





Foliyevaya kislota
- Ishlab chiqaruvchi
- ООО Navbahor Sanoat
- Mamlakat
- O‘zbekiston
- Ro‘yxat raqami
- DV/M 05926/10/26
- Ruxsat muddati
- 02.10.2031 gacha
- Saqlash muddati
- 2 yil
- ATX kodi
- B03BB01
Foliyevaya kislota nima uchun ishlatiladi
Foliyevaya kislota — B guruhi vitamini (B9, foliy kislotasi). Qon hujayralari hosil bo‘lishi, aminokislota va nuklein kislotalar sintezi uchun zarur; yetishmovchiligi va u bilan bog‘liq kamqonlikda qo‘llanadi.
Foliy kislotasi yetishmovchiligi
Foliy kislotasi tanqisligi, gipo- va avitaminoz — jumladan tropik va tropik bo‘lmagan spru va to‘yib ovqatlanmaslikda.
Kamqonlik (anemiya)
Makrotsitar anemiya, ayniqsa homiladorlardagi megaloblastik anemiya; oshqozon yoki ichak qismi olib tashlangandan keyingi anemiya; ichak sili va surunkali gastroenterit sababli megaloblastik anemiya (bu kasalliklarda anemiya bo‘lmasa ham).
Nurlanish va kimyoviy ta’sir
Ionlovchi nurlanish, kimyoviy moddalar, jumladan dorilar sababli anemiya va leykotsitlar kamayishi (leykopeniya).
Homila nerv nayi nuqsonlarining oldini olish
Homiladorlikning birinchi uch oyida homilada nerv nayi nuqsonlari rivojlanishining oldini olish.
Qancha va qanday qabul qilinadi
Rasmiy yo‘riqnoma bo‘yicha, 1 mg li tabletka uchun. Doza va davolash muddatini shifokor belgilaydi. Tabletka ovqatdan keyin ichiladi.
Kimga mumkin, kimga mumkin emas
Homiladorlik Mumkin
Bu dozada homiladorlikda tavsiya etilishi mumkin: rejalashtirishdan 1–3 oy oldin va birinchi uch oyda zarur. Davolash uchun shifokor buyuradi. Sog‘lom homiladorlar uchun mo‘ljallanmagan — foliy kislotasi yetishmasa yoki nerv nayi nuqsoni qaytalanish xavfi bo‘lsa buyuriladi.
Emizish davri Mumkin emas
Bu dozada tavsiya etilmaydi — ona sutiga o‘tadi.
Bolalar Mumkin emas
18 yoshgacha mumkin emas.
Keksalar Ehtiyotkorlik bilan
Uzoq davolashdan oldin kobalamin so‘rilishi testi o‘tkaziladi.
Laktoza Mumkin emas
Tarkibida laktoza bor: laktoza yoki galaktozani ko‘tara olmaslik, laktaza yetishmovchiligi, glyukoza-galaktoza so‘rilishi buzilishida mumkin emas.
B12 tanqisligi anemiyasi Mumkin emas
B12 tanqisligi (pernitsioz), normotsitar, aplastik va davolanmaydigan anemiyada qo‘llanmaydi: pernitsioz anemiyada asab tizimi belgilarini yashirib qo‘yadi.
Katta dozalar va uzoq davolash Ehtiyotkorlik bilan
Qonda B12 vitamini (sianokobalamin) miqdori kamayishi mumkin.
Haydovchilar Mumkin
Mashina haydash va diqqat talab qiladigan ishlarga ta’sir qilmaydi.
Qo‘llash mumkin bo‘lmagan holatlar
- Foliy kislotasi yoki yordamchi moddalarga yuqori sezuvchanlik (allergiya)
- Laktoza yoki galaktozani ko‘tara olmaslik, laktaza yetishmovchiligi, glyukoza-galaktoza so‘rilishi buzilishi
- B12 tanqisligi (pernitsioz) anemiyasi, kobalamin (B12) tanqisligi
- Xavfli o‘smalar
- 18 yoshgacha bolalar va o‘smirlar
Tarkibi
1 mg li dorining barcha moddalari, yordamchi moddalar ham
Nojo‘ya ta’sirlar
Qanchalik ko‘p uchrashi bo‘yicha
Boshqa dorilar bilan birga
Mineral kislotalar, ishqoriy moddalar, qaytaruvchilar Birga ichilmaydi
Foliy kislotasini faolsizlantiradi — birga mumkin emas.
Tirishishga qarshi dorilar (fenitoin, karbamazepin), estrogenlar, ichiladigan kontratseptivlar Ehtiyotkorlik
Foliy kislotasiga ehtiyojni oshiradi.
Fenobarbital, fenitoin, primidon Ehtiyotkorlik
Foliy kislotasi yetishmovchiligida ularning qondagi miqdori pasayib, epilepsiya xuruji bo‘lishi mumkin. Fenitoin ta’siri kamayadi — dozasini oshirish kerak.
Antatsidlar (kalsiy, alyuminiy, magniy), kolestiramin, og‘riq qoldiruvchilar, antibiotiklar, sulfanilamidlar (sulfasalazin), xloramfenikol, neomitsin, polimiksin, sitostatiklar Ehtiyotkorlik
Foliy kislotasining so‘rilishini kamaytiradi.
Metotreksat, pirimetamin, triamteren, trimetoprim Ehtiyotkorlik
Foliy kislotasi ta’sirini kamaytiradi — bunday bemorlarga uning o‘rniga kalsiy folinat buyuriladi.
Spirtli ichimlik (etanol), sikloserin, glyutetimid Ehtiyotkorlik
Ichiladigan kontratseptivlar, sulfasalazin va metotreksat kabi folat almashinuviga ta’sir qilishi mumkin.
Antibiotiklar Ehtiyotkorlik
Qondagi foliy kislotasi tahlili natijasini noto‘g‘ri past ko‘rsatishi mumkin.
Ko‘p ichib qo‘ydingizmi?
Sutkasiga 1000 mkg dan ko‘p dozani uzoq (1–2 oydan ortiq) ichganda yoki vitamin-mineral komplekslari bilan birga ichganda dozaning oshishi mumkin. U B12 vitamini yetishmovchiligini yashirishi, uzoq va katta doza esa folatsin kristallari xavfli to‘planishiga, organizmda zaharlanish va nojo‘ya ta’sirlar kuchayishiga olib kelishi mumkin. Dori to‘xtatiladi, belgilarga qarab davolanadi.
Foliyevaya kislota narxi
Davlat belgilagan eng yuqori chakana narx (referent narx). Har bir qadoq yonida narx belgilangan sana.
Manba: Farmatsevtika tarmog‘ini rivojlantirish agentligi, referent narxlar ro‘yxati.
Analoglari: foliyevaya kislota
Tarkibida foliyevaya kislota bor 3 ta dori. Almashtirishdan oldin shifokor yoki farmatsevt bilan maslahatlashing.
FolispeyTabletka · 5 mg · MakedoniyaRetseptsiz
FeromaksKapsula · HindistonRetseptliKo‘p beriladigan savollar
Foliyevaya kislota nima uchun ichiladi?
Foliy kislotasi yetishmovchiligi, u bilan bog‘liq kamqonlik (megaloblastik, makrotsitar anemiya) va homiladorlikning birinchi uch oyida homilada nerv nayi nuqsonlarining oldini olish uchun.
Homiladorlikda Foliyevaya kislota qancha ichiladi?
Nerv nayi nuqsonining oldini olish uchun birinchi uch oyda sutkasiga 1–2 tabletka (1 mg li). Gemoglobin pasaygan bo‘lsa — sutkasiga 4 mg temir preparati bilan 3 oy, keyin haftada 1 marta 4 mg. Dozani shifokor belgilaydi.
Foliyevaya kislotani ovqatdan oldin ichish kerakmi yoki keyin?
Ovqatdan keyin ichiladi.
Foliyevaya kislotani necha kun ichish kerak?
Davolash kursi odatda 20–30 kun. Aniq muddatni shifokor belgilaydi.
Bolaga Foliyevaya kislota berish mumkinmi?
Yo‘q, 18 yoshgacha mumkin emas.
Emizish davrida Foliyevaya kislota ichsa bo‘ladimi?
Bu dozada tavsiya etilmaydi — foliy kislotasi ona sutiga o‘tadi.
Rasmiy yo‘riqnoma
Rasmiy yo‘riqnomaning to‘liq matni
Tavsifi
sariq rangli, yassi yuzali, faskali va riskali tabletkalar.
Qo‘llanilishi
• folat kislotasi tanqisligi;
• folat kislotasining gipo- va avitaminozi, shu jumladan tropik va tropik bo‘lmagan spru, to‘yib ovqatlanmaslik;
• makrositar anemiya, xususan, homiladorlarda megaloblastik anemiya;
• homiladorlikning birinchi uchoyligida homilada nerv naychalari nuqsonlarini profilaktikasi;
• ionlashtiruvchi nurlanish, kimyoviy moddalar, jumladan, dori vositalari ta’sirida yuzaga kelgan anemiya va leykopeniya; me’da yoki ichakning bir qismini rezeksiya qilish natijasida yuzaga keladigan anemiya; ichak tuberkulyozi va surunkali gastroenterit tufayli kelib chiqqan megaloblastik anemiya (ushbu kasalliklarda anemiya rivojlanmagan holda ham qo‘llaniladi).
Qo‘llash usuli va dozalari
Folat kislotasi ovqatdan keyin ichiladi. Dozasi va davolash davomiyligi kasallikning xususiyati va kechishiga qarab shifokor tomonidan belgilanadi.
Preparat sutkada 1 mg (1 tabletka) dan qabul qilinadi. Davolash maqsadida preparat kattalarga 1-2 mg (1-2 tabletka) dan sutkada 1-2 marta buyuriladi. Maksimal sutkalik doza 5 mg (5 tabletka). Odatda davolash kursi 20-30 kunni tashkil qiladi.
Homiladorlikning I uchoyligida gemoglobin darajasi pasaygan homilador ayollarga folat kislotasi sutkada 4 mg dozada temir preparatlari bilan birgalikda 3 oy davomida buyuriladi. Keyin folat kislotasining dozasi haftada bir marta 4 mg 1 gacha kamaytiriladi.
Homiladorlikning birinchi uchoyligida homilada nerv naychalari nuqsonlarining profilaktikasi uchun sutkada 1-2 tabletka.
Folat kislotaning katta dozalari qo‘llanilganda rezistentlik yuzaga kelishi mumkin.
Qo‘llash mumkin bo‘lmagan holatlar
ta’sir qiluvchi moddaga yoki preparatning yordamchi moddalariga individual yuqori sezuvchanlik;
laktoza yoki galaktozani o‘zlashtirolmaslik, laktaza yetishmovchiligi, glyukozo-galaktoz malabsorbsiyasi sindromi;
V12-tanqisligi (pernisioz) anemiyasi;
xavfli o‘smalar;
kobalamin tanqisligi;
18 yoshgacha bolalarda.
Nojo‘ya ta’sirlar
Preparat odatda yaxshi o‘zlashtiriladi.
Immun tizimi tizimidan: allergik reaksiyalar - teri toshmasi, teri qichishishi, bronxospazm, eritema, gipertermiya.
Me’da-ichak yo‘llari tomonidan: ko‘ngil aynishi, qusish, diareya, qorin dam bo‘lishi, meteorizm, achchiq ta’mni his qilish, anoreksiya.
Uzoq muddat qo‘llanilganda V12 gipovitaminozi rivojlanishi mumkin.
Yuqorida keltirilgan reaksiyalardan birontasi yuzaga kelganda yoki yo‘riqnomada keltirilmagan reaksiya yuzaga kelganda shifokorga murojaat qilish kerak.
Maxsus ko‘rsatmalar
Gipovitaminozning profilaktikasi uchun muvozanatlangan ovqatlanish afzaldir. Folat kislotaga boy mahsulotlar – yashil sabzavotlar (salat, ismaloq), pomidor, sabzi, yangi jigar, dukkaklilar, lavlagi, tuxum, pishloq, yong‘oqlar, donlardir.
Folat kislota V12 tanqisligi (pernisioz), normositar va aplastik anemiya, shuningdek terapiyaga chidamli anemiyani davolash uchun qo‘llanilmaydi. Pernisioz anemiyada folat kislotasi, gematologik ko‘rsatkichlarni yaxshilab, nevrologik ko‘rinishlarni niqoblaydi. Pernisioz anemiya istisno qilinmaguncha, folat kislotasini kuniga 0,1 mg dan ortiq dozada qo‘llash tavsiya etilmaydi (homiladorlik va emizish bundan mustasno).
Davolash paytida antasidlar folat kislotasini qabul qilgandan 2 soat o‘tgach, kolestiraminni folat kislotasini qabul qilishdan 4-6 soat oldin yoki qabul qilgandan 1 soat o‘tgach qabul qilish kerak. Shuni inobatga olish kerakki, antibiotiklar qon plazmasi va eritrositlardagi folat kislotasi konsentrasiyasini mikrobiologik baholash natijalarini buzishi (ataylab ko‘rsatkichlarini pasaytirishi) mumkin.
Folat kislotasining yuqori dozalarini qo‘llash, shuningdek uzoq vaqt davomida terapiyada sianokobalamin konsentrasiyasining pasayishi mumkin.
Ushbu dori vositasi sog‘lom homilador ayollar uchun mo‘ljallanmagan, ular uchun past dozalarda tavsiya etilishi mumkin, ammo uni folat kislotasi yetishmovchiligi bo‘lgan homilador ayollarga yoki nerv naychalari nuqsonlarining qaytalanish xavfi bo‘lgan ayollarga buyurish kerak. Folat kislota yetishmovchiligi yoki folat kislotasi metabolizmining buzilishi tug‘ma nuqsonlar va ba’zi nerv naychalari nuqsonlarining paydo bo‘lishi bilan bog‘liq. Homiladorlikning boshida tirishishga qarshi, o‘smalarga qarshi preparatlar kabi ba’zi dori vositalarning ta’siri tufayli folat kislotasi almashinuviga aralashuv yoki folat yetishmovchiligi tug‘ma anomaliyalarga olib keladi. Vitamin yoki uning metabolitlarining yo‘qligi, beixtiyor abort yuzaga kelishi va homila rivojlanishi sekinlashishiga olib kelishi mumkin.
Dori vositasi tarkibida laktoza mavjud, shuning uchun kam uchrovchi nasliy laktozani, galaktozani o‘zlashtirolmaslik, laktaza yetishmovchiligi yoki glyukozo-galaktoza malabsorbsiya sindromi bo‘lgan pasiyentlar preparatni qo‘llamasliklari kerak.
Gemodializda bo‘lgan pasiyentlar folat kislotasini ko‘p miqdorini talab qiladi (sutkada 5 mg gacha).
Pasiyentlarning alohida guruhlari
Keksalar. Keksa odamlarda uzoq muddatli terapiyani boshlashdan oldin kobalaminning so‘rilishi testini o‘tkazish kerak.
Bolalar. 18 yoshgacha bo‘lgan bolalarda preparatni qo‘llash mumkin emas.
Boshqa dorilar bilan o‘zaro ta’siri
Tirishishga qarshi preparatlar (shu jumladan fenitoin va karbamazepin), estrogenlar, peroral kontraseptivlar folat kislotasiga bo‘lgan ehtiyojni oshiradi. Folat yetishmovchiligi bo‘lgan pasiyentlarda folat kislotasini qo‘llash qon plazmasidagi fenobarbital, fenitoin va primidon darajasini pasaytirishi va epileptik xurujni chaqirishi mumkin.
Folat kislota fenitoinning metabolizmini oshiradi va uning samarasini kamaytiradi (dozani oshirish kerak).
Antasidlar (shu jumladan kalsiy, alyuminiy va magniy preparatlari), kolestiramin, analgetiklar, tirishishga qarshi preparatlar, antibiotiklar, sulfanilamidlar (shu jumladan sulfasalazin), xloramfenikol, neomisin, polimiksin, sitostatiklar folat kislotasining so‘rilishini kamaytiradi.
Preparatni mineral kislotalar, ishqoriy moddalar, qaytaruvchilar bilan birga qo‘llamaslik kerak, chunki folat kislotasining inaktivasiyasi sodir bo‘ladi.
Metotreksat, pirimetamin, triamteren, trimetoprim digidrofolatreduktazasini ingibisiya qiladi va folat kislotasi samarasini kamaytiradi (o‘rniga, bu preparatlarni qabul qilayotgan pasiyentlarga kalsiy folinat buyurilishi kerak).
Peroral kontraseptivlar, etanol, sulfasalazin, sikloserin, glyutetimid va metotreksat folat metabolizmiga ta’sir qilishi mumkin.
Homiladorlik va emizish davrida
Homiladorlik
Ushbu dozada preparat homiladorlik paytida tavsiya etilishi mumkin. Folat kislota homiladorlikka tayyorgarlik davrida (rejalashtirilgan homiladorlikdan 1-3 oy oldin) va homilador bo‘lgandan keyingi birinchi haftalarda (birinchi uchoyligida) zarur.
Davolash maqsadlarda preparat shifokor buyurilganidek qo‘llanishi mumkin.
Laktasiya davri
Emizish paytida preparatni ushbu dozada qo‘llash tavsiya etilmaydi, chunki folat kislotasi ko‘krak sutiga kiradi.
Transport boshqarishga ta’siri
Folat kislotasini qabul qilish transport vositalarini boshqarish va diqqatni jamlashni va psixomotor reaksiyalar tezligini talab qiladigan boshqa potensial xavfli faoliyat turlari bilan shug‘ullanish qobiliyatiga ta’sir qilmaydi.
Dozani oshirib yuborish
Dozani oshirib yuborish folat kislotasini sutkada 1000 mkg dan ortiq dozada uzoq muddat (1-2 oydan ortiq) qo‘llash bilan va vitamin-mineral majmualar bilan birgalikda qo‘llash natijasida yuzaga kelishi mumkin. Folat kislotasi dozasining oshirib yuborilishi V12 vitamini yetishmovchiligini niqoblashi mumkin. Preparatni tavsiya etilgan dozalarda uzoq muddatli va sezilarli darajada oshirib yuborish folasin kristallarining xavfli to‘planishiga olib kelishi mumkin, bu esa tananing intoksikasiyasiga va nojo‘ya samaralarning kuchayishiga olib keladi.
Davolash: preparatni bekor qilish, simptomatik davolash.
Farmakodinamikasi
V guruhi vitamini (vitamin VS, vitamin V9) ichak mikroflorasi tomonidan sintezlanishi mumkin. Organizmda folat kislotasi turli metabolik jarayonlarda ishtirok etadigan koferment bo‘lgan tetragidrofolat kislotasigacha qayta tiklanadi. Megaloblastlarning normal yetilishi va normoblastlarning hosil bo‘lishi uchun zarurdir. Eritropoezni rag‘batlantiradi, aminokislotalar (shu jumladan gliqin, metionin), nuklein kislotalar, purinlar, pirimidinlar sintezida, xolin, gistidin almashinuvida ishtirok etadi.
Farmakokinetikasi
Peroral qabul qilinganidan so‘ng, folat kislotasi ovqat hazm qilish tizimida, asosan o‘n ikki barmoqli ichakning yuqori qismida yaxshi va to‘liq so‘riladi. Plazma oqsillari bilan deyarli to‘liq bog‘lanadi. Depoga olinadi va jigarda digidrofolatreduktaza fermenti ta’siri ostida faollashadi, tetragidrofolat kislotaga aylanadi (askorbin kislotasi mavjud bo‘lganda). Qon plazmasidagi maksimal konsentrasiyaga (Cmax) 30-60 minutda erishiladi. Gematoensefalik to‘siqdan (GET), yo‘ldoshta va ko‘krak sutiga o‘tadi. Buyraklar tomonidan asosan metabolitlar ko‘rinishida chiqariladi; agar qabul qilingan doza folat kislotasiga bo‘lgan kunlik ehtiyojdan sezilarli darajada oshib ketgan bo‘lsa, buyraklar vitaminni o‘zgarmagan holda chiqara boshlaydi. Kalavalar filtrasiyasi orqali siydik bilan chiqariladi; peroral qabul qilingan 5 mg folat kislotasi 5 soatdan keyin tanadan chiqariladi. Gemodializ paytida qon aylanish tizimidan chiqariladi.