Bolalarga2 yoshdan; 10 yoshgacha — shifokor maslahati bilan
Muddati1 haftadan ko‘p emas
HomiladorlikdaXavfsizligi yetarli isbotlanmagan
Infeksiyali teridaMumkin emas
Gidrokortizon nima uchun ishlatiladi
Gidrokortizon malhami — teriga surtiladigan glyukokortikosteroid (gormonal) dori. Mikrobsiz kelib chiqqan teri yallig‘lanishi va allergiyasida yallig‘lanish, shish va qichishishni kamaytiradi.
Ekzema
Mikrobsiz kelib chiqqan ekzema.
Dermatitlar
Allergik va kontakt dermatit, neyrodermit.
Hasharot chaqishi
Hasharot chaqqan joydagi yallig‘lanish va qichishish.
Qancha va qanday qabul qilinadi
Rasmiy yo‘riqnoma bo‘yicha, Gidrokortizon 10 mg/g (1%) malhami uchun. Faqat teriga surtiladi.
Kim uchunBir martadaNecha martaSutkasiga ko‘pi bilan
Kattalar
Bir martada:oz miqdorda, yupqa bir tekis qatlam
Necha marta:kuniga 1–3 marta
Sutkasiga ko‘pi bilan:—
Bir haftadan ko‘p emas. Holat yaxshilangach odatda kuniga 1 marta yoki haftada 2–3 marta yetarli.
Bolalar2–10 yosh
Bir martada:oz miqdorda, yupqa qatlam
Necha marta:kuniga 1–3 marta
Sutkasiga ko‘pi bilan:—
10 yoshgacha faqat shifokor maslahati bilan. Bolalarda umumiy davolash muddati 7 sutkagacha; surtiladigan maydon tana yuzasining 20% idan oshmasin.
Bolalar2 yoshgacha
Mumkin emas
Mumkin emas.
Faqat zararlangan teri sohasiga surting.
Isituvchi, mahkamlovchi va havo o‘tkazmaydigan (okklyuziv) bog‘lamlar qo‘ymang — gormon so‘rilishi kuchayadi.
7 kunda yaxshilanmasa yoki yomonlashsa, yoki to‘xtatgandan bir necha kun keyin belgilar qaytsa — qo‘llashni to‘xtatib, shifokorga murojaat qiling.
Eng kichik samarali miqdorda va iloji boricha qisqa muddat qo‘llang.
Kimga mumkin, kimga mumkin emas
Bolalar Ehtiyotkorlik bilan
2 yoshgacha mumkin emas, 10 yoshgacha shifokor maslahatisiz qo‘llanmaydi. Bolalar terisi yupqa: uzoq qo‘llash buyrak usti bezi faoliyatini va o‘sish gormonini susaytirishi mumkin. Uzoq davolashda bola bo‘yi, vazni va qondagi kortizol nazorat qilinadi.
Homiladorlik Ehtiyotkorlik bilan
Xavfsizligi yetarli isbotlanmagan. Hayvonlarda kortikosteroidlar homila nuqsonlari (tanglay yorig‘i, o‘sish sekinlashishi) chaqirgan — odamda juda kichik xavf bo‘lishi mumkin.
Emizish davri Ehtiyotkorlik bilan
Qarshi dalil yo‘q, lekin ehtiyotkorlik bilan. Ko‘krak bezlari sohasiga surtmang.
Yuz, ko‘z va jinsiy a’zolar Ehtiyotkorlik bilan
Yuz va anus-jinsiy sohaga surtish tavsiya etilmaydi. Ko‘zga tushirmang va qovoqqa surtmang — glaukoma va katarakta xavfi oshadi.
Umumiy ta’sir xavfi Ehtiyotkorlik bilan
Bog‘lam ostida yoki teri burmalarida, katta maydonda, uzoq muddat va bolalarda qo‘llanganda buyrak usti bezi susayishi kabi tizimli ta’sir xavfi oshadi.
Diabet, psoriaz, immunitet Ehtiyotkorlik bilan
Qandli diabetda va immunitet tanqisligida (jumladan OIV/OITS) ehtiyotkorlik bilan. Psoriazda faqat shifokor nazoratida. Infeksiya belgilarini yashirishi yoki kuchaytirishi, teri zararlanishlari ko‘rinishini o‘zgartirib, tashxisni qiyinlashtirishi mumkin.
Konservantlar Ehtiyotkorlik bilan
Metilparagidroksibenzoat (E 218) va propilparagidroksibenzoat (E 216) allergiya (kechikkan ham) chaqirishi mumkin — bunday holda qo‘llashni to‘xtating.
Haydovchilar Mumkin
Ta’sir qilmaydi.
Qo‘llash mumkin bo‘lmagan holatlar
Gidrokortizon, boshqa kortikosteroidlar yoki malham tarkibidagi moddaga yuqori sezuvchanlik
Bakterial infeksiyali teri zararlanishi (piodermiya, zaxm yoki sil bilan bog‘liq zararlanish)
Virusli teri infeksiyalari (suvchechak, oddiy gerpes, belbog‘simon gerpes, so‘gallar, kondiloma, kontagioz mollyusk)
Zamburug‘ va achitqi infeksiyalari; parazitar infeksiyalar (qo‘tir)
Teri yaralari va jarohatlar
Glyukokortikosteroidlardan kelib chiqqan reaksiyalar (og‘iz atrofi dermatiti, teri yorilish izlari — striyalar)
Ixtioz, o‘smirlik tovon dermatozi, husnbuzar (vulgar akne), rozatsea, teri tomirlarining mo‘rtligi, teri atrofiyasi
Teri o‘smalari
2 yoshgacha bolalar
Tarkibi
10 mg li dorining barcha moddalari, yordamchi moddalar ham
Gidrokortizona atsetatta’sir qiluvchi100 mg
Propilparagidroksibenzoat2 mg
Stearin kislotasi300 mg
Lanolin1000 mg
Parafin myagkiy, beliy4500 mg
Metilparagidroksibenzoat8 mg
Pentol500 mg
Tozalangan suv3590 mg
Nojo‘ya ta’sirlar
Qanchalik ko‘p uchrashi bo‘yicha
Kamdan-kam10 000 kishidan 1 tadan 1000 tagacha
dermatit, ekzema, kontakt allergiya, yiringli husnbuzarteri yupqalashishi (atrofiya, ko‘pincha qaytmas), mayda tomirlar ko‘rinishi, purpura, cho‘zilish izlarirozatseasimon va og‘iz atrofi dermatititerining ikkilamchi infeksiyalari, tuk ko‘payishi, teri rangi o‘zgarishi«rikoshet effekti» — steroidga qaramlik bo‘lishi mumkin; yaralar sekin bitishibuyrak usti bezi faoliyati susayishi, giperkortitsizm (qonda va siydikda qand oshishi, Kushing sindromi belgilari)
Juda kam10 000 kishidan 1 tadan kam
yuqori sezuvchanlik reaksiyalariko‘z ichi bosimi oshishi, katarakta xavfi (malham ko‘zga muntazam tushganda)
Rasmiy yo‘riqnomada alohida aytilgan holatlar: 7 kunda yaxshilanmasa yoki yomonlashsa — to‘xtating va shifokorga boring; allergiya belgilari paydo bo‘lsa — qo‘llashni to‘xtating.
Boshqa dorilar bilan birga
Emlashlar (chechakka qarshi va boshqa) Birga ichilmaydi
Davolash paytida emlash o‘tkazilmaydi — ayniqsa katta maydonda uzoq qo‘llanganda immunitet susayadi.
Boshqa dorilar Ehtiyotkorlik
Teriga surtilganda dorilar bilan o‘zaro ta’siri tasvirlanmagan.
Ko‘p ichib qo‘ydingizmi?
O‘tkir oshirib yuborish kam ehtimolli. Haddan ortiq yoki uzoq qo‘llanganda surunkali oshirib yuborish — giperkortitsizm belgilari: qonda va siydikda qand oshishi, buyrak usti bezi faoliyatining qaytar susayishi, Kushing sindromi. Belgilarga qarab davolanadi, dori asta-sekin to‘xtatiladi.
Mikrobsiz kelib chiqqan teri yallig‘lanishi va allergiyasida: ekzema, allergik va kontakt dermatit, neyrodermit, hasharot chaqishi.
Kuniga necha marta surtiladi?
Kuniga 1–3 marta, oz miqdorda yupqa qatlam bilan. Yaxshilangach — kuniga 1 marta yoki haftada 2–3 marta.
Necha kun surtish mumkin?
Bir haftadan ko‘p emas. 7 kunda yaxshilanmasa, shifokorga boring.
Bolaga surtsa bo‘ladimi?
2 yoshgacha mumkin emas. 10 yoshgacha faqat shifokor maslahati bilan, ko‘pi bilan 7 sutka va tana yuzasining 20% idan ko‘p bo‘lmagan joyga.
Yuzga surtsa bo‘ladimi?
Tavsiya etilmaydi. Ko‘zga va qovoqqa surtmang.
Homiladorlikda qo‘llasa bo‘ladimi?
Xavfsizligi yetarli isbotlanmagan: hayvonlarda kortikosteroidlar homila nuqsonlarini chaqirgan, odamda juda kichik xavf bo‘lishi mumkin. Emizishda ehtiyotkorlik bilan, ko‘krak sohasiga surtmang.
Rasmiy yo‘riqnoma
Rasmiy yo‘riqnomaning to‘liq matni
Tavsifi
sarg‘ish tusli oq yoki och-sariq rangli surtma
Qo‘llanilishi
Terining kelib chiqishi mikroblardan bo‘lmagan etiologiyali yalliglanish va allergik kasalliklari: ekzema, allergik va kontakt dermatit, neyrodermit, hasharotlarni chaqishida qo‘llanadi.
Qo‘llash usuli va dozalari
Preparatni terining shikastlangan sohasiga oz miqdorda bir tekis yupqa qilib, kuniga 1-3 marta, bir haftadan ko‘p bo‘lmagan vaqtda surtiladi. Holat yaxshilangandan keyin, odatda preparatni kuniga 1 marta yoki haftada 2-3 marta qo‘llash yetarli. Agar holat yaxshilanmasa, shifokorga murojaat qilish zarur. Kortikosteroidlarning so‘rilishini kuchayishga olib keluvchi choralarni (qizdiruvchi, fiksasiyalovchi va okklyuzion bog‘lovlar) istisno qilish kerak. Pasiyentlarning maxsus guruhlari Bolalar 10 yoshgacha bo‘lgan bolalarga shifokorni maslahatisiz qo‘llash mumkin emas. Bolalarda surtma qo‘llanilganida umumiy davolashni muddati 7 sutkagacha chegaralash lozim.
Qo‘llash mumkin bo‘lmagan holatlar
‒ Giperchuvstvitelnost k gidrokortizonu ili k lyubomu iz vspomogatelnix veshestv. ‒ Giperchuvstvitelnost k kortikosteroidam. ‒ Povrejdeniya koji, vizvannie bakterialnimi infeksiyami (naprimer, piodermiya, sifiliticheskiye ili tuberkuleznie porajeniya), virusnimi infeksiyami (naprimer, vetryanaya ospa, prostoy gerpes, opoyasivayushiy gerpes, borodavka obiknovennaya, borodavka ploskaya, kondiloma, kontagiozniy mollyusk), infeksii, vizvannie gribkami i drojjami; parazitarnie infeksii (naprimer, chesotka). ‒ Yazvennie porajeniya koji i rani. ‒ Nejelatelnie reaksii, vizvannie glyukokortikosteroidami (naprimer, perioralniy dermatit, strii). ‒ Ixtioz, yuvenilniy podoshvenniy dermatoz, vulgarnie ugri, rozasea, lomkost sosudov koji, atrofiya koji. ‒ Novoobrazovaniya koji. ‒ Detskiy vozrast do 2-x let.
Nojo‘ya ta’sirlar
Klinik sinovlar davomida va dori preparati qo‘llanilishi boshlangandan keyin qayd qilingan noxush reaksiyalar jadvalda ko‘rsatilgan, ular kasalliklar guruhi va uchrash tez-tezligi bo‘yicha keltirilgan. Noxush reaksiyalar uchrash tez-tezligi bo‘yicha quyidagi ko‘rinishda keltirilgan: juda tez-tez (≥1/10); tez-tez (≥1/100 do <1/10); tez-tez emas (≥1/1000 do <1/100); kam hollarda (≥1/10000,<1/1000); juda kam hollarda (<1/10000); noma’lum (mavjud bo‘lgan ma’lumotlar asosida baholash mumkin emas). Klinik sinovlar yoki postmarketing davrida kuzatilgan gidrokortizonni qo‘llanishi bilan ehtimol bog‘liq yoki mumkin bo‘lgan nojo‘ya ta’sirlar quyidagi jadvalda keltirilgan: Buzilishlar va kasalliklar Nojo‘ya ta’sirlar Uchrash tez-tezligi Immun tizimi tomonidan buzilishlar o‘ta yuqori sezuvchanlik reaksiyalari Juda kam hollarda Ko‘rish a’zosi tomonidan buzilishlar ko‘zni ichki bosimini oshishi, kataraktani paydo bo‘lishini yuqori xavfi (preparatni kon’yunktivaga muntazam tushishida) Juda kam hollarda Teri va teri osti to‘qimalari tomonidan buzilishlar dermatit, ekzema, kontakt dermatit; kontakt allergiya, pustullez akne; ko‘pincha terining qaytmaydigan atrofiyasi, bu epidermisni yupqalanishi, teleangioektaziyalar, purpura va cho‘zilishlar bilan kechadi; rozaseasimon va perioral (og‘iz atrofi) dermatit, u terining atrofiyasi bilan yoki u siz kechishi mumkin; terining ikkilamchi infeksiyalari, gipertrixoz, terining pigmentasiyani o‘zgarishi; «rikoshet samarasi», bu steroid qaramlikka olib kelishi mumkin; jarohatlarni bitishini sekinlashishi; Kam hollarda Endokrin buzilishlari buyrak usti bezi po‘stlog‘ini supressiyasi; giperkortisizm (giperglikemiya, glyuko-zuriya, Kushing sindromini belgilari) Kam hollarda Shubhalangan nojo‘ya ta’sirlar haqida xabarlar Dori preparatining “foyda – xavf” nisbatini doimiy monitoringini ta’minlash maqsadida dori preparati ro‘yhatga olingandan keyin shubhalangan nojo‘ya ta’sirlar haqida xabar berish juda muhim. Tibbiy hodimlarga dori preparatning har qanday shubhalangan nojo‘ya ta’sirlar haqida davlatning milliy xabarlar tizimi orqali nojo‘ya ta’sirlar haqida xabar berish tavsiya qilinadi.
Maxsus ko‘rsatmalar
Agar 7 kun qo‘llangandan keyin yaxshilanish kuzatilmasa yoki holatni yomonlashishi kuzatilsa, shuningdek dori preparati bekor qilingandan keyin bir necha kun o‘tgach simptomlar qayta paydo bo‘lgan hollarda, preparatni qo‘llashni to‘xtatish va shifokor bilan maslahatlashish lozim. Qandli diabetda ehtiyotkorlik bilan qo‘llash kerak. Kattalarda kortikosteroidlarni mahalliy qo‘llanganda tizimli nojo‘ya reaksiyalar juda kam hollarda paydo bo‘ladi, ammo ular jiddiy bo‘lishi mumkin. Ayniqsa bu preparatni uzoq muddat qo‘llanganda adrenokortikal supressiyaga tegishli. Tizimli samaralar xavfi quyidagi hollarda: - bog‘lovlarni qo‘llanganda (qizdiruvchi, fiksasiyalovchi va okklyuzion bog‘lovlar yoki surtmani teri burmalariga surtilganda); - terining katta sohalariga qo‘llanganda; - uzoq muddatli davolashda; - bolalarda yupqa terining sezuvchanligi tufayli qo‘llanilishi. Go‘daklarda va bolalarda gidrokortizon bilan uzoq muddat uzluksiz mahalliy davolash va okklyuzion bog‘lovsiz qo‘llash buyrak usti bezi funksiyasini susayishiga olib kelishi mumkin. Bolalarda o‘sish gormonini ishlab chiqarishni bostirilishi ham mumkin. Agar uzoq vaqt davolash zarur bo‘lsa, bolaning bo‘yi va tana vaznini muntazam nazorat qilish, shuningdek qon plazmasida kortizol darajasini aniqlash lozim. Bolalarda qo‘llanilganida terini ishlov berilgan maydoni tanani maydonini 20% dan oshmasligi kerak. Dori preparatini kerakli davolash samarasini erishish uchun zarur bo‘lgan eng kichkina dozada va minimal qisqa muddatda buyurish lozim. Psoriazi bo‘lgan pasiyentlarda va kasallikni qaytalanish ehtimoli, tolerantlik rivojlanishi, pustulyoz psoriazni tarqalish xavfi va terini himoya funksiyasini buzilishi sababli va lokal yoki tizimli toksikligi tufayli shifokor nazorati ostida alohida ehtiyotkorlik bilan qo‘llash lozim. Surtmani yuz terisiga va ano-genital sohaga surtish tavsiya qilinmaydi. Yuz terisi va boshning sochli qismi, shuningdek genitaliy sohasidagi teri nojo‘ya reaksiyalarni paydo bo‘lishiga ayniqsa sezgir. Surtmani ko‘zga tushishidan saqlanish lozim, surtmani kon’yunktivaga tushish ehtimoli sababli, qovoqqa surtmaslik kerak, bu glaukomani va/yoki subkapsulyar kataraktani rivojlanish xavfini oshiradi. Kortikosteroidlar ayrim teri shikastlanishlarni tashqi ko‘rinishini o‘zgartirishi mumkin. Noto‘g‘ri qo‘llanganda, shuningdek bakterial, parazitar, zamburug‘li yoki virusli infeksiyalar bo‘lganida, bu kasalliklar belgilari niqoblanishi va/yoki kuchayishi mumkin. Immuntanqislik holatlarida (shu jumladan, OITS yoki OITV bilan infeksiyalanganlar) ehtiyotkorlik bilan qo‘llash lozim. Preparatning tarkibiga kiruvchi metilparagidrobenzoat (Ye 218) va propilparagidroksibenzoat (Ye 216) allergik reaksiyalar chaqirishi mumkin (sekinlashgan turi bo‘lishi mumkin). Bunday holatlarda preparatni qo‘llashni to‘xtatish lozim. Homiladorlik Homiladorlikda gidrokortizon surtmasini qo‘llanishini xavfsizligi yetarli dalillar mavjud emas. Homilador hayvonlarda kortikosteroidlarni mahalliy qo‘llanishi homilani rivojlanish nuqsonlari, shu jumladan tanglay yorig‘i va o‘sishni sekinlashishini chaqirishi mumkin. Shuning uchun odamning homilasida shunday nuqsonlarni rivojlanishini katta bo‘lmagan xavfi kuzatilishi mumkin. Laktasiya Emizikli ayollarda gidrokortizon surtmasini qo‘llashga qarshi dalillar yo‘q. Lekin emizikli ayollarda gidrokortizon surtma qo‘llanganda ehtiyotkorlikka rioya qilish lozim. Bunday holatda dori preparatini sut bezlari sohasiga surish mumkin emas. Transport vositasilarni boshqarish va mexanizmlar bilan ishlash qobiliyatiga ta’siri. Avtotransportni va yuqori diqqatni talab qiladigan boshqa mexanizmlarni boshqarish qobiliyatiga ta’sir qilmaydi.
Boshqa dorilar bilan o‘zaro ta’siri
Mahalliy qo‘llanganda Gidrokortizon surtmasi dorilarning o‘zaro ta’siri ta’riflanmagan. Davolash davrida GKS immunodepressiv ta’siri tufayli, ayniqsa terining katta yuzasida uzoq vaqt qo‘llanganda, chechakka qarshi vaksinasiya va immunizasiyaning boshqa turlarini o‘tkazmaslik lozim.
Homiladorlik va emizish davrida
Homiladorlikda gidrokortizon surtmasini qo‘llanishini xavfsizligi yetarli dalillar mavjud emas. Homilador hayvonlarda kortikosteroidlarni mahalliy qo‘llanishi homilani rivojlanish nuqsonlari, shu jumladan tanglay yorig‘i va o‘sishni sekinlashishini chaqirishi mumkin. Shuning uchun odamning homilasida shunday nuqsonlarni rivojlanishini katta bo‘lmagan xavfi kuzatilishi mumkin. Laktasiya Emizikli ayollarda gidrokortizon surtmasini qo‘llashga qarshi dalillar yo‘q. Lekin emizikli ayollarda gidrokortizon surtma qo‘llanganda ehtiyotkorlikka rioya qilish lozim. Bunday holatda dori preparatini sut bezlari sohasiga surish mumkin emas.
Transport boshqarishga ta’siri
Avtotransportni va yuqori diqqatni talab qiladigan boshqa mexanizmlarni boshqarish qobiliyatiga ta’sir qilmaydi.
Dozani oshirib yuborish
O‘tkir dozani oshirib yuborilishini ehtimoli kam, ammo preparat haddan tashqari yoki uzoq muddat qo‘llanganida giperkortisizm belgilari: giperglikemiya, glyukozuriya, buyrak usti bezi funksiyasini qaytariluvchi susayishi, Kushing sindrom ko‘rinishi bilan kechuvchi surunkali dozani oshirib yuborilishi paydo bo‘lishi mumkin. Davolash. Tegishli simptomatik davolash. Surunkali toksik ta’sir holatida preparat asta-sekin bekor qilinadi.
Farmakodinamikasi
Gidrokortizon mahalliy qo‘llash uchun mo‘ljallangan sintetik glyukortikosteroid preparatdir, yallig‘lanishga qarshi, shishga qarshi, qichishishga qarshi ta’sir ko‘rsatadi. A2 Fosfolipazani ingibisiya qiladi, prostaglandinlar sintezini, to‘qimalar kininlarni faolligini buzadi. Preparat tavsiya qilingan dozalarda mahalliy qo‘llanganda tizimli nojo‘ya reaksiyalarni chaqirmaydi.
Farmakokinetikasi
So‘rilishi Teriga surilgandan keyin epidermisda, asosan donador qavatda faol moddani to‘planishi kuzatiladi. Tizimli so‘rilishi ahamiyatsiz. O‘zgarmagan ko‘rinishda gidrokortizonni ko‘p bo‘lmagan miqdori tizimli qon aylinishiga tushadi. Taqsimlanishi Kortikosteroidlar organizmning barcha to‘qimalari bo‘yicha tez taqsimlanadi. Ular yo‘ldosh orqali o‘tadi va organizmdan oz miqdorda ko‘krak suti bilan ajraladi. Metabolizmi Gidrokortizonning ko‘p qismi bevosita epidermisda va keyinchalik jigarda metabolizmga uchraydi. Chiqarilishi Metabolitlari va o‘zgarmagan gidrokortizonni ahamiyatsiz qismi siydik va safro bilan chiqariladi.
Manba: Sog‘liqni saqlash vazirligi huzuridagi Farmatsevtika mahsulotlari xavfsizligi markazi — dori vositalari davlat reyestri, ro‘yxat raqami DV/X 07128/11/19, ro‘yxatga olingan: 15.10.2025. Qadoq rasmlari — Farmatsevtika tarmog‘ini rivojlantirish agentligi. Ma’lumot tanishish uchun, shifokor maslahatining o‘rnini bosmaydi. Sahifa yangilangan: .