javob kuzatilmagan.
Lozartan 1,4 mg/kg gacha dozalarda 12 xafta davolagandan keyin 6 oylikdan 6 yoshgacha bo‘lgan arterial gipertenziyasi bo‘lgan bolalar tomonidan umuman olganda yaxshi o‘zlashtirilgan. Xavfsizlikning umumiy profili davolash guruhlari o‘rtasida o‘xshash bo‘lgan.
Farmakokinetikasi
So‘rilishi
Lozartan peroral qabul qilingandan keyin yaxshi so‘riladi va tizimoldi metabolizmga uchraydi, buning natijasida faol karboksil metaboliti va boshqa nofaol metabolitlari hosil bo‘ladi. Tabletka shaklidagi lozartanning tizimli biokiraolishligi taxminan 33% ni tashkil qiladi. Lozartan va uning faol metabolitining o‘rtacha maksimal konsentrasiyasiga muvofiq ravishda 1 soat va 3-4 soatdan keyin erishiladi.
Taqsimlanishi
Lozartan va uning faol metaboliti qon plazmasidagi oqsillar, eng avvalo albumin bilan 99% dan ortiq bog‘lanadi. Lozartanning taqsimlanish xajmi 34 litrni tashkil qiladi.
Biotransformasiyasi
Lozartanning taxminan 14% vena ichiga yuborilganda yoki peroral qabul qilinganda faol metabolitiga aylanadi. 14S bilan nishonlangan lozartan kaliy vena ichiga va peroral yuborilgandan keyin aylanib yuruvchi qon plazmasining radifaolligi odatda unda lozartan va uning faol metabolitini mavjudligi bilan bog‘liq. Taxminan 1% tadqiqot ishtirokchilarida lozartanni uning faol metabolitiga minimal aylanishi kuzatilgan.
Faol metabolitidan tashqari shuningdek nofaol metabolitlari, shu jumladan butil yon zanjirini gidroksilizasiyasi natijasida hosil bo‘luvchi ikkita asosiy metaboliti va bitta ikkinchi darajali - N-2-tetrazol-glyukuronid hosil bo‘ladi.
Chiqarilishi
Lozartan va uning faol metabolitining plazmadagi klirensi muvofiq ravishda minutiga 600 ml va minutiga 50 ml ni tashkil qiladi. Lozartan va uning faol metabolitining buyrak klirensi muvofiq ravishda minutiga 74 ml va minutiga 26 ml ni tashkil qiladi. Lozartan peroral qabul qilinganda dozaning taxminan 4% o‘zgarmagan ko‘rinishda buyraklar orqali chiqariladi, dozaning taxminan 6% faol metaboliti ko‘rinishida siydik bilan chiqariladi.
200 mg gacha dozalarda lozartan kaliy peroral qabul qilinganda lozartan va uning faol metabolitining farmakokinetikasi proporsional.
Peroral qabul qilingandan keyin qon plazmasida lozartan va uning faol metabolitining konsentrasiyasi muvofiq ravishda 2 soat va 6-9 soat yakuniy yarim chiqarilish davri bilan polieksponensial ravishda pasayadi. 100 mg dozada sutkada bir marta qabul qilinganda lozartan va uning faol metabotini qon plazmasida yaqqol to‘planishi kuzatilmaydi.
Lozartan va uning faol metaboliti safro va siydik bilan chiqariladi. 14S nishonlangan lozartan peroral va vena ichiga yuborilgandan keyin radifaollikning taxminan 35% va 43% siydik bilan, 58% va 50% esa – axlat bilan chiqariladi.
Pasiyentlarning alohida guruhlaridagi farmakokinetikasi
Keksa yoshdagi pasiyentlar
Arterial gipertenziyasi bo‘lgan keksa yoshdagi pasiyentlardagi lozartan va uning faol metabotining qon plazmasidagi konsentrasiyasi arterial gipertenziyasi bo‘lgan yoshroq pasiyentlardagidan ahamiyatli ravishda farq qilmaydi.
Jins
Arterial gipertenziyasi bo‘lgan erkaklarga nisbatan arterial gipertenziyasi bo‘lgan ayollarda qon plazmasida lozartanning konsentrasiyasi 2 marta yuqori. Erkaklarda va ayollarda faol metabolitning konsentrasiyasi farq qilmagan.
Jigar funksiyasini buzilishi bo‘lgan pasiyentlar
Yengil va o‘rtacha og‘irlik darajasidagi alkogolli jigar sirrozi bo‘lgan pasiyentlarda qon plazmasida lozartan va uning faol metabolitining konsentrasiyasi erkak jinsiga mansub sog‘lom ko‘ngillilarga nisbatan muvofiq ravishda 5 va 1,7 marta yuqori bo‘lgan.
Buyrak funksiyasini buzilishi bo‘lgan pasiyentlar
Kreatinin klirensi minutiga 10 ml dan yuqori bo‘lgan pasiyentlarda qon plazmasidagi konsentrasiyasi buyrak funksiyasi o‘zgarmagan pasiyentlarnikidan farq qilmagan. Buyrak funksiyasi normal bo‘lgan pasiyentlarga nisbatan gemodializda bo‘lgan pasiyentlarda lozartanning “konsentrasiya-vaqt” egri chiziq ostidagi maydoni (AUS) taxminan 2 marta yuqori bo‘lgan. Buyrak funksiyasini buzilishi bo‘lgan pasiyentlarda yoki gemodializda bo‘lgan pasiyentlarda qon plazmasida faol metabolitning konsentrasiyasi o‘zgarmagan.
Gemodializ o‘tkazilganda lozartan va uning faol metaboliti organizmdan chiqarilmaydi.
Bolalardagi farmakokinetikasi
Lozartanning farmakokinetikasi 1 oylikdan 16 yoshgacha bo‘lgan arterial gipertenziyasi bo‘lgan 50 nafar bolalarda sutkada bir marta 0,54 mg/kg dan 0,77 mg/kg gacha dozalarda (o‘rtacha doza) qabul qilingandan keyin o‘rganilgan. Natijalar lozartanning faol metaboliti barcha yoshdagi guruh pasiyentlarida hosil bo‘lishini namoyish qilgan. Natijalar yangi tug‘ilgan chaqaloqlarda va 2 yoshgacha bo‘lgan bolalarda, maktabgacha, maktab yoshidagi bolalar va o‘smirlarda peroral qabul qilgandan keyin lozartanning farmakokinetikasi ko‘rsatkichlari taxminan bir xilligini namoyish qilgan. Metabolitning farmakokinetik ko‘rsatkichlari yosh guruhiga qarab yaqqolroq farq qilgan. Maktabgacha yoshdagi bolalar va o‘smirlarni solishtirganda bunday farqlar statistik ahamiyatli bo‘lgan. Yangi tug‘ilgan chaqaloqlar va 2 yoshgacha bo‘lgan bolalardagi ekspozisiyasi nisbatan yuqori bo‘lgan