Furazolidon
- Ishlab chiqaruvchi
- ООО Navbahor Sanoat
- Mamlakat
- O‘zbekiston
- Ro‘yxat raqami
- DV/M 05927/10/26
- Ruxsat muddati
- 02.10.2031 gacha
- Saqlash muddati
- 2 yil
- ATX kodi
- G01AX06
Furazolidon nima uchun ishlatiladi
Furazolidon — nitrofuranlar guruhiga kiruvchi mikroblarga va sodda jonivorlarga (lyambliya, trixomonada) qarshi dori. Asosan ichak infeksiyalarida qo‘llanadi.
Ichak infeksiyalari
Dizenteriya, paratif, ovqatdan zaharlanish (ovqat toksikoinfeksiyasi), enterokolit.
O‘tkir ich ketishi
Bakteriyalar yoki sodda jonivorlar keltirib chiqargan o‘tkir ich ketishi (diareya).
Lyamblioz
Lyambliyalar keltirib chiqargan kasallik.
Boshqa infeksiyalar
Furazolidonga sezgir mikroblar keltirib chiqargan boshqa kasalliklar, jumladan trixomonada infeksiyalari.
Qancha va qanday qabul qilinadi
Rasmiy yo‘riqnoma bo‘yicha, Furazolidon 50 mg li tabletka uchun.
Kimga mumkin, kimga mumkin emas
Homiladorlik Mumkin emas
Homiladorlikda mumkin emas.
Emizish davri Mumkin emas
Emizish davrida mumkin emas. Dori zarur bo‘lsa, emizish to‘xtatiladi.
Bolalar Ehtiyotkorlik bilan
8 yoshgacha mumkin emas. 8 yoshdan doza bola tana vazniga qarab hisoblanadi (sutkasiga 10 mg/kg).
Alkogol Mumkin emas
Davolanish paytida va tugaganidan keyin 4 kun davomida alkogol ichmang: yuz qizarishi, haroratning biroz ko‘tarilishi, hansirash, ko‘krakda siqilish hissi paydo bo‘lishi mumkin. Furazolidon ichgandan keyin (10–12 kun ichida) odatda alkogolga nisbatan jirkanish paydo bo‘ladi.
Ovqat va qon bosimi Ehtiyotkorlik bilan
Furazolidon MAO ingibitori. Qon bosimi keskin oshishi va ruhiy buzilishlar xavfi tufayli tiraminli mahsulotlarni (pishloq, pivo, vino, loviya, dudlangan mahsulotlar) va tvorog, qaymoq, qahva, shokoladni iste’mol qilmang. Yo‘tal va shamollashga qarshi dorilarni birga ichmang.
Ovqatlanish Ehtiyotkorlik bilan
Davolanish davomida nordon mahsulotlar (sharbatlar, achitilgan sut mahsulotlari) tavsiya etilmaydi. Ishqoriy ichimliklar (mineral suv, sut) davolash samarasini kamaytirishi mumkin. Siydik yo‘llari infeksiyalarida qo‘llanmaydi.
Jigar Ehtiyotkorlik bilan
Jigar kasalligi bo‘lsa, jigarga zarar xavfi oshadi — jigar tahlillarini (transaminazalar) nazorat qilish kerak. Teri qichishishi, sarg‘ayish, ko‘ngil aynishi, qusish, qorin og‘rig‘i, siydik to‘qlashishi paydo bo‘lsa — ichishni to‘xtatib shifokorga boring.
Buyrak Ehtiyotkorlik bilan
Surunkali buyrak yetishmovchiligining oxirgi bosqichida mumkin emas, boshqa bosqichlarida ehtiyotkorlik bilan: dori organizmda to‘planib, zaharli ta’sir qilishi mumkin.
Keksalar Ehtiyotkorlik bilan
Ehtiyotkorlik bilan: buyrak faoliyati o‘zgargan bo‘lishi mumkin, dozani kamaytirish kerak bo‘lishi mumkin.
Laktoza Ehtiyotkorlik bilan
Tarkibida laktoza bor: laktozani ko‘tara olmaslik, laktaza yetishmovchiligi, glyukoza-galaktoza malabsorbsiyasida mumkin emas.
Haydovchilar Mumkin emas
Diqqat pasayishi, bosh aylanishi va uyquchanlik bo‘lishi mumkin — mashina haydash va xavfli mexanizmlar bilan ishlash paytida ichmang.
Qo‘llash mumkin bo‘lmagan holatlar
- Furazolidonga, tabletka tarkibidagi moddalarga yoki nitrofuranlar guruhiga yuqori sezuvchanlik
- Surunkali buyrak yetishmovchiligining oxirgi (terminal) bosqichi
- Irsiy glyukoza-6-fosfatdegidrogenaza yetishmovchiligi
- Laktozani ko‘tara olmaslik, laktaza yetishmovchiligi, glyukoza-galaktoza malabsorbsiyasi
- Homiladorlik
- Emizish davri
- 8 yoshgacha bolalar
- Ehtiyotkorlik bilan: surunkali buyrak yetishmovchiligi, jigar va nerv tizimi kasalliklari, keksalik
- Ehtiyotkorlik bilan: kamqonlik, qandli diabet, elektrolitlar buzilishi, B guruhi vitaminlari yetishmovchiligi — nervlar zararlanishi (polinevropatiya) xavfi oshadi
Tarkibi
50 mg li dorining barcha moddalari, yordamchi moddalar ham
Nojo‘ya ta’sirlar
Qanchalik ko‘p uchrashi bo‘yicha
Boshqa dorilar bilan birga
MAO ingibitorlari, simpatomimetiklar, triyiklik antidepressantlar, tiraminli ovqatlar Birga ichilmaydi
Qon bosimi keskin oshishi xavfi — birga qo‘llash tavsiya etilmaydi.
Alkogol (etanol) Birga ichilmaydi
Disulfiramga o‘xshash reaksiya — birga qabul qilish tavsiya etilmaydi.
Yo‘tal va shamollashga qarshi dorilar Birga ichilmaydi
Furazolidon bilan bir vaqtda ichmang.
Amitriptilin Ehtiyotkorlik
Zaharli psixoz yuzaga kelishi mumkin.
Xloramfenikol, ristomitsin Ehtiyotkorlik
Qon hosil bo‘lishi susayishi xavfi oshadi.
Aminoglikozidlar, tetratsiklinlar Ehtiyotkorlik
Furazolidonning mikroblarga qarshi ta’sirini kuchaytiradi.
Siydikni ishqorlantiruvchi dorilar (natriy gidrokarbonat, atsetazolamid) Ehtiyotkorlik
Furazolidon ta’sirini kamaytiradi; siydikni nordonlashtiruvchi dorilar esa ta’sirini oshiradi.
Ko‘p ichib qo‘ydingizmi?
Belgilari: o‘tkir zaharli gepatit, kamqonlik (gemolitik yoki megaloblastik), leykopeniya, nervlar yallig‘lanishi (polinevrit). Dori to‘xtatiladi, ko‘p suyuqlik ichiladi, belgilarga qarab davolanadi (antigistamin dorilar, kalsiy xlorid, faollashtirilgan ko‘mir, tuzli surgi, B guruhi vitaminlari). Maxsus antidot yo‘q.
Ko‘p beriladigan savollar
Furazolidonni ovqatdan oldin yoki keyin ichish kerakmi?
Ovqatdan keyin, yetarli miqdordagi suyuqlik (100–200 ml) bilan iching.
Furazolidonni necha kun ichish mumkin?
Ichak infeksiyalarida 5–10 kun, lyambliozda 5–7 kun, trixomonada infeksiyalarida 3–4 kun. 10 kundan ortiq tavsiya etilmaydi. 7 kunda yaxshilanish bo‘lmasa — to‘xtatish kerak.
Bolaga Furazolidon berish mumkinmi?
Faqat 8 yoshdan. Sutkalik doza tana vazniga 10 mg/kg, 3–4 yoki 4 qabulga bo‘linadi (masalan, ½–1 tabletkadan kuniga 4 marta). Tabletkani sharbatda eritmang.
Furazolidon bilan alkogol ichsa bo‘ladimi?
Yo‘q. Davolanish paytida va tugaganidan keyin 4 kun davomida alkogol ichmang — yuz qizarishi, hansirash, ko‘krakda siqilish bo‘lishi mumkin.
Furazolidon ichganda qaysi ovqatlardan saqlanish kerak?
Pishloq, pivo, vino, loviya, dudlangan mahsulotlar, tvorog, qaymoq, qahva va shokoladdan — qon bosimi keskin oshishi mumkin. Nordon mahsulotlar ham tavsiya etilmaydi, ishqoriy ichimliklar (mineral suv, sut) samarani kamaytirishi mumkin.
Homiladorlikda Furazolidon ichsa bo‘ladimi?
Yo‘q, homiladorlik va emizish davrida mumkin emas.
Siydik nega to‘q sariq rangga kiradi?
Bu dori ta’siri: yo‘riqnomada nojo‘ya ta’sir sifatida siydikning to‘q sariq rangga bo‘yalishi ko‘rsatilgan.
Rasmiy yo‘riqnoma
Rasmiy yo‘riqnomaning to‘liq matni
Tavsifi
sariqdan yashil-sariq ranggacha bo‘lgan, yassi-silindr shaklidagi faskali tabletkalar.
Qo‘llanilishi
Furazolidonni dizenteriya, paratif, ozuqaviy toksikoinfeksiyalar, enterokolitlar, lyamblioz, o‘tkir bakteriyali va protozoyli diareyalar va hamda furazolidonga sezgir boshqa mikroorganizmlar chaqirgan infeksiyalarda, furazolidonga sezgir mikroorganizmlar tomonidan kelib chiqqan kasalliklarda tavsiya etiladi.
Qo‘llash usuli va dozalari
Ichga, ovqatdan so‘ng, yetarli miqdordagi suv (100–200 ml) bilan qabul qilinadi.
Davolash davomiyligi infeksiya turi va og‘irligiga bog‘liq. Furazolidonni 10 kundan uzoq qo‘llash tavsiya etilmaydi.
Dizenteriya, paratif, ozuqaviy toksikoinfeksiyalarda kattalarga 100–150 mg (2–3 tabletka) kuniga 4 marta, 5–10 kun davomida; 8 yoshdan katta bolalarga tana og‘irligidan kelib chiqqan holda kuniga 10 mg/kg, kunlik doza 4 qabulga bo‘linadi, masalan 25–50 mg (½–1 tabletka) kuniga 4 marta. Lyambliozda kattalarga 100 mg (2 tabletka) kuniga 4 marta. Bolalarga tana og‘irligidan kelib chiqqan holda kuniga 10 mg/kg (kunlik doza 3–4 qabulga bo‘linadi). Davolash kursi 5–7 kun. Trixomonada infeksiyalari terapiyasida kattalarga 0,1 g (2 tabletka) kuniga 3–4 marta, 3–4 kun tavsiya etiladi.
Kattalar uchun ichga eng yuqori doza: bir martalik 200 mg, sutkalik 800 mg.
Furazolidon bilan diareyani davolashda terapevtik ta’sir 2–5 kun davomida rivojlanadi. Ba’zida bemorlarga uzoqroq davolash muddati talab etilishi mumkin. Agar 7 kun ichida qoniqarli klinik natija olinmasa, bu qo‘zg‘atuvchining furazolidonga chidamliligini anglatadi va preparat qabul qilinishi to‘xtatilishi kerak. Boshqa antibakterial vositalar yoki vismut tuzlari bilan qo‘shimcha davolanish ta’qiqlanmagan. Agar furazolidon tavsiya etilgan dozadan ko‘proq yoki 5 kundan uzoq qo‘llansa, shifokor monoamin oksidaz ingibitorlari to‘planishi bilan bog‘liq gipertonik krizning rivojlanish xavfini baholashi kerak. Bemorga gipertonik krizni qo‘zg‘atishi mumkin bo‘lgan preparatlar va ozuqa mahsulotlari haqida ma’lumot berilishi kerak.
Bolalar. Furazolidonni bu dori shaklida 8 yoshgacha bo‘lgan bolalarda qo‘llanilmaydi.
Qo‘llash mumkin bo‘lmagan holatlar
Furazolidonga, preparat komponentlariga, nitrofuranlar guruhiga o‘ta yuqori sezuvchanlik
Surunkali buyrak yetishmovchiligining terminal bosqichi;
Genetik asosdagi glyukoza-6-fosfat degidrogenaza yetishmovchiligi;
Laktoza o‘zlashtira olmaslik, laktaza yetishmovchiligi, glyukoza-galaktoza malabsorbsiya sindromi;
Homiladorlik;
Laktasiya davri;
8 yoshgacha bolalar.
Ehtiyotkorlik bilan: surunkali buyrak yetishmovchiligi, jigar va nerv tizimi kasalliklari, keksa yosh.
Nojo‘ya ta’sirlar
Me’da-ichak trakti tomonidan: ko‘ngil aynishi, qusish, qorinda og‘riq, og‘izda achchiqlik, ishtihaning yo‘qolishi, anoreksiya, jigar faoliyati buzilishi, xolestaz, diareya, kolit, proktit, anus atrofida qichishish, stafilokokkli enterit.
Qon tomirlari tomonidan: ortostatik gipotenziya, arterial bosimning pasayishi.
Nerv tizimi tomonidan: bosh og‘riq, bosh aylanishi, uyquchanlik, periferik nevropatiya, zaiflik.
Qon va limfa tizimi tomonidan: leykopeniya, agranulositoz, glyukoza-6-fosfat degidrogenaza yetishmovchiligi bo‘lganlarda gemoliz.
Immun tizimi tomonidan: o‘ta yuqori sezuvchanlik reaksiyalari (arterial bosim pasayishi, eshakemi, isitma, artralgiya, qizamiqqa o‘xshash toshma), allergik reaksiyalar, terida qichishish, toshma, shu jumladan dog‘li-papulyoz; angionevrotik shish.
Siydik chiqarish tizimi tomonidan: buyrak faoliyatining buzilishi.
Boshqalar: gipoglikemiya, umumiy holsizlik, siydikning to‘q sariq rangga bo‘yalishi, disulfiramga o‘xshash reaksiyalar (yuzga qon “quyilishi”, biroz harorat ko‘tarilishi, nafas olishning qiyinlashishi, ko‘krak qafasida bosim hissi).
Nojo‘ya ta’sirlar doza kamaytirilganda yoki preparat to‘xtatilganda kamayadi yoki yo‘qoladi.
Nojo‘ya ta’sirlarni kamaytirish uchun dori ko‘p miqdorda suv bilan ichilishi, zarur bo‘lsa doza kamaytirilishi, antigistamin preparatlari, kalsiy xloridi, V guruhi vitaminlari tayinlanishi tavsiya qilinadi. Yaqqol ko‘zga tashlanadigan nojo‘ya ta’sirlar bo‘lsa, davomiy qabul to‘xtatiladi.
Yuqorida qayd etilgan har qanday nojo‘ya ta’sir yoki ko‘rsatmada keltirilmagan reaksiya paydo bo‘lganda, darhol shifokorga murojaat qilish lozim.
Maxsus ko‘rsatmalar
Furazolidon monoamin oksidaza ingibitori ekanini hisobga olgan holda, uni qo‘llashda monoamin oksidaza ingibitorlari bilan qo‘llashdagi ehtiyotkorlik choralari amalga oshirilishi kerak.
Siydik chiqarish yo‘llari infeksiyalarida qo‘llanilmaydi.
Furazolidon bilan bir vaqtda yo‘tal va shamollashga qarshi preparatlar qabul qilinmasligi kerak.
Surunkali buyrak yetishmovchiligi va nerv tizimi kasalliklari paytida ehtiyotkorlik bilan qo‘llaniladi.
Periferik polinevropatiya xavfi anemiya, qandli diabet, elektrolit balansi buzilishi va V guruhi vitaminlari yetishmovchiligida ortishi mumkin. Nevritlarni oldini olish uchun furazolidonni uzoq vaqt qo‘llaganda V guruhi vitaminlari bilan qo‘shib qo‘llash tavsiya etiladi.
Arterial bosimning oshishi va gipertonik kriz, psixik buzilishlar rivojlanish xavfi sababli, rasiondan tiramin mavjud ozuqalar (pishloq, pivo, vino, loviya, fermentlangan mahsulotlar) va boshqa qon tomirlarini toraytiruvchi aminlar (tvorog, qaymoq, qahva, shokolad) chiqarib yuborilishi kerak.
Preparat tarkibida laktoza mavjud, shuning uchun uni galaktozani o‘zlashtirolmaslikning kam uchraydigan irsiy shakllarida, laktaza yetishmasligida yoki glyukoza-galaktoza malabsorbsiyasi sindromida qo‘llash tavsiya etilmaydi.
Preparatni bolalar qabul qilishi uchun sharbatlarda eritish mumkin emas.
Nojo‘ya reaksiyalar rivojlanishini kamaytirish uchun, dori qabul qilish davrida nordon mahsulotlarni (sut-qatiq mahsulotlarini) iste’mol qilish tavsiya etilmaydi.
Preparatni kurs bilan qabul qilish vaqtida ishqoriy ichimliklar (mineral suvlar, sut)ni bir vaqtda iste’mol qilish davolash samaradorligini pasaytirishi mumkin.
Etanol qabul qilinganda disulfiramga o‘xshash reaksiyalar kuzatilishi mumkin (teri qizarishi, haroratning biroz ko‘tarilishi, nafas qisishi, ba’zi hollarda ko‘krakda bosim hissi). Shu bois furazolidon bilan davolash vaqtida va davolash tugaganidan keyingi 4 kun davomida spirtli ichimliklar qabul qilish tavsiya etilmaydi.
Furazolidon organizmni alkogol ta’siriga nisbatan ta’sirchan qilib qo‘yadi va ba’zi hollarda alkogolizmni davolashda, boshqa vositalar samarasiz bo‘lganda yoki ularni qo‘llash mumkin bo‘lmagan hollarda ishlatiladi.
Furazolidon qabul qilinganidan keyin odatda (10–12 kun davomida) spirtli ichimlikka nisbatan manfiy shartli-reflektor reaksiya shakllanadi.
Alohida guruhdagi bemorlarda qo‘llanilishi
Jigar faoliyati buzilganda qo‘llanilishi. Avvaldan jigar kasalliklari mavjud bo‘lgan bemorlarda gepatotoksik ta’sir xavfi oshadi. Jigar kasalliklaridan aziyat chekayotgan shaxslarga preparatni qo‘llash davomida jigar faoliyati ko‘rsatkichlarini («transaminazalar») nazorat qilib borish tavsiya etiladi. Jigar shikastlanishining belgilari (teri qichishishi, teri qoplamalarining sarg‘ayishi, ko‘ngil aynishi, qusish, qorinda og‘riq, siydikning to‘qlashishi, jigar transaminazalar aktivligining oshishi) paydo bo‘lsa, preparatni qabul qilishni to‘xtatish va davolovchi shifokorga murojaat qilish kerak.
Buyrak faoliyati buzilganda qo‘llanilishi. Buyrak yetishmovchiligida furazolidon siydikda terapevtik konsentrasiya hosil qilmaydi, tanada to‘planib boradi va toksik ta’sir ko‘rsatishi mumkin.
Keksalarda qo‘llanilishi. Keksa yoshdagi odamlarda preparatni ehtiyotkorlik bilan qo‘llash lozim, chunki ularda buyrak faoliyati o‘zgargan bo‘lishi mumkin (dozani kamaytirish talab etilishi mumkin).
Bolalarda qo‘llanilishi. Preparat 8 yoshgacha bo‘lgan bolalarga qarshi ko‘rsatilgan.
Boshqa dorilar bilan o‘zaro ta’siri
Aminoglikozidlar va tetrasiklinlar furazolidonning antimikrob ta’sirini kuchaytiradi.
Furazolidonni xloramfenikol va ristomisin bilan qo‘llash qon hosil qilinishi pasayishi xavfini oshiradi.
Furazolidonni monoamin oksidaza ingibitorlari, simpatomimetiklar, trisiklik antidepressantlar va tiramin mavjud bo‘lgan ozuqalar bilan bir vaqtda qabul qilish arterial bosimning keskin oshishi xavfini tug‘diradi, shu sababli ularni bir vaqtda qabul qilish tavsiya etilmaydi.
Furazolidon va amitriptilinni birgalikda qo‘llash toksik psixoz rivojlanishiga olib kelishi mumkin.
Siydikning ishqoriyligini oshiradigan oshiradigan vositalar (natriy gidrokarbonati, natriy bikarbonati, asetazolamid) furazolidon ta’sirini kamaytiradi va uning siydik orqali chiqarilishini oshiradi; siydikni kislotaligini oshiradigan vositalar preparat ta’sirini kuchaytiradi.
Furazolidonni etanol bilan birga qabul qilish disulfiramga o‘xshash reaksiyalarni rivojlanishiga olib kelishi mumkin, shu sababli ularni bir vaqtda qabul qilish tavsiya etilmaydi.
Homiladorlik va emizish davrida
Preparatni homiladorlikda va emizish davrida qo‘llash mumkin emas. Agar laktasiya davrida preparatni qo‘llash zarur bo‘lsa, ko‘krak bilan emizishni to‘xtatish kerak.
Transport boshqarishga ta’siri
Diqqatning pasayishi, bosh aylanishi va uyquchanlik yuzaga kelishi ehtimoli tufayli, transport vositalarini boshqaradigan yoki xavfli mexanizmlar bilan ishlovchi shaxslarga preparatni ish vaqtida qo‘llash tavsiya etilmaydi.
Dozani oshirib yuborish
Belgilar: o‘tkir toksik gepatit, gemolitik yoki megaloblastik anemiya, leykopeniya, polinevrit.
Davolash: preparatni qabul qilishni to‘xtatish, ko‘p miqdorda suyuqlik qabul qilish, simptomatik terapiya, antigistamin preparatlar, kalsiy xlorid, faollashtirilgan ko‘mir, tuzli suruvchi vositalar, V guruhi vitaminlari, suv-tuz muvozanatini to‘g‘irlash. Maxsus antidot mavjud emas.
Farmakodinamikasi
Furazolidon – antimikrob va antiprotozoy preparat, nitrofuran hosilasi. Bakteriyalarning hujayra nafas olish jarayonini buzadi, nuklein kislotalar biosintezini susaytiradi. Konsentrasiyaga qarab bakteriostatik yoki bakterisid ta’sir ko‘rsatadi.
Faoliyati grammanfiy mikroorganizmlar (esherixiya, salmonellalar, shigellalar, protey, klebsiyella, sitrobakter), grammusbat kokklar (streptokokklar, stafilokokklar) va protozoylarga (lyambliya, trixomonada) qarshi samarali. Ichakda infeksiya qo‘zg‘atuvchilardan dizenteriya, qorin tifi va paratif eng sezgir hisoblanadi. Yiringli va anaerob infeksiya qo‘zg‘atuvchilariga kuchsiz ta’sir ko‘rsatadi. Furazolidonga chidamlilik sekin rivojlanadi. Immun tizimiga susaytiruvchi ta’sir ko‘rsatmaydi
Farmakokinetikasi
Ichga qabul qilinganda me’da-ichak traktidan tez so‘riladi va to‘qimalarga tarqaladi. Miya qobiqlari yallig‘langanda likvordagi konsentrasiyasi plazmadagi konsentrasiyaga teng darajada bo‘ladi. Qondagi terapevtik konsentrasiya 4–6 soat davomida saqlanadi. Preparat qonda va to‘qimalarda (jumladan, buyraklarda) yuqori konsentrasiyalar hosil qilmaydi, chunki u jigarda tez metabolizmga uchrab, amin hosilalariga aylanadi.
Asosan buyraklar orqali chiqariladi. (65%). Bir qismi safro bilan chiqariladi va ichakda yuqori konsentrasiyaga erishadi, bu esa preparatni ichak infesiyalarida qo‘llash imkonini beradi. Kichik miqdordagi preparat axlatda ham uchraydi va ichak infeksiyasi qo‘zg‘atuvchilariga nisbatan terapevtik konsentrasiyaga yetadi. Buyrak yetishmovchiligida preparatning chiqarilishi sekinlashgani tufayli qonda kumulyasiyalanadi.