





Karbamazepin
- Ishlab chiqaruvchi
- ООО Navbahor Sanoat
- Mamlakat
- O‘zbekiston
- Ro‘yxat raqami
- DV/M 03378/07/20
- Ruxsat muddati
- 04.02.2031 gacha
- Saqlash muddati
- 3 yil
- ATX kodi
- N03AF01
Karbamazepin nima uchun ishlatiladi
Karbamazepin — tutqanoqqa qarshi (antikonvulsant) dori. Epilepsiya xurujlarini kamaytiradi, nerv og‘riqlarini qoldiradi va kayfiyatni barqarorlashtiradi.
Epilepsiya
Epilepsiya, umumlashgan (generalizatsiyalangan) va o‘choqli (parsial) tutqanoq xurujlari, epilepsiya bilan bog‘liq xulq buzilishlari.
Uch shoxli nerv nevralgiyasi
Yuzdagi uch shoxli nerv og‘rig‘i.
Diabetik neyropatiya
Qandli diabetda nervlar zararlanishi.
Maniakal-depressiv psixoz
Maniakal-depressiv psixoz zo‘rayishining oldini olish (affektiv va shizoaffektiv psixozlar).
Alkogol abstinent sindromi
Alkogolni to‘xtatgandagi abstinent holat.
Qandsiz diabet
Markaziy kelib chiqishli qandsiz diabet.
Qancha va qanday qabul qilinadi
Rasmiy yo‘riqnoma bo‘yicha, 200 mg li tabletka uchun. Kattalar va 3 yoshdan katta bolalarga. Belgilar — bir martada ichiladigan tabletkalar soni.
Kimga mumkin, kimga mumkin emas
Homiladorlik Mumkin emas
Homilaga zarar qilishi, og‘ir tug‘ma nuqsonlar xavfini oshirishi mumkin; I uch oylikda mumkin emas. Boshqa davo variantlari ko‘rib chiqilib, foydasi xavfidan ustun deb topilmasa, homiladorlikda qo‘llanmaydi. Davolashni birdan to‘xtatmang: tutqanoq boshlanib, ayol va bola uchun og‘ir oqibatlarga olib kelishi mumkin. Iloji bo‘lsa, homiladorlikda epilepsiya bitta dori bilan davolanadi. Karbamazepin yo‘ldoshdan o‘tadi. Homiladorlikdan oldin va davomida qo‘shimcha foliy kislota tavsiya etiladi.
Tug‘ish yoshidagi ayollar Ehtiyotkorlik bilan
Davolashdan oldin homiladorlik testi ko‘rib chiqiladi. Davolash davomida va to‘xtatgach 2 hafta samarali kontratsepsiya kerak. Dori gormonal kontratseptivlar ta’sirini kamaytiradi — gormonal bo‘lmagan usullardan foydalaning.
Emizish davri Mumkin emas
Laktatsiya qarshi ko‘rsatmalar ro‘yxatida. Karbamazepin ona sutiga o‘tadi. Bola vazni yaxshi ortmasa, juda uyquchan bo‘lsa yoki allergiya chiqsa, emizish to‘xtatiladi.
Bolalar Ehtiyotkorlik bilan
3 yoshdan, ehtiyotkorlik bilan. 3 yoshgacha mumkin emas.
Keksalar Ehtiyotkorlik bilan
Ehtiyotkorlik bilan buyuriladi.
Haydovchilar Mumkin emas
Davolash paytida diqqat va tez reaksiya talab qiladigan xavfli ishlardan, jumladan mashina haydashdan saqlaning.
Alkogol Mumkin emas
Davolash paytida alkogol ichish mumkin emas.
Yurak Mumkin emas
Atrioventrikulyar blokada va yurak faoliyatining og‘ir buzilishida mumkin emas. Boshqa yurak-qon tomir kasalliklarida ehtiyotkorlik bilan.
Jigar va buyrak Mumkin emas
Jigar yoki buyrak faoliyatining og‘ir buzilishida mumkin emas; ularning faoliyati muntazam tekshiriladi.
Glaukoma Mumkin emas
Glaukomada mumkin emas; ko‘z ichi bosimi oshganda ehtiyotkorlik bilan.
Qo‘llash mumkin bo‘lmagan holatlar
- Atrioventrikulyar blokada (yurak o‘tkazuvchanligi buzilishi)
- MAO ingibitorlari va litiy preparatlari bilan bir vaqtda qabul qilish
- Karbamazepin va triyiklik antidepressantlarga yuqori sezuvchanlik
- Jigar, buyrak va yurak faoliyatining og‘ir buzilishi
- Suyak ko‘migi zararlanishi
- Ilgari o‘tkir intermittiruvchi porfiriya bo‘lgan bo‘lsa
- Glaukoma
- Homiladorlikning I uch oyligi, emizish davri
- 3 yoshgacha bolalar
- Atipik, mioklonik yoki atonik epileptik xurujlarda qo‘llanmaydi; oddiy og‘riqlarni qoldirish uchun va nevralgiya remissiyasida profilaktika sifatida ishlatilmaydi
- Ehtiyotkorlik bilan: yurak-qon tomir kasalliklari, qandli diabet, ko‘z ichi bosimi oshishi, ilgari boshqa dorilarga qon reaksiyalari, qonda natriy kamayishi, siydik tutilishi, karbamazepin bilan davolash ilgari to‘xtatilgan bo‘lsa, bolalar va keksalar
Tarkibi
200 mg li dorining barcha moddalari, yordamchi moddalar ham
Nojo‘ya ta’sirlar
Qanchalik ko‘p uchrashi bo‘yicha
Boshqa dorilar bilan birga
MAO ingibitorlari Birga ichilmaydi
Karbamazepin boshlashdan kamida 2 hafta oldin to‘xtatilishi kerak.
Litiy preparatlari Birga ichilmaydi
Bir vaqtda qabul qilish mumkin emas — ikkalasining nervga zaharli ta’siri kuchayadi.
Gormonal kontratseptivlar Ehtiyotkorlik
Ularning ta’siri kamayadi, kutilmagan qon ketishi mumkin — gormonal bo‘lmagan usullardan foydalaning.
Ichiladigan antikoagulyantlar, foliy kislota, qalqonsimon bez gormonlari Ehtiyotkorlik
Ularning ta’siri kamayishi yoki tezroq chiqib ketishi mumkin.
Fenobarbital, geksamidin, fenitoin, primidon, valproat kislota, teofillin Ehtiyotkorlik
Karbamazepinning qondagi miqdori va tutqanoqqa qarshi ta’siri kamayadi.
Makrolid antibiotiklar, izoniazid, kalsiy antagonistlari, atsetazolamid, dekstropropoksifen, viloksazin, danazol, nikotinamid (yuqori dozada), simetidin, dezipramin Ehtiyotkorlik
Karbamazepinning qondagi miqdori oshadi.
Neyroleptiklar, metoklopramid Ehtiyotkorlik
Asab tizimi va ruhiyatga nojo‘ya ta’sirlar kuchayishi mumkin.
Izoniazid Ehtiyotkorlik
Uning jigarga zararli ta’siri kuchayadi.
Siydik haydovchi dorilar Ehtiyotkorlik
Qonda natriy kamayishi mumkin.
Ko‘p ichib qo‘ydingizmi?
Belgilari: mo‘ljalni yo‘qotish, uyquchanlik, qo‘zg‘alish, gallyutsinatsiyalar, koma, ko‘rish xiralashishi, nutq buzilishi, ko‘z beixtiyor harakati (nistagm), harakat muvozanati buzilishi, beixtiyor harakatlar (diskineziya), reflekslar kuchayishi yoki susayishi, tutqanoq, mushaklar tortishishi (mioklonus), tana harorati pasayishi; nafas susayishi, o‘pka shishi; yurak tez urishi, bosim pasayishi yoki oshishi, hushdan ketish bilan yurak to‘xtashi; qusish, yo‘g‘on ichak harakati susayishi; suyuqlik tutilishi, siydik kamayishi yoki to‘xtashi; tahlillarda qonda natriy kamayishi, metabolik atsidoz, qand oshishi, kreatinfosfokinaza (mushak fraksiyasi) oshishi. Davosi: qustirish yoki oshqozon yuvish, faollashtirilgan ko‘mir va tuzli surgi, siydik haydashni kuchaytirish (forsirlangan diurez). Nafas yo‘llarini ochiq saqlash uchun traxeya intubatsiyasi, sun’iy nafas va/yoki kislorod. Bosim pasayishi yoki shokda — plazma o‘rnini bosuvchi eritmalar, dofamin yoki dobutamin. Tutqanoqda — benzodiazepinlar (diazepam) yoki boshqa tutqanoqqa qarshi dorilar (bolalarda nafas susayishi kuchayishi mumkin), diazepam va fenobarbital. Og‘ir zaharlanish buyrak yetishmovchiligi bilan birga kelsa — dializ. Maxsus antidot yo‘q.
Karbamazepin narxi
Davlat belgilagan eng yuqori chakana narx (referent narx). Har bir qadoq yonida narx belgilangan sana.
Manba: Farmatsevtika tarmog‘ini rivojlantirish agentligi, referent narxlar ro‘yxati.
Analoglari: karbamazepin
Tarkibida karbamazepin bor 10 ta dori. Almashtirishdan oldin shifokor yoki farmatsevt bilan maslahatlashing.
KarbamazepinTabletka · 200 mg · O‘zbekistonRetseptli
KarbamazepinTabletka · 200 mg · XitoyRetseptli
KarbamazepinTabletka · 200 mg · O‘zbekistonRetseptli
MelepsinTabletka · 200 mg · TurkiyaRetseptliKo‘p beriladigan savollar
Karbamazepin nimaga yordam beradi?
Epilepsiya va tutqanoq xurujlari, uch shoxli nerv nevralgiyasi, diabetik neyropatiya, maniakal-depressiv psixoz zo‘rayishining oldini olish, alkogol abstinent sindromi va markaziy qandsiz diabetda.
Karbamazepinni qanday ichish kerak?
Ovqat paytida, oz suyuqlik bilan. Doza kasallikka qarab shifokor tomonidan asta-sekin tanlanadi; epilepsiyada boshlanishi 100–200 mg dan sutkasiga 1–2 marta.
Bolalarga Karbamazepin berish mumkinmi?
3 yoshdan: sutkasiga vaznning har kilogrammiga 10–20 mg, bir necha martaga bo‘lib, sutkasiga 1 g dan oshirmasdan. 3 yoshgacha mumkin emas.
Homiladorlikda Karbamazepin ichsa bo‘ladimi?
Dori homilada tug‘ma nuqsonlar xavfini oshiradi; I uch oylikda mumkin emas. Faqat boshqa variantlar ko‘rib chiqilib, foydasi xavfidan ustun deb topilsa. Davolashni birdan to‘xtatish mumkin emas — tutqanoq boshlanishi mumkin.
Karbamazepin bilan alkogol ichsa bo‘ladimi?
Yo‘q, davolash paytida alkogol mumkin emas.
Qanday tahlillar topshirish kerak?
Davolashdan oldin jigar va qon tahlili, birinchi oy haftada 1 marta, keyin oyda 1 marta. Uzoq davolanishda buyrak, tuzlar va ko‘z ham tekshiriladi.
Rasmiy yo‘riqnoma
Rasmiy yo‘riqnomaning to‘liq matni
Tavsifi
oq yoki oq sarg‘ish rangli, bir tomonida rsikali va ikki tomonida faskali tabletkalar
Qo‘llanilishi
- tarqalgan tutqanoq xurujlari; - oddiy va murakkab simptomlar bilan kechuvchi o‘choqli (parsiall) xurujlar; - tutqanoq bilan bog‘liq bo‘lgan xulqni buzilishlari; - maniakal - depresssiv psixoz xurujlarini oldini olish; - uchshoxlik nervning nevralgiyasi; - diabetik nevropatiya; - alkogolli abstinent sindromi; - markaziy genezli qandsiz diabet; - tutqanoqda qo‘llanadi.
Qo‘llash usuli va dozalari
Preparat kattalar va 3 yeshdan katta bolalarga buyuriladi. Ichga, ovqatlanish vaqtida uncha ko‘p bo‘lmagan suyuqlik bilan birga qabul qilinadi. Tutqanoqni davolashda kattalar va bolalarga, agar buning iloji bo‘lsa, karbamazepin monodavolash ko‘rinishda qo‘llanadi. Boshlang‘ich doza - 100 - 200 mg dan sutkada 1-2 marta. Zururat bo‘lganida doza 1 haftalik interval bilan sutkada ko‘pi bilan 200 mg ga oshirish mumkin. Tutib turuvchi doza bir necha marta qabul qilish uchun odatda sutkada 600-1200 mg ni tashkil qiladi. Kattalar va 15 yoshdan oshgan o‘smirlar uchun maksimal sutkalik doza sutkada 1,2 g ni tashkil qiladi, yakka xollarda kattlarga sutkada 1,6 g buyuriladi. 12-15 yoshli o‘smirlar uchun doza sutkada 1 g dan oshmasligi lozim.
Bolalar uchun o‘rtacha sutkalik doza kuniga tana vazniga 10-20 mg/kg hisobidan aniqlanadi, sutkalik doza bir necha marta qabul qilishga bo‘linadi. Bolalarda preparatni qo‘llashda dozani sutkada 1 g dan oshirish tavsiya etilmaydi.
Uchshoxlik nervi nevralgiyasini davolashda: boshlang‘ich doza kuniga 200-400 mg dan boshlanadi, so‘ngra zarurat bo‘lganida doza asta-sekin bir necha marta qabul qilish uchun 600-800 mg gacha oshiriladi. Davolashni 7-10 kun davomida davom ettiriladi. Og‘riq yo‘qolganidan keyin doza asta-sekin kuniga 200 mg gacha pasaytiriladi.
Diabetik nevropatiyalarda: 200 mg dan sutkada 2-4 marta buyuriladi.
Qandsiz diabetda: 200 mgdan sutkada 2-3 marta buyuriladi.
Alkogolli abstinent sindromda preparatni 200 mg dan sutkada 3 marta buyuriladi.
Affektiv residivlarni va shizoaffektiv psixozlarni oldini olish uchun birinchi haftada sutkalik doza 200-400 mg ni tashkil qiladi. Keyinchalik doza haftada 200 mg ga oshirib, uni 1 g gacha yetkaziladi. Sutkalik dozani 3-4 qabulga teng bo‘linadi. Davolash davomiyligi shaxsiy ravishda belgilanadi.
Qo‘llash mumkin bo‘lmagan holatlar
- atrioventrikulyar blokada; - monooksidaza ingibitorlari va litiy preparatlarini bir vaqtda qabul qilish; - karbamazepinga va trisiklik antidepressantlarga yuqori sezuvchanlik; - jigar, buyraklar va yurak faoliyatini og‘ir buzilishlari; - suyak ko‘migini shikastlanishlari; - anamnezdagi o‘zgarib turuvchi porfiriya; - glaukoma; - homiladorlikni birinchi uch oyligi, laktasiyada qo‘llash mumkin emas; - 3 yoshgacha bo‘lgan bolalarda.
Nojo‘ya ta’sirlar
Markaziy nerv tizimi va periferik nerv tizimi tomonidan: tez-tez bosh aylanishi, ataksiya, uyquchanlik, bosh og‘rig‘i, kam xollarda akkomadasiyani buzilishi, diplopiya, nistagm, ko‘z harakatlarini buzilishi, dizartriya, quloqlarni shang‘illashi, periferik nevritlar, paresteziyalar, mushak kuchsizligi, nimfalaj simptomlari, tajavvuzkor xulq, gallyusinasiyalar, depressiya, toliqish, ongni buzilishi, psixozlarni faollashuvi kuzatiladi. Ovkat-hazm kilish tizimi tomonidan: qusish, ko‘ngil aynishi, og‘izni qurishi kam xollarda - zardobda transaminazalarning faolligini oshishi, sariqlik, diareya, qabziyat, ishtahani pasayishi, qorin og‘rig‘i, glossit, stomatit, gepatit kuzatiladi. Yurak-tomir tizimi tomoshdan: kam xollarda - miokard o‘tkazuvchanligini buzilishi, bradikardiya, aritmiya, AV-blokada sinkope bilan, yurak yetishmovchiligi, tromboflebitlar, tromboemboliyalar, kollaps kuzatiladi. Qon hosil qilish tizimi tomonidan: leykopeniya, eozinofiliya, trombositopeniya bo‘lishi mumkin, kam xollarda - leykositoz, anemiya bo‘lishi mumkin. Siydik-chiqarish tizimi tomonidan: kam hollarda - buyraklar faoliyatini buzilishi, interstisial nefrit va buyrak yetishmovchiligi kuzatiladi. Bundan tashqari, tana vaznini oshishi, shish, modda almashinuvini buzilishi, qalkonsimon bez faoliyatini buzilishi, pnevmoniya, teri toshmasi, artralgiyalar kuzatilishi mumkin. Moddalar almashinuvi tomonidan: giponatriyemiya, suyuqlikni organizmda tutilishi, shishlar, tana vaznini oshishi, plazmaning osmolyarligini kamayishi, alohida hollarda - o‘tkir o‘zgarib turuvchi perfiriya, folat kislotasi tanqisligi, kalsiy almashinuvini buzilishi, xolesterin va trigliksiridlar darajasini oshishi kuzatiladi. Endokrin tizimini tomonidan: ginekomastiya yoki galaktoreya, kam - qalqonsimon bezi faoliyatini buzilishi bo‘lishi mumkin. Nafas tizimini tomonidan: alohida hollarda – dispnoe, pnevmonitlar yoki pnevmoniyalar. Allergik reaksiyalar: teri toshmasi, qichishish; kam - limfoadenopatiya, isitma, gepatosplenomegaliya, artralgiyalar kuzatiladi. Yuqorida keltirilgan reaksiyalardan birontasi yuzaga kelganda yoki yo‘riqnomada keltirilmagan reaksiya yuzaga kelganda shifokorga murojaat qilish kerak.
Maxsus ko‘rsatmalar
Preparat atipik tutqanoq hurujlarida, mioklonik yoki atonik tutqanoq hurujlarda qo‘llanmaydi. Oddiy og‘riqlarni yo‘qotish uchun, uchshoxlik nerv nevralgiyasining uzoq davomli remissiyasi (tinchlangan) davrida profilaktika vositasi sifatida qo‘llash mumkin emas. Davolashni shifokor nazorati ostida o‘tkazish kerak. Preparat yo‘ldosh yurak - tomir tizimi kasalliklari, jigar va/yoki buyraklar faoliyatini yaqqol buzilishlari, qandli diabet, ko‘z ichki bosimini oshishida, anamnezda boshqa preparatlarni qo‘llashga gematolik reaksiyalarga ko‘rsatmalar bo‘lganida, giponatriyemiyada, siydikni tutilishida, trisiklik antidepressantlarga yuqori sezuvchanlikda, anamnezda karbamazepin bilan davolash kursini uzilish hollari bo‘lganida, shuningdek bolalar va keksa yoshli bemorlarda ehtiyotkorlik bilan buyuriladi. Uzok muddatli davolashda qon manzarasini, jigar, buyraklar faoliyatini, qon plazmasidagi elektrolitlar konsentrasiyasini nazorat qilish, oftalmologik tekshirishlarni o‘tkazish lozim. Davolashning xavfsizligi va samaradorligini nazorat kilish uchun vaqti-vaqti bilan kon plazmasida karbamazepinning miqdorini aniqlash tavsiya qilinadi. Preparat bilan davolashni boshlashdan oldin jigar faoliyatini va qon manzarasini tekshirish kerak, va buni haftada 1 marta, davolashni birinchi oyida, keyinroq esa, 1 oyda 1 marta o‘tkazish kerak.
Boshqa dorilar bilan o‘zaro ta’siri
Karbamazepin jigarning mikrosomal fermentlari faolligini kuchaytiradi, shuning uchun jigarda metobolizmga uchraydigan ayrim preparatlarning (peroral antikoagulyantlar, gormonal kontraseptivlar, folat kislotasining) ta’sirini susaytirishi mumkin. Preparat shuningdek qalqonsimon bez gormonlarining eliminasiyasini kuchaytirishi mumkin. Karbamazepin bilan davolashni boshlashdan kamida 2 hafta oldin monooksidaza ingibitorlari bilan davolashni to‘xtatish zarur. Fenobarbital va geksamidin karbamazepinning tirishishga qarshi ta’sirini susaytiradi. Oral kontraseptivlar qo‘langanida gormonal homilaga qarshi vositalarni ta’siri tufayli, kutilmagan asiklik qon ketishlar yuz berishi mumkin. Karbamazepin bilan davolash vaqtida kontrasepsiyaning nogormonal usullaridan foydalanish tavsiya etiladi. Karbamazepin va neyroleptiklar yoki metoklopramid bilan bir vaqtda buyurish, markaziy nerv tizimi, ruxiyat tomonidan nojo‘ya ta’sirlarini namoyon bo‘lishini kuchayishiga yordam beradi. Karbamazepin litiy preparatlari bilan bir vaqtda buyurilganida ikkala preparatning neyrotoksik ta’siri kuchayadi. Karbamazepin izoniazidning gepatotoksik ta’sirini kuchaytiradi. Siydik haydovchi preparatlar bilan bir vaqtda qo‘llanganida qon zardobida natriy miqdorini kamayishiga olib kelishi mumkin. Karbamazepin antikoagulyantlar, gormonal homilaga qarshi preparatlar, folat kislotasining metobolizmini rag‘batlantiradi. Karbamazepin qalqonsimon bezi gormonlarini chiqarilishini kuchaytirishi mumkin. Bir vaqtda qo‘llanganida: fenobarbital, fenitoin, primidon, valproat kislotasi, teofillin, karbamazepinning qon plazmasidagi konsentrasiyasini kamaytiradi. Bir vaqtda qo‘llanganida makrolid guruhi antibiotiklari, izoniazid, kalsiy antagonistlari, asetazolamid, dekstropropoksifen/propoksifen, viloksazin, danazol, nikotinamid (kattalarda yuqori dozalarda), simetidin va dezipraminlar karbamazepinning qon plazmasidagi konsentrasiyasini oshiradi.
Homiladorlik va emizish davrida
Karbamazepin homilador ayol tomonidan qo‘llanilganda homilaga zarar yetkazishi mumkin - jiddiy tug‘ma nuqsonlar va rivojlanishning boshqa nojo‘ya oqibatlar xavfi ortadi. Karbamazepin reproduktiv yoshidagi ayollarda qo‘llanilmasligi kerak, agar muqobil davolash usullarini ko‘rib chiqqandan so‘ng, uni qo‘llashning foydasi xavflardan ustun ekanligi tan olinmasa. Davolashni boshlashdan oldin reproduktiv yoshidagi ayollar homiladorlik testini o‘tkazish imkonini ko‘rib chiqish kerak. Reproduktiv yoshidagi ayollar davolanish paytida va karbamazepin bilan davolanishni to‘xtatgandan keyin ikki hafta davomida samarali kontrasepsiya vositalaridan foydalanishlari kerak. Fermentlar induksiyasi tufayli karbamazepin gormonal kontraseptivlarning terapevtik ta’sirining buzilishiga olib kelishi mumkin, shuning uchun ayollarga kontrasepsiyaning boshqa samarali usullaridan foydalanish haqida maslahat berish kerak. Homiladorlik. Tutqanoqqa qarshi terapiya olayotgan barcha ayollar homila uchun potensial xavfdan xabardor bo‘lishlari kerak. Davolanishni keskin to‘xtatishga yo‘l qo‘ymaslik kerak, chunki bu ayol va tug‘ilmagan bola uchun jiddiy oqibatlarga olib keladigan tirishishlar yuzaga kelishiga olib kelishi mumkin. Iloji bo‘lsa, homiladorlik paytida tutqanoqni davolash uchun monoterapiya afzalroqdir. Karbamazepin yo‘ldosh to‘sig‘i orqali o‘tadi. Karbamazepinning prenatal ta’siri tug‘ma nuqsonlar xavfini oshirishi mumkin. Agar muqobil davolash usullarini sinchkovlik bilan ko‘rib chiqilganda foydasi tasdiqlanmasa, karbamazepin ayollarda homiladorlik paytida qo‘llanilmasligi kerak. Ayol homiladorlik paytida karbamazepinni qabul qilish xavfi haqida to‘liq ma’lumotga ega bo‘lishi va tushinishi kerak. Homiladorlik paytida foliy kislotasi yetishmovchiligi rivojlanishi ma’lum. Tutqanoqqa qarshi vositalar bu yetishmovchilikni oshiradi. Shuning uchun homiladorlikdan oldin va homiladorlik paytida foliy kislotasini qo‘shimcha qabul qilish tavsiya etiladi. Laktasiya. Karbamazepin ko‘krak suti bilan chiqariladi. Shuning uchun emizishning afzalliklarini karbamazepin bilan davolashning mumkin bo‘lgan nojo‘ya ta’siri bilan solishtirish kerak. Agar bolaning vazni yaxshi bo‘lmasa, juda uyquchi yoki allergik reaksiyalar paydo bo‘lsa, emizishni to‘xtatish kerak.
Transport boshqarishga ta’siri
Davolash paytida diqqatni kuchaytirish, psixomotor reaksiyalarning tezligini talab qiladigan potensial xavfli faoliyat turlari bilan shug‘ullanishdan saqlanish kerak; spirtli ichimliklarni iste’mol qilish mumkin emas.
Dozani oshirib yuborish
Simptomlari: dezoriyentasiya, uyquchanlik, qo‘zg‘alish, gallyusinasiyalar va koma, ko‘rishning xiralashishi, dizartriya, nistagm, ataksiya, diskineziya, giper-/giporefleksiya, tirishishlar, mioklonus, gipotermiya; nafasni susayishi, o‘pka shishi; taxikardiya, gipo-/gipertenziya, xushni yo‘qolishi bilan kechuvchi yurakni to‘xtashi; qusish, yo‘g‘on ichak motorikasini susayishi, suyuqlikni organizmda tutilishi, oligouriya yoki anuriya, laborator ko‘rsatkichlarini o‘zgarishi: giponatriyemiya, metobolik asidoz bo‘lishi mumkin, giperglikemiya, kreatininfosfokinazaning mushak fraksiyasini oshishi kuzatiladi. Davolash: qusishni chaqirishi yoki me’dani yuvish, faollantirilgan ko‘mir va tuzli surgi vositalarini buyurish, jadallashtirilgan diurez. Nafas yo‘llarini o‘tkazuvchanligini yaxshilash uchun – traxeya intubasiyasi, sun’iy nafas va (yoki) kislorodni qo‘llash. Gipotenziyada yoki shokda - plazma o‘rnini bosuvchilar, dofamin yoki dobutamin, tirishishlar paydo bo‘lganida - benzodiazepinlar (diazepam) yoki boshqa tirishishga qarshi vositalarni yuborish kerak (bolalarda nafas susayishi kuchayishi mumkin). Og‘ir zaharlanish buyraklar yetishmovchiligi bilan birga kechganda buyrak dializi qo‘llanadi. Maxsus antidoti yo‘q. Tirishish sindromida diazepam va fenobarbital qo‘llanadi.
Farmakodinamikasi
Tirishishga qarshi preparat, trisiklik iminostilben hosilasidir. Tirishishga qarshi ta’siri neyronlarining natriy kanallarini faolsizlantirish orqali takroriy xarakat potensiallarini rivojlanishini yuqori tezligini tutib turish qobiliyatini pasaytirishi bilan bog‘liq deb taxmin qiladilar. Bundan tashqari, extimol, presinaptik natriy kanallarini va harakat potensialini rivojlanishini bloklanishi yo‘li orqali neyromediatorlarni ajralib chiqishini tormozlanishi ahamiyatga ega bo‘lib, bu esa o‘z navbatida sinaptik o‘tkazuvchanlikni pasaytiradi. Karbamazepin shuningdek, o‘rtacha antimanikal, antipsixotik ta’sir, hamda neyrogen og‘riqlarda og‘riqni qoldiruvchi ta’sir ko‘rsatadi. Ta’sir mexanizmida, extimol, gamma-aminomoy kislotalarini reseptorlari jalb qilingan bo‘lib, ular kalsiy kanallari bilan bog‘liq bo‘lishi mumkin; shuningdek extimol karbamazepinning neyro - o‘tkazuvchanlikning modulyatorlari tizimiga ta’siri ham ahamiyat kasb etsa kerak. Karbamazepinning antidiuretik ta’siri osmoreseptorlarga gipotalamik ta’siri bilan bog‘liq bo‘lishi mumkin, u antidiuretik gormonning sekresiyasi orqali, shuningdek naychalarga to‘g‘ridan-to‘g‘ri ta’siri orqali amalga oshadi. Preparatning tirishishga qarshi faolligi antidepressiv (timoleptik) va normatimik samaralari bilan birga qo‘shiladi. Preparat tutqanoq hurujlarning jadalligi va sonini kamaytiradi va davolash ta’sirining o‘ta kengligi bilan xarakterlanadi. Uchshoxlik nervning nevralgiyasida analgetik ta’sir ko‘rsatadi.
Farmakokinetikasi
Ichga qabul qilinganidan keyin karbamazepin amalda to‘liq so‘riladi. Qon plazmasi oqsillari bilan bog‘lanishi 75% ni tashkil qiladi. Ichga bir marta qabul qilinganida, kon plazmasidagi faol moddaning o‘zgarmagan holdagi cho‘qqi konsentrasiyasiga 4-10 soatdan keyin erishiladi. O‘zgarmagan karbamazepinni qondan yarim chiqarilish davri ichga bir martalik standart dozada qabul qilinganidan so‘ng 12-30 soatni tashkil qiladi. Karbamazepin jigar fermentlarining induktori hisoblanadi va o‘zining metabolizmini rag‘batlantiradi. Qabul qilingan dozaning 70% siydik bilan (nofaol metabolitlar ko‘rinishda) va 30% ahlat bilan chiqariladi.