Kasallik.uz
  • Bosh sahifa
  • Dorilar
  • Statistika
  • Maqolalar
  • Bo'limlar
  • Biz haqimizda
Ру
Dorilar katalogi
Dorilar katalogiGormonlar (jinsiy gormonlardan tashqari)Diprospan
Aylantiring
Qutini aylantirib, qo‘lingizdagi bilan solishtiring
Davlat reyestrida ro‘yxatdan o‘tgan

Diprospan

betametazon · 1ml · suspenziya
Retsept bilan beriladiKortikosteroidlar
Ishlab chiqaruvchi
Organon Heist B.V.
Mamlakat
Belgiya
Ro‘yxat raqami
DV/X 05908/03/19
Ruxsat muddati
18.11.2029 gacha
Saqlash muddati
2 yil
ATX kodi
H02AB01
Analoglari (9) Rasmiy yo‘riqnoma
Qanday yuboriladiFaqat tibbiyot xodimi: mushakka chuqur, bo‘g‘imga, teri ichiga yoki o‘choqqa
Vena ichiga va epiduralMumkin emas
Bolalarga6 yoshgacha tavsiya etilmaydi
EmlashEmlashdan 8 hafta oldin va 2 hafta keyin mumkin emas
Nima uchunDozasiKimga mumkin emasTarkibiNojo‘ya ta’sirlarBoshqa dorilar bilanNarxiAnaloglari · 9SavollarRasmiy yo‘riqnoma

Diprospan nima uchun ishlatiladi

Diprospan — tarkibida ikki xil betametazon (tez va uzoq ta’sir qiluvchi) bo‘lgan glyukokortikosteroid (gormonal) ukol suspenziyasi. Kuchli yallig‘lanishga qarshi, allergiyaga qarshi va immunitetni susaytiruvchi ta’sir qiladi.

  • Bo‘g‘im, mushak va pay kasalliklari

    Revmatoid artrit, osteoartrit, bursit, tendosinovit, tendinit, peritendinit, ankilozlovchi spondilit, epikondilit, radikulit, koksidiniya, ishias, lyumbago, bo‘yin qiyshiqligi, ganglioz kista, ekzostoz, fassiit, o‘tkir podagrik artrit, sinovial kistalar, Morton kasalligi, kubsimon suyak yallig‘lanishi, oyoq panjasi kasalliklari, qadoq ostidagi bursit, tovon tikoni, bosh barmoq qotishi.

  • Allergik kasalliklar

    Bronxial astma, astmatik status, pichan isitmasi, og‘ir allergik bronxit, mavsumiy va yil bo‘yi allergik rinit, Kvinke shishi, zardob kasalligi, dori yoki hasharot chaqishiga yuqori sezuvchanlik.

  • Teri kasalliklari

    Atopik va kontakt dermatit (tangasimon ekzema), neyrodermit, kuchli quyosh dermatiti, eshakemi, qizil yassi temiratki, insulin lipodistrofiyasi, uyali soch to‘kilishi, diskoid qizil yuguruk, psoriaz, keloid chandiqlar, oddiy pemfigus, gerpetik dermatit, kistali husnbuzar.

  • Biriktiruvchi to‘qima kasalliklari

    Tizimli qizil yuguruk, sklerodermiya, dermatomiozit, tugunli periarteriit.

  • Qon, ichak, buyrak va gormonal kasalliklar

    Kattalarda leykoz va limfomalarning palliativ davosi, bolalarda o‘tkir leykoz; adrenogenital sindrom; yarali kolit, regionar ileit, spru; kortikosteroid davo talab qiladigan qon o‘zgarishlari; nefrit, nefrotik sindrom; buyrak usti bezi po‘stlog‘ining birlamchi va ikkilamchi yetishmovchiligi (mineralokortikoidlar bilan birga).

Qancha va qanday qabul qilinadi

Rasmiy yo‘riqnoma bo‘yicha (yo‘riqnoma Dipromer/Diprospomer 1 ml ukol suspenziyasiniki). Dozani va yuborish usulini shifokor belgilaydi, ukolni faqat tibbiyot xodimi qiladi. Doza imkon qadar kichik, davo imkon qadar qisqa bo‘lishi kerak.

Kim uchunBir martadaNecha martaSutkasiga ko‘pi bilan
Tizimli davo — mushak ichiga (dumbaga chuqur)
Bir martada:boshlanishiga ko‘pincha 1–2 ml
Necha marta:kerak bo‘lsa takrorlanadi
Sutkasiga ko‘pi bilan:—
Og‘ir shoshilinch holatlarda (qizil yuguruk, astmatik status) — 2 ml; teri kasalliklarida odatda 1 ml; astma, pichan isitmasi, allergik bronxit va rinitda 1–2 ml; o‘tkir va surunkali bursitda 1–2 ml.
Bo‘g‘im ichiga
Bir martada:katta bo‘g‘imlar — 1–2 ml; o‘rta — 0,5–1 ml; kichik — 0,25–0,5 ml
Necha marta:—
Sutkasiga ko‘pi bilan:—
Revmatoid poliartrit va osteoartritda 0,5–2 ml og‘riq va qotishni 2–4 soatda kamaytiradi; ta’sir 4 hafta va undan ko‘p davom etishi mumkin.
O‘tkir bursit (sinovial xaltaga)
Bir martada:1–2 ml
Necha marta:—
Sutkasiga ko‘pi bilan:—
Surunkali bursitda xuruj o‘tgach kichikroq dozalar.
Tendosinovit, tendinit, peritendinit
Bir martada:bir ukol; surunkali holatda takrorlanadi
Necha marta:—
Sutkasiga ko‘pi bilan:—
To‘g‘ridan-to‘g‘ri payga yuborilmaydi.
Teri ichiga (o‘choqqa)
Bir martada:0,2 ml/sm2
Necha marta:—
Sutkasiga ko‘pi bilan:barcha joylarga jami ko‘pi bilan 1 ml
Tuberkulin shprits va taxminan 0,9 mm igna bilan.
Oyoq panjasi kasalliklari (1 hafta oraliq bilan)
Bir martada:qadoq — 0,25–0,5 ml (odatda 2 ukol); tikon, bosh barmoq qotishi, kichik barmoq qiyshiqligi, tendosinovit, kubsimon suyak yallig‘lanishi — 0,5 ml; sinovial kista — 0,25–0,5 ml; o‘tkir podagrik artrit — 0,5–1 ml
Necha marta:—
Sutkasiga ko‘pi bilan:—
Qadoq ostidagi bursitda 0,25 ml dan ketma-ket 2 ukol. Taxminan 1 mm igna.
Bolalar6 yoshgacha
Mumkin emas
Og‘riqsizlantiruvchi kamdan-kam kerak bo‘ladi; kerak bo‘lsa parabensiz 1% yoki 2% prokain yoki lidokain qo‘llanadi (avval shpritsga Diprospan, keyin anestetik olinadi). Lidokaindan oldin teri sinamasi qilinadi.
Samara bo‘lmasa, davo dozani asta-sekin kamaytirib to‘xtatiladi. Yaxshi natijada eng kichik samarali dozagacha asta-sekin kamaytiriladi.
Stress holatida doza oshirilishi mumkin. Uzoq davodan keyin dori asta-sekin to‘xtatiladi; bemor kamida 1 yil kuzatiladi.
Qat’iy steril sharoitda yuboriladi. To‘qima atrofiyasi bo‘lmasligi uchun mushakka chuqur yuboriladi.

Kimga mumkin, kimga mumkin emas

  • Homiladorlik Ehtiyotkorlik bilan

    Homiladorlik va tug‘ish yoshidagi ayollarga faqat zarur bo‘lsa, foyda va xavf sinchiklab baholangandan keyin. Homila o‘sishi sekinlashishi va infeksiya xavfi bor. Katta dozalar olgan onalardan tug‘ilgan chaqaloqlar buyrak usti bezi yetishmovchiligi va tug‘ma katarakta bo‘yicha kuzatiladi. Preeklampsiya, eklampsiya yoki yo‘ldosh shikastlanishida chaqaloq o‘pkasi uchun profilaktik qo‘llashdan saqlanish kerak.

  • Emizish davri Ehtiyotkorlik bilan

    Ona sutiga o‘tadi va chaqaloqda nojo‘ya ta’sir chaqirishi mumkin — emizishni to‘xtatish yoki dorini qo‘llamaslik masalasi hal qilinadi.

  • Bolalar Mumkin emas

    6 yoshgacha tavsiya etilmaydi. Bolalarda o‘sish sekinlashishi mumkin — uzoq davoda o‘sish va rivojlanish nazorat qilinadi. Tarkibidagi benzil spirti kichik bolalarda nafas olish muammolariga olib kelishi mumkin. Immunitetni susaytiruvchi dozalarda suvchechak va qizamiq bilan kasallanganlar bilan aloqadan saqlaning.

  • Haydovchilar Ehtiyotkorlik bilan

    Katta dozalarda eyforiya, uyqusizlik, uzoq qo‘llashda ko‘rish buzilishi mumkin — haydashda alohida ehtiyot bo‘ling.

  • Allergiya Ehtiyotkorlik bilan

    Kam hollarda anafilaktoid reaksiyalar bo‘lgan. Tarkibida benzil spirti va parabenlar (E 216, E 218) bor — allergiya, ba’zan bronxospazm chaqirishi mumkin.

  • Qon bosimi va tuzlar Ehtiyotkorlik bilan

    O‘rtacha va katta dozalar qon bosimini oshirishi, suyuqlik va natriyni ushlab qolishi, kaliy va kalsiy chiqishini kuchaytirishi mumkin. Tuzni cheklash va kaliy preparatlari ko‘rib chiqilishi mumkin.

  • Qand diabeti, infeksiyalar, ko‘z Ehtiyotkorlik bilan

    Qandli diabetda faqat qisqa muddat va doimiy nazoratda. Infeksiya belgilarini yashirishi va yangi infeksiyalarga yo‘l ochishi mumkin; yashirin silda kuzatuv kerak. 6 haftadan uzoq davoda ko‘zni muntazam tekshirtiring (katarakta, glaukoma). Ko‘rish xiralashsa — okulistga. Feoxromotsitomada faqat xavf baholangandan keyin.

Qo‘llash mumkin bo‘lmagan holatlar

  • Vena ichiga, tomir ichiga, intratekal va epidural yuborish; teri ostiga yuborish uchun mo‘ljallanmagan
  • Beqaror yoki infeksiyalangan bo‘g‘imlarga, boshqa infeksiyalangan joylarga va umurtqalararo bo‘shliqqa ukol
  • Tizimli zamburug‘ infeksiyalari
  • Betametazon, benzil spirti, parabenlar (E 216, E 218) yoki istalgan yordamchi moddaga yuqori sezuvchanlik
  • Bo‘g‘imga ukol va infiltratsiyada: suyakning tomirsiz nekrozi, pay uzilishi, Sharko bo‘g‘imi
  • O‘tkir infeksiyalar (belbog‘simon temiratki, oddiy gerpes, suvchechak), parazitozlar, poliomiyelit (bulbar shaklidan tashqari), BTsJ emlashdan keyingi limfadenit, amyobiaz, ko‘z gerpesi
  • Emlashdan 8 hafta oldin va 2 hafta keyin; davolanish vaqtida chechakka qarshi va boshqa emlashlar (o‘rinbosar davodan tashqari)
  • Uzoq davoda: oshqozon-ichak yaralari, HBsAg musbat surunkali faol gepatit, tor va keng burchakli glaukoma
  • 6 yoshgacha bolalar (tavsiya etilmaydi)
  • Ehtiyotkorlik bilan: yarali kolit, ichak teshilishi xavfi, abssess va yiringli infeksiyalar, divertikulit, ichak anastomozlari, oshqozon va o‘n ikki barmoqli ichak yarasi, buyrak yetishmovchiligi, gipertoniya, osteoporoz, og‘ir miasteniya, glaukoma, o‘tkir psixoz, virusli va bakterial infeksiyalar, o‘sishdan orqada qolish, sil, Itsenko-Kushing sindromi, qandli diabet, yurak yetishmovchiligi, og‘ir epilepsiya, tromboemboliya yoki tromboflebitga moyillik, homiladorlik, gipotireoz, jigar sirrozi

Tarkibi

1ml li dorining barcha moddalari, yordamchi moddalar ham

Betametazona dipropionatta’sir qiluvchi6.43 mg
Betametazona natriy fosfatta’sir qiluvchi2.63 mg на ml
Dinatriya edetat0.1 mg
Polisorbat 800.5 mg
Digidrat dinatriya gidrofosfata2.51 mg
Metilparagidroksibenzoat (e 218)1.3 mg
Propilparagidroksibenzoat (e 216)0.2 mg
Natriy karboksimetiltsellyuloza5 mg
Xlorid kislotasi
Benziloviy spirt9 mg
Natriy xlorid5 mg
Makrogol20 mg
In’yeksiya uchun suv

Nojo‘ya ta’sirlar

Qanchalik ko‘p uchrashi bo‘yicha

Chastotasi noma’lumaniq chastota baholanmagan
natriy va suyuqlik ushlanishi, kaliy yo‘qotilishi, gipokaliemik alkaloz, yurak yetishmovchiligi (moyillarda), qon bosimi oshishimushak holsizligi va kamayishi, miasteniya zo‘rayishi, osteoporoz, suyak sinishlari (umurtqa kompressiyasi), son yoki yelka suyagi boshchasi nekrozi, pay uzilishi, steroid miopatiya, bo‘g‘im beqarorligiteri yupqalashishi va atrofiyasi, mayda qon quyilishlar, allergik dermatit, Kvinke shishi, yuz qizarishi, terlash, eshakemioshqozon yarasi (teshilish va qon ketishi bilan), pankreatit, qorin dam bo‘lishi, ichak teshilishi, yarali ezofagit, ko‘ngil aynishi, qusishtutqanoq, bosh aylanishi, bosh og‘rig‘i, migren, bosh ichki bosimi oshishieyforiya, kayfiyat va shaxs o‘zgarishi, og‘ir depressiya, jizzakilik, uyqusizlik, psixotik reaksiyalarko‘z ichki bosimi oshishi, glaukoma, katarakta, ko‘z chiqib turishi, ko‘rish xiralashishiKushing sindromi belgilari, hayz buzilishi, diabetda insulin yoki tabletkaga ehtiyoj oshishi, homila yoki bola o‘sishi sekinlashishi, buyrak usti bezi yetishmovchiligi, yashirin qand diabeti namoyon bo‘lishioqsil parchalanishi, yog‘ to‘planishi, vazn ortishiinfeksiyalarga chidamlilik pasayishi (sil, kandida, viruslar), yashirin infeksiya faollashishianafilaktik reaksiya, bosim tushishi yoki shoksimon reaksiyaukolda: yuz va boshga yuborilganda ko‘rish buzilishi, jumladan ko‘rlik (yakka holatlar), teri rangi o‘zgarishi, teri va teri osti atrofiyasi, steril abssess, bo‘g‘imga yuborilgandan keyin qizarish, Sharko kasalligiga o‘xshash artropatiya; takroriy bo‘g‘im ukollari bo‘g‘im yemirilishi xavfini oshiradi; infeksiya xavfispermatozoidlar harakati va soni o‘zgarishi
Rasmiy yo‘riqnomada alohida aytilgan holatlar: bo‘g‘imga ukoldan keyin og‘riq, shish kuchaysa, harakat cheklansa, isitma yoki behollik bo‘lsa — bu septik artrit belgisi bo‘lishi mumkin; infeksiya aniqlansa, antibakterial davo o‘tkaziladi; ko‘rish xiralashsa yoki boshqa ko‘rish buzilishi bo‘lsa — okulistga; uzoq davodan keyin dorini o‘zingiz birdan to‘xtatmang — buyrak usti bezi yetishmovchiligi (holsizlik, mushak og‘rig‘i, ko‘ngil aynishi, isitma, bosim tushishi) xavfi bor.

Boshqa dorilar bilan birga

  • Chechakka qarshi va boshqa emlashlar Birga ichilmaydi

    Davolanish vaqtida mumkin emas — nevrologik asoratlar va immun javob yo‘qligi xavfi (o‘rinbosar davo, masalan Addison kasalligida emlash mumkin).

  • Fenobarbital, rifampitsin, fenitoin, efedrin Ehtiyotkorlik

    Betametazon ta’siri susayadi.

  • Tiazid va kaliy chiqaruvchi diuretiklar, amfoteritsin B Ehtiyotkorlik

    Qonda kaliy kamayishi, glyukoza ko‘tara olmaslik xavfi — kaliy nazorat qilinadi.

  • Yurak glikozidlari Ehtiyotkorlik

    Kaliy kamayishi tufayli aritmiya va digitalis zaharlanishi xavfi.

  • Estrogenlar Ehtiyotkorlik

    Dozani tuzatish kerak bo‘lishi mumkin.

  • Bilvosita antikoagulyantlar Ehtiyotkorlik

    Qon ivishi o‘zgaradi — doza tuzatiladi.

  • NYQD, salitsilatlar, alkogol va spirtli dorilar Ehtiyotkorlik

    Oshqozon-ichak yaralari xavfi oshadi. Salitsilatlar miqdori kamayadi; betametazon to‘xtatilganda salitsilat zaharlanishi kuzatiladi.

  • Insulin va qandni tushiruvchi tabletkalar Ehtiyotkorlik

    Qand oshishi mumkin — dozasini moslash kerak bo‘lishi mumkin.

  • Somatotropin (o‘sish gormoni) Ehtiyotkorlik

    Uning so‘rilishi sekinlashadi; betametazonning sutkasiga 0,3–0,45 mg/m2 dan yuqori dozalaridan saqlaning.

Ko‘p ichib qo‘ydingizmi?

O‘tkir dozadan oshirish hayot uchun xavfli emas. Bir necha kun yuqori doza odatda zarar qilmaydi, lekin juda yuqori dozalarda, qandli diabet, glaukoma, oshqozon-ichak yarasi zo‘rayishida yoki digitalis, bilvosita antikoagulyantlar, kaliy chiqaruvchi diuretiklar olayotganlarda xavfli. Shifokor nazorati, suyuqlik ichish, qon va siydikda natriy va kaliyni nazorat qilish kerak.

103

Diprospan narxi

Davlat belgilagan eng yuqori chakana narx (referent narx). Har bir qadoq yonida narx belgilangan sana.

Diprospan Inyeksiya uchun suspenziya 1ml ampulalar №5(1x5)01.07.2025375 551 so‘m

Manba: Farmatsevtika tarmog‘ini rivojlantirish agentligi, referent narxlar ro‘yxati.

Analoglari: betametazon

Tarkibida betametazon bor 9 ta dori. Almashtirishdan oldin shifokor yoki farmatsevt bilan maslahatlashing.

AkridermKrem · 0,05 % · RossiyaRetseptsiz
NovosalikMalham · 0,5 mg + 30 mg · MakedoniyaRetseptsiz
Betaspan DepoSuspenziya · 1ml · UkrainaRetseptli
BiospanSuspenziya · 1ml · GruziyaRetseptli
DibetazonSuspenziya · 7 mg · GruziyaRetseptli
DipromerSuspenziya · 1ml · O‘zbekistonRetseptli
DiprometaSuspenziya · 5 mg · RuminiyaRetseptli
SertospanSuspenziya · 5 mg+ 2mg · TurkiyaRetseptli

Ko‘p beriladigan savollar

Diprospan qanday yuboriladi?

Faqat tibbiyot xodimi: mushakka chuqur (dumbaga), bo‘g‘im ichiga yoki atrofiga, yumshoq to‘qimaga, teri ichiga yoki o‘choqqa. Vena ichiga, teri ostiga va epidural yuborish mumkin emas.

Mushakka qancha yuboriladi?

Ko‘pincha boshlanishiga 1–2 ml; teri kasalliklarida odatda 1 ml; og‘ir shoshilinch holatlarda 2 ml. Kerak bo‘lsa takrorlanadi — shifokor belgilaydi.

Bo‘g‘imga ukol ta’siri qancha davom etadi?

Og‘riq va qotish 2–4 soatda kamayadi; ta’sir har xil, 4 hafta va undan ko‘p davom etishi mumkin. Takroriy ukollar bo‘g‘im yemirilishi xavfini oshiradi.

Bolalarga mumkinmi?

6 yoshgacha tavsiya etilmaydi. Kattaroq bolalarda uzoq davoda o‘sish nazorat qilinadi.

Homiladorlikda va emizishda mumkinmi?

Faqat zarur bo‘lsa, shifokor foyda va xavfni baholagandan keyin. Ona sutiga o‘tadi — emizishni to‘xtatish masalasi hal qilinadi.

Ukoldan keyin emlansa bo‘ladimi?

Emlashdan 8 hafta oldin va 2 hafta keyin mumkin emas; davolanish vaqtida chechakka qarshi va boshqa emlashlar qilinmaydi.

Qandli diabetda qo‘llasa bo‘ladimi?

Faqat qisqa muddat va doimiy shifokor nazoratida — qand oshishi mumkin, dori dozalarini moslash kerak bo‘lishi mumkin.

Rasmiy yo‘riqnoma

Rasmiy yo‘riqnomaning to‘liq matni

Bu dorining o‘z yo‘riqnomasi reyestrda yo‘q, shu ta’sir qiluvchi moddali dori yo‘riqnomasi keltirilgan: ДИПРОМЕР® Суспензия для инъекций 1мл cтеклянные ампулы №5(1x5) (DV/M 03219/06/20). Doza dorining shakli va miqdoriga qarab farq qilishi mumkin.

Tavsifi

Oq suspenziya, turish uchun qoldirilsa, shaffof, deyarli rangsiz suyuqlik va ajraladi. Cho‘kma yumshok silkitish orkali osongina qayta tiklanadi.

Qo‘llanilishi

• Revmatoid artrit, osteoartritlar, bursitlar, tendosinoviitlar, tendinitlar, peritendinitlar, ankilozlovchi spondilit, epikondilit, radikulit, koksidiniya, ishias, lyumbago, qiyshiq bo‘yin, ganglioz kista, ekzostoz, fassiit, o‘tkir podagrali artrit, sinovial kistalar, Morton kasalligi, kubsimon suyakning yallig‘lanishi, tovon kasalliklari, qattiq qadoq fonidagi bursit, shporalar, oyoq katta barmog‘ini og‘ir harakati. • Bronxial astma, astmatik status, pichan isitmasi, og‘ir allergik bronxit, mavsumiy va aperiodik allergik rinit, angionevrotik shish, kontakt dermatit, atopik dermatit, zardob kasalligi, medikamentoz allergiya, dorilarga yoki hasharotlar chaqishiga yuqori sezuvchanlik reaksiyalari. • Atopik dermatit (tangasimon ekzema), neyrodermitlar, kontaktli dermatit, yaqqol quyosh nuri dermatiti, eshakemi, qizil yassi temiratki, insulin oqibatidagi lipodistrofiya, uyali alopesiya, diskoid eritematoz yugurik, psoriaz, kelloid chandiqlar, oddiy po‘rsildoq yara, gerpetik dermatit, kistoz husnbuzarlar. • Tizimli eritematoz yugurik, sklerodermiya, dermatomiozit, tugunli periarteriit. • Kattalarda leykoz va limfomalarni palliativ davolash; bolalarda o‘tkir leykoz. • Adrenogenital sindrom. Ichak kasalliklari (yarali kolit, regionar ileit, spru). Kortikosteroid bilan davolashni talab qiluvchi qonning patologik o‘zgarishlari. Nefrit, nefrotik sindrom. • Buyrak usti bezi po‘stlog‘ining birlamchi va ikkilamchi yetishmovchiligida (mineralokortikoidlarni bir vaqtda qo‘llash shart bo‘lgan hollarda) qo‘llaniladi.

Qo‘llash usuli va dozalari

Glyukokortikosteroidni organizmga tizimli tushish zarurati tug‘ilganida Diprospomer® ni mushak ichiga yuborish tavsiya etiladi; bevosita shikastlangan yumshoq to‘qimaga yoki artritlarda bo‘g‘im ichi va periartikulyar in’eksiyalari ko‘rinishida; turli teri kasalliklarida teri ichki in’eksiyalari ko‘rinishida; tovonning ayrim kasalliklarida shikastlanish o‘chog‘iga mahalliy in’eksiyalar ko‘rinishida yuborish tavsiya qilinadi. Dozalash tartibi va yuborish usuli, kasallikning og‘irligi va bemorning davolashga bo‘lgan reaksiyasiga qarab, shaxsiy ravishda belgilanadi. Doza minimal, davolash davri esa maksimal darajada qisqa bo‘lishi kerak. Doza qoniqarli klinik samarani olish uchun muvofiq tanlangan bo‘lishi lozim. Agar qoniqarli klinik samara ma’lum vaqt o‘tgach namoyon bo‘lmasa, Diprospomer® preparati bilan davolashni dozani progressiv kamaytirish orqali to‘xtatilib boshqa tegishli davo o‘tkaziladi. Tizimli davolash. Preparatning boshlang‘ich dozasi ko‘pchilik hollarda 1-2 ml ni tashkil qiladi. Zarurat bo‘lganida, bemorning holatiga qarab, preparatni yuborish takrorlanadi. Preparatni mushak ichiga chuqur yuboriladi: - shoshilinch choralarga muhtoj og‘ir holatlarda (qizil yugurik va astmatik status), preparatning boshlang‘ich dozasi 2 ml ni tashkil qilishi mumkin; - turli dermatologik kasalliklarda, odatda preparatning 1 ml yetarlidir; - nafas tizimi kasalliklarida preparatning ta’siri Diprospomer® preparatini mushak ichiga in’eksiya qilingandan keyin bir necha soat davomida boshlanadi. Bronxial astmada, pichan isitmasida, allergik bronxitda va allergik rinitda ahvolni sezilarli yaxshilanishiga 1-2 ml preaparat yuborilganidan keyin erishiladi; - o‘tkir va surunkali bursitlarda mushak ichiga yuborish uchun boshlang‘ich doza preparatning 1-2 ml ni tashkil qiladi. Zarurat tug‘ilganida preparat bir necha marta takroran yuboriladi. Mahalliy yuborish. Mahalliy og‘riqsizlantiruvchi preparatni bir vaqtda qo‘llash bir-bir holatlardagina zarurdir. Agar mahalliy og‘riqsizlantiruvchi preparatni bir vaqtda qo‘llash lozim bo‘lsa, unda 1% yoki 2% prokain gidroxloridi yoki lidokain eritmasi va parabenlarni saqlamaydigan dori shakllari ishlatiladi. Metilparaben, propilparaben, fenol va shunga o‘xshash moddalarni saqlovchi anestetiklarni qo‘llashga ruxsat berilmaydi. Anestetikni Diprospomer® preparati bilan majmuada qo‘llaganda avval flakondan preparatning kerakli dozasi tortib olinadi, keyin aynan shu shprisga ampuladan mahalliy anestetikning kerakli miqdori tortib olinadi va qisqa vaqt davomida chayqatiladi. Lidokainni ishlatishdan oldin, yuqori sezuvchanlikni aniqlash uchun teri sinamasini o‘tkazish lozim. O‘tkir bursitlarda (subdeltovid, kurak osti, bilak va tizza oldi sohasiga) Diprospomer® preparatini 1–2 ml sinovial sumkaga yuborish og‘riqni yengillashtirishi va bir necha soatga harakatchanlikni to‘liq qayta tiklashi mumkin. Surunkali bursitni davolashni kasallikning o‘tkir xuruji bartaraf qilinganidan keyin preparatning kichik dozalari bilan o‘tkaziladi. O‘tkir tendosinoviitlarda, tendinitlarda va peritendinitlarda Diprospomer® preparatining bir in’eksiyasi bemorning ahvolini yengillashtiradi, surunkali kechishida – bemorning reaksiyasiga qarab, preparatning in’eksiyasini takrorlash kerak. Preparatni bevosita payga yuborilishiga yo‘l qo‘ymaslik kerak. Revmatoid artrit va osteoartritda preparatni 0,5-2 ml dozada bo‘g‘im ichiga yuborilgandan keyin 2-4 soat davomida og‘riq va bo‘g‘imlarning qiyin harakatlanishini kamaytiradi. Preparatning terapevtik ta’sirini davomiyligi ahamiyatli o‘zgarib turadi va 4 va undan ortiq haftani tashkil qilishi mumkin. Katta bo‘g‘imlarga yuborishda preparatning tavsiya qilingan dozalari 1-2 ml ni; o‘rtacha bo‘g‘imlarga – 0,5–1 ml ni; kichik bo‘g‘imlarga – 0,25–0,5 ml ni tashkil qiladi. Terining ayrim kasalliklarida preparatni bevosita shikastlanish o‘chog‘iga teri ichiga yuborish samaralidir, doza 0,2 ml/sm2 ni tashkil qiladi. Shikastlanish sohasini tuberkulin shprisi va diametri taxminan 0.9 mm bo‘lgan igna yordamida bir tekis in’eksiya qilib chiqiladi. Barcha yuborish sohalariga yuborilgan preparatning yig‘indi dozasi 1 ml dan oshmasligi kerak. Kortikosteroidlarga sezgir oyoq kasalliklarida. Qadoq ostidagi bursitni ketma-ket har biri 0,25 ml dan ikkita in’eksiya bilan yengish mumkin. Oyoq katta barmog‘ining qiyin xarakatida, varusli oyoq kichik barmog‘i va o‘tkir podagrali artrit kabi kasalliklarda yengillikka juda tez erishish mumkin. Diprospomer® preparatining tavsiya qilingan bir martalik dozalari (yuborishlar orasida 1 haftalik interval bilan) qattiq qadoqda – 0,25–0,5 ml ni (odatda, 2 in’eksiya samaralidir); shporada – 0,5 ml; oyoq katta barmog‘ini qiyin harakatida – 0,5 ml; oyoq kichik barmog‘i varusida -0,5ml; sinovial kistada – 0,25 dan 0,5 ml gacha; tendosinoviitda – 0,5 ml ni; kubsimon suyak yallig‘lanishida – 0,5ml; o‘tkir podagrik artritda – 0,5 dan 1 ml gachani tashkil qiladi. Yuborish uchun igna diametri taxminan 1 mm bo‘lgan tuberkulin shprisi tavsiya qilinadi. Stress vaziyat (kasallik bilan bog‘liq bo‘lmagan) paydo bo‘lganida yoki paydo bo‘lish xavfida preparatning dozasini oshirishga zarurat tug‘ilishi mumkin. Uzoq muddatli davolashdan keyin preparatni bekor qilishni dozani asta-sekin pasaytirish yo‘li bilan o‘tkazish kerak. Bemorning holatini kuzatuvini, xech bo‘lmaganda, uzoq muddatli davolash tugaganidan keyin bir yil davomida yoki preparatni yuqori dozalarda qo‘llangandan keyin amalga oshiriladi.

Qo‘llash mumkin bo‘lmagan holatlar

- vena ichiga va tomir ichiga yuborish; - intratekal va epidural yuborish; - nostabil yoki infeksiyalangan bo‘g‘imlarga, boshqa infeksiyalangan joylarga yoki umurtqalararo bo‘shliqlarga in’eksiyalar; - tizimli zamburug‘li infeksiyalar; - betametazonga, benzil spirti konservantlariga, E 216 yoki E 218 ga (parabenlar, metilparabenlar va propilparabenlarga allergiya) yoki 6.1-bo‘limda sanab o‘tilgan har qanday yordamchi moddalarga yuqori sezuvchanlik; - bo‘g‘im ichiga in’eksiyalar va infiltrasion terapiya: - suyakning tomirsiz nekrozi, paylarning uzilishi, Sharko bo‘g‘imi; - o‘tkir infeksiyalar (belbog‘simon temiratki, oddiy gerpes, suvchechak), parazitozlar, poliomiyelit, bulbar shaklidan tashqari, BSJ vaksinasiyasidan keyingi limfadenit, amyobiaz, oftalmologik gerpes; - emlashdan 8 hafta oldin va emlashdan 2 hafta keyin; - uzoq muddatli terapiyada: oshqozon-ichak yaralari, HBsAg - musbat surunkali faol gepatit, tor va keng burchakli glaukoma; - Diprospomer®ni 6 yoshdan kichik bolalarga qo‘llash tavsiya etilmaydi. Qo‘llashda zarur bo‘lgan ehtiyot choralari Parenteral kortikosteroidlar qabul qilgan bemorlarda anafilaktoid reaksiyalar kam kuzatilgan. Shuning uchun preparatni qo‘llashdan oldin, ayniqsa bemorning anamnezida preparatning tarkibiy qismlaridan biriga allergiya bo‘lsa, tegishli ehtiyot choralarini ko‘rish kerak. Kortikosteroidlarning o‘rtacha va yuqori dozalarini qo‘llash qon bosimining oshishiga, organizmda suyuqlik va natriyning ushlanib qolishiga, kaliyning chiqarilishining kuchayishiga olib kelishi mumkin. Sintetik hosilalar qo‘llanilganda bunday ta’sirlar kamroq bo‘lishi mumkin, ular yuqori dozalarda ishlatilgan hollar bundan mustasno. Osh tuzini cheklash va tarkibida kaliy bo‘lgan preparatlarni qo‘shimcha qabul qilish bilan parhezni qo‘llash masalasi ko‘rib chiqilishi mumkin. Barcha kortikosteroidlar kalsiy ajralishini kuchaytiradi.

Nojo‘ya ta’sirlar

Diprospomer® preparatini qo‘llashda kuzatilgan nojo‘ya ta’sirlar, boshqa kortikosteroidlarni qo‘llashdagi kabi, preparatning dozasi va qo‘llash davomiyligi bilan bog‘liq. Umuman olganda, kortikosteroidlarga nojo‘ya ta’sirlar orasida quyidagi ta’sirlarni alohida ta’kidlash lozim: Suv-elektrolit muvozanatining buzilishi - natriy ushlanib qolishi, kaliy yo‘qotilishi, gipokaliyemik alkaloz, suyuqlik ushlanib qolishi, moyilligi bo‘lgan bemorlarda dimlangan yurak yetishmovchiligi, arterial gipertenziya. Tayanch-harakat tizimi kasalliklari - mushaklar zaifligi, mushak massasining yo‘qolishi, miasteniyada simptomlarning kuchayishi, osteoporoz, ba’zan suyaklarda kuchli og‘riqlar va spontan sinishlar (umurtqa pog‘onasining kompression sinishlari), suyakning aseptik nekrozi (son yoki yelka suyagi boshchalari), paylarning uzilishi steroid miopatiya, patologik sinishlar, bo‘g‘imlarning beqarorligi. Teri buzilishlari - teri atrofiyasi, teri yupqalashuvi, petexiyalar va ekximozlar, allergik dermatit, angionevrotik shish, yuz eritemasi, ko‘p terlash, eshakemi. ovqat hazm qilishning buzilishi - oshqozon yarasi keyinchalik teshilishi va qon ketishi, pankreatit, meteorizm, ichak teshilishi, yarali ezofagit, ko‘ngil aynishi, qusish. Asab tizimi buzilishlari - talvasalar, bosh aylanishi, bosh og‘rig‘i, migren, kalla ichi bosimining oshishi (bosh miya soxta o‘smasi). Ruhiy buzilishlar: - eyforiya, kayfiyatning o‘zgarishi, shaxsning o‘zgarishi va og‘ir depressiya, yuqori asabiylashish, uyqusizlik, psixotik reaksiyalar, ayniqsa anamnezida psixiatrik buzilishlar bo‘lgan bemorlarda, depressiya. Ko‘rish organlarining buzilishi: - ko‘z ichi bosimining oshishi (miya soxta o‘smasi: nerv tizimi tomonidan buzilishlarga qarang), glaukoma, orqa subkapsulyar katarakta, ekzoftalm, ko‘rishning noaniqligi. Endokrin tizimi buzilishlari - Kushing sindromining klinik simptomatikasi, hayz siklining buzilishi, diabet bilan og‘rigan bemorlarda insulin yoki peroral gipoglikemik vositalarga bo‘lgan ehtiyojning oshishi, homila rivojlanishining kechikishi yoki bolaning o‘sishi, gipofiz va buyrak usti bezi po‘stlog‘i funksiyasining ikkilamchi yetishmovchiligi, bu, ayniqsa, stress holatida (shikastlanish, jarrohlik aralashuvi yoki kasallik, uglevodlarga chidamlilikning buzilishi, yashirin qandli diabetning namoyon bo‘lishi) noqulay. Metabolik buzilishlar: - oqsil parchalanishi natijasida manfiy azot balansi, lipomatoz, tana vaznining ortishi. Immun tizimining buzilishi - kortikosteroidlar teri sinamalarining pasayishiga hissa qo‘shishi, infeksiya belgilarini yashirishi va yashirin infeksiyani faollashtirishi mumkin. Ular, shuningdek, infeksiyalarga, xususan, mikobakteriyalar, sil, Candida albicans (Candida albicans) yoki viruslarga qarshilikni kamaytirishi mumkin. Boshqalar - anafilaktik yoki gipersezuvchanlik reaksiyasi, gipotenziv yoki shokka o‘xshash reaksiyalar Kortikosteroidlarni parenteral yuborishda quyidagi nojo‘ya ta’sirlar kuzatilishi mumkin: - ko‘rish qobiliyatining buzilishi, shu jumladan yuz va bosh sohasida preparatni mahalliy qo‘llash, giper- yoki gipopigmentasiya, teri osti va teri atrofiyasi, aseptik abssesslar, in’eksiyadan keyingi yallig‘lanish giperemiyasi (bo‘g‘im ichiga yuborilgandan keyin) va Sharko kasalligiga o‘xshash neyrogen artropatiya bilan birga keladigan yagona holatlar. Bo‘g‘imga takroriy in’eksiyalar bo‘g‘imning yemirilish xavfini oshirishi mumkin. Zararlanish xavfi mavjud.

Maxsus ko‘rsatmalar

Diprospomer® suspenziyasi vena ichiga yoki teri ostiga yuborish uchun mo‘ljallanmagan. Kortikosteroidlarni epidural in’eksiya qilishda jiddiy nevrologik reaksiyalar (ba’zan o‘limga olib keladigan) paydo bo‘lganligi haqida xabar berilgan. Shuningdek, orqa miya infarkti, paraplegiya, tetraplegiya, kortikal ko‘rlik va insultni o‘z ichiga olgan (lekin ular bilan cheklanmagan) o‘ziga xos reaksiyalar haqida xabar berilgan. Ushbu jiddiy nevrologik reaksiyalar rentgen tekshiruvi o‘tkazilishidan qat’iy nazar xabar qilingan. Kortikosteroidlarni epidural yuborishning xavfsizligi va samaradorligi aniqlanmagan, shuning uchun kortikosteroidlarni bunday qo‘llash tavsiya etilmaydi. Tizimli kortikosteroidlar kiritilgandan so‘ng o‘limga olib kelishi mumkin bo‘lgan feoxromotsitoma inqirozi haqida xabar berilgan. Feoxromotsitomaga shubha qilingan yoki aniqlangan bemorlarga kortikosteroidlarni faqat tegishli xavf/foyda baholangandan so‘ng buyurish kerak.Dori vositasini qo‘llashda aseptika qoidalariga qat’iy rioya qilish shart. Diprospomer® tarkibida ikkita faol modda - betametazon hosilalari mavjud bo‘lib, ulardan biri - betametazon natriy fosfat - tizimli qon oqimiga tez kiradi. Diprospomer® preparatini tayinlashda preparatning tez eriydigan fraksiyasining mumkin bo‘lgan tizimli ta’sirini hisobga olish lozim. Uzoq vaqt qo‘llanilgandan so‘ng (juda yuqori dozalarda - qisqa muddat qo‘llanilgandan so‘ng), shuningdek kortikosteroidlarga bo‘lgan ehtiyoj oshganda (stress: infeksiyalar, jarohatlar, jarrohlik aralashuvi natijasida) preparat bekor qilinganda yoki dozasi keskin kamaytirilganda buyrak usti bezi po‘stlog‘ining yetishmovchiligi rivojlanishi mumkin. Shuning uchun dozani asta-sekin kamaytirish kerak. Stressli vaziyatda ba’zan kortikosteroidlarni qo‘llashni qayta boshlash yoki ularning dozasini oshirish kerak bo‘ladi. Dozani kamaytirish shifokorning diqqat bilan kuzatuvi ostida amalga oshirilishi kerak. Bundan tashqari, ba’zida uzoq muddatli davolanish tugagandan so‘ng yoki preparatning yuqori dozalari qo‘llanilgandan so‘ng bemorning ahvolini 1 yilgacha kuzatish kerak. Buyrak usti bezi po‘stlog‘i yetishmovchiligi belgilari: holsizlik, mushaklar kuchsizligi, ruhiy buzilishlar, lanjlik, mushak va suyaklarda og‘riq, terining po‘st tashlashi, hansirash, anoreksiya, ko‘ngil aynishi, qusish, isitma, gipoglikemiya, arterial gipotenziya, degidratasiya, davolashning keskin to‘xtatilishi natijasida o‘lim. Buyrak usti bezi po‘stlog‘i yetishmovchiligini davolashda glyukokortikoidlar, mineralokortikoidlar, suv, natriy xlorid, glyukoza qo‘llaniladi. Kortikosteroidni yuqori dozada vena ichiga tez yuborish yurak-qon tomir kollapsini keltirib chiqarishi mumkin, shu sababli in’eksiya 10 daqiqa davomida amalga oshirilishi kerak. Parenteral kortikosteroidlar qabul qilgan bemorlarda anafilaktoid reaksiyalar kam kuzatilgan. Shuning uchun preparatni qo‘llashdan oldin, ayniqsa bemorning anamnezida preparatning tarkibiy qismlaridan biriga allergiya bo‘lsa, tegishli ehtiyot choralarini ko‘rish kerak. Kortikosteroidlar bilan uzoq muddatli davolashda preparatni parenteral qo‘llashdan peroral qo‘llashga o‘tish masalasini ko‘rib chiqish kerak, bunda barcha afzalliklar va mumkin bo‘lgan xavflarni hisobga olish kerak. Bo‘g‘im ichiga in’eksiya qilishda quyidagilarni bilish muhimdir. Preparatni bunday qo‘llash mahalliy va umumiy ta’sir ko‘rsatishi mumkin. - Bo‘g‘imdagi septik jarayonni istisno qilish uchun bo‘g‘im ichidagi suyuqlikni tahlil qilish kerak. - Bo‘g‘im ichi infeksiyasi mavjud bo‘lganda preparatni yubormang. - Og‘riqning kuchayishi, shish, bo‘g‘im harakatchanligining pasayishi, haroratning ko‘tarilishi yoki holsizlik septik artritning belgilari bo‘lishi mumkin. Agar infeksion jarayon aniqlangan bo‘lsa, tegishli antibakterial terapiya o‘tkazish zarur. - Kortikosteroidlarni nostabil bo‘g‘imga, infeksiyalangan joylarga, umurtqalar oralig‘iga yuborish mumkin emas. - Osteoartritda bo‘g‘imga takroriy in’eksiya qilish bo‘g‘imning yemirilish xavfini oshirishi mumkin. - Kortikosteroidlarni to‘g‘ridan-to‘g‘ri payga yuborishdan qochish kerak, chunki bu holda keyinchalik paylarning yorilishi xavfi paydo bo‘ladi. Kortikosteroidlarni mahalliy to‘qimalar atrofiyasiga yo‘l qo‘ymaslik uchun chuqur mushak orasiga yuborish kerak. Kortikosteroidlarni yumshoq to‘qimalarga yoki bevosita shikastlanish o‘chog‘iga yuborish, shuningdek bo‘g‘im ichiga yuborish umumiy va mahalliy ta’sir ko‘rsatishi mumkin. Maxsus guruhlar Glyukokortikoidlarning xususiyatlarini (oqsillarni glyukozaga aylantirish) hisobga olgan holda, diabet bilan og‘rigan bemorlarda betametazonni faqat qisqa vaqt davomida va faqat doimiy tibbiy nazorat ostida qo‘llash mumkin. Gipotireoz yoki sirroz bilan og‘rigan bemorlarda glyukokortikoidlar ta’sirining kuchayishi kuzatiladi. Ko‘z shox pardasining teshilishi xavfini hisobga olgan holda, ko‘z gerpesida Diprospomer® preparatini qo‘llashdan saqlanish lozim. Kortikosteroidlar asosidagi preparatlar qo‘llanilganda psixotik buzilishlar yuzaga kelishi mumkin. Emosional yoki psixotik beqarorlikka moyillik kortikosteroidlar asosidagi dorilar bilan davolash jarayonida kuchayishi mumkin. Kortikosteroidlarni quyidagi hollarda ehtiyotkorlik bilan buyurish kerak: - nospesifik yarali kolit, perforatsiya xavfi, abssess yoki boshqa yiringli infeksiyalar; - divertikulit; - ichak anastomozlari; - oshqozon va o‘n ikki barmoqli ichak yara kasalligi; - buyrak yetishmovchiligi; - arterial gipertenziya; - osteoporoz; - og‘ir miasteniya; - glaukoma; - o‘tkir psixoz; - virusli va bakterial infeksiyalarda; - o‘sishdan orqada qolish; - sil kasalligi; - Itsenko-Kushing sindromi; - qandli diabet; - yurak yetishmovchiligi; - davolash qiyin bo‘lgan epilepsiya; - tromboemboliya yoki tromboflebitlarga moyillik; - homiladorlik. Kortikosteroid terapiya jarayonidagi asoratlar doza va davolash davomiyligiga bog‘liqligini hisobga olgan holda, har bir alohida bemor uchun foyda/xavf nisbatini hisobga olish, doza va davolash davomiyligini individual tanlash kerak. Kortikosteroidlar yuqumli kasallikning ba’zi belgilarini yashirishi yoki uni aniqlashni qiyinlashtirishi mumkin. Preparatni qo‘llash davomida rezistentlikning pasayishi tufayli yangi infeksiyalar paydo bo‘lishi mumkin. Preparatni uzoq vaqt davomida qo‘llash orqa subkapsulyar katarakta (ayniqsa bolalarda) yoki glaukoma rivojlanishiga olib kelishi va ko‘ruv nervining shikastlanishiga olib kelishi mumkin, shuningdek, ko‘zning ikkilamchi infeksiyasi (zamburug‘li yoki virusli) rivojlanishiga yordam beradi. Muntazam ravishda oftalmologik tekshiruv o‘tkazish kerak, ayniqsa uzoq vaqt (6 haftadan ortiq) davolanganda. Kortikosteroidlarning o‘rtacha va yuqori dozalarini qo‘llash qon bosimining oshishiga, organizmda suyuqlik va natriyning ushlanib qolishiga, kaliyning chiqarilishining kuchayishiga olib kelishi mumkin. Sintetik hosilalar qo‘llanilganda bunday ta’sirlar kamroq bo‘lishi mumkin, ular yuqori dozalarda ishlatilgan hollar bundan mustasno. Osh tuzini cheklash va tarkibida kaliy bo‘lgan preparatlarni qo‘shimcha qabul qilish bilan parhezni qo‘llash masalasi ko‘rib chiqilishi mumkin. Barcha kortikosteroidlar kalsiy ajralishini kuchaytiradi. Kortikosteroid terapiya olayotgan bemorlarga quyidagi davolash usullari qo‘llanilmaydi: - chechakka qarshi emlash, - immunizasiyaning boshqa usullari (ayniqsa yuqori dozalarda) nevrologik asoratlar rivojlanish xavfi va zaif immun javob (antitanachalar hosil bo‘lmasligi) tufayli. Ammo o‘rinbosar terapiya sifatida kortikosteroidlarni qo‘llaydigan bemorlarda immunizasiya o‘tkazish mumkin (masalan, Addison kasalligida). Kortikosteroidlarni immunitetni pasaytiruvchi dozalarda qabul qilayotgan bemorlar, ayniqsa bolalar, suvchechak yoki qizamiq bilan og‘rigan bemorlar bilan har qanday aloqadan saqlanishlari kerak. Aktiv tuberkulyozda kortikosteroid terapiyani faqat fulminant yoki disseminasiyalangan tuberkulyoz hollari bilan cheklash kerak. Bunda kortikosteroidlar silga qarshi tegishli terapiya bilan birga qo‘llaniladi. Silning latent shakli bilan og‘rigan yoki tuberkulinga musbat reaksiya bergan bemorlarga kortikosteroid terapiya tayinlansa, kasallik qaytadan avj olib ketishi mumkinligi uchun bemorning ahvolini doimo kuzatib borish zarur. Uzoq muddatli kortikosteroid terapiyada bemorlar kimyoviy profilaktika olishlari kerak. Agar kimyoviy profilaktika dasturida rifampitsin qo‘llanilsa, bu preparat kortikosteroidlarning metabolik jigar klirensini kuchaytirishini yodda tutish kerak; kortikosteroidlar dozasini kerakli darajada tuzatish mumkin. Kortikosteroidlar yangi tug‘ilgan chaqaloqlar va bolalarda o‘sishni sekinlashtirishi va kortikosteroidlarning endogen ishlab chiqarilishini bostirishi mumkinligi sababli, agar davolash uzoq davom etsa, o‘sish va rivojlanish sur’atlarini sinchkovlik bilan nazorat qilishni ta’minlash kerak. Glyukokortikosteroidlarni qo‘llash fonida spermatozoidlarning harakatchanligi va soni o‘zgarishi mumkin. Benzil spirti miqdori Benzil spirti allergik reaksiyalarni keltirib chiqarishi mumkin. Benzil spirti jiddiy nojo‘ya ta’sirlar, jumladan, yosh bolalarda nafas olish muammolari ("bo‘g‘ilish sindromi" deb ataladi) xavfi bilan bog‘liq edi. Benzil spirtining toksik ta’sir ko‘rsatishi mumkin bo‘lgan minimal miqdori noma’lum. Katta miqdordagi benzil spirti metabolik atsidozga olib kelishi mumkin. Yangi tug‘ilgan chaqaloqlarga, homilador yoki emizikli bemorlarga, shuningdek, jigar yoki buyrak kasalliklari bilan og‘rigan bemorlarga Diprospomer® preparatini tayinlashda alohida ehtiyot choralariga rioya qilish lozim. Natriy miqdori Preparat bir dozada 1 mmoldan (23 mg) kam natriy saqlaydi, ya’ni deyarli natriy saqlamaydi. Diprospomer® tarkibida metilparagidroksibenzoat (Ye218) va propilparagidroksibenzoat (Ye216) mavjud bo‘lib, ular allergik reaksiyalarni (ehtimol, sekinlashgan turdagi) va alohida hollarda bronxospazmni keltirib chiqarishi mumkin. Ko‘rishning buzilishi Tizimli va mahalliy ta’sirga ega kortikosteroidlar qo‘llanilganda (burun ichiga, ingalyatsion va ko‘z ichiga) ko‘rishning buzilishi yuzaga kelishi mumkin. Agar ko‘rishning noaniqligi yoki boshqa ko‘rish buzilishlari kabi alomatlar paydo bo‘lsa, bemor ko‘z kasalligining mumkin bo‘lgan sabablarini baholash uchun oftalmolog tekshiruvidan o‘tishi kerak, bu katarakta, glaukoma yoki markaziy seroz xorioretinopatiya kabi kam uchraydigan kasalliklarni o‘z ichiga olishi mumkin, bu tizimli va mahalliy kortikosteroidlarni qo‘llashdan keyin xabar qilingan. Homiladorlik va laktasiya davri Homilador va emizikli ayollarda glyukokortikoidlarni qo‘llashning xavfsizligi to‘g‘risida ma’lumot yo‘qligi sababli, glyukokortikosteroidlarni homiladorlik, laktasiya davrida, shuningdek, tug‘ish yoshidagi ayollarga buyurmaslik kerak, zarurat bo‘lgan holatlar bundan mustasno va faqat kutilayotgan ijobiy ta’sir va ona, homila yoki bola uchun mumkin bo‘lgan xavflar nisbati sinchkovlik bilan baholangandan so‘ng. Homiladorlik Agar kortikosteroid terapiya tug‘ruqdan oldingi davrda ko‘rsatilgan bo‘lsa, kutilgan klinik ta’sir va mumkin bo‘lgan nojo‘ya ta’sirlarni (xususan, o‘sishning sekinlashishi va infeksiya xavfining oshishi) taqqoslash kerak. Ba’zi hollarda homiladorlik davrida kortikosteroidlar bilan davolashni davom ettirish va hatto dozani oshirish kerak (masalan, o‘rinbosar kortikosteroid terapiyasi holatida). Betametazonning mushak ichiga yuborilishi preparatni tug‘ruqdan 24 soatdan ko‘proq vaqt oldin (homiladorlikning 32-haftasigacha) yuborilganda homilada nafas qisilishi chastotasining sezilarli darajada pasayishiga olib keladi. E’lon qilingan tadqiqot natijalari shuni ko‘rsatadiki, homiladorlikning 32-haftasidan keyin profilaktika maqsadida kortikosteroid terapiyasining maqsadga muvofiqligi munozarali. Shuning uchun shifokor homiladorlikning 32-haftasidan keyin kortikosteroid terapiyasidan foydalanishning ona va homila uchun foydasi va mumkin bo‘lgan xavflarini baholashi kerak. Kortikosteroid terapiya tug‘ilgandan keyin gialin membrana kasalligini davolash uchun mo‘ljallanmagan. Muddatidan oldin tug‘ilgan chaqaloqlarda gialin membranalari kasalligini profilaktik davolashda preeklampsiya yoki eklampsiya, shuningdek yo‘ldoshning shikastlanish belgilari bo‘lgan homilador ayollarda kortikosteroidlarni qo‘llashdan saqlanish kerak. Homiladorlik davrida kortikosteroidlarning sezilarli dozalarini olgan onalardan tug‘ilgan bolalar buyrak usti bezi po‘stloq qismi yetishmovchiligining dastlabki belgilarini aniqlash uchun tibbiy kuzatuv ostida bo‘lishlari kerak. Agar ayollar bola tug‘ilishidan oldin betametazon qabul qilgan bo‘lsa, yangi tug‘ilgan chaqaloqlarda fetal o‘sish gormonlari, shuningdek, ehtimol, homila buyrak usti bezlarining yakuniy shakllangan va fetal qismlari tomonidan kortikosteroidlar ishlab chiqarilishini tartibga soluvchi gipofiz gormonlari ishlab chiqarilishining vaqtinchalik kechikishi kuzatilgan. Shunga qaramay, fetal gidrokortizonning bostirilishi tug‘ilgandan keyin gipofiz va buyrak usti bezlarining stressga bo‘lgan reaksiyasiga ta’sir qilmaydi. Kortikosteroidlar yo‘ldosh orqali o‘tganligi sababli, yangi tug‘ilgan chaqaloqlar va homiladorlikning ko‘p yoki qisman davrida kortikosteroidlar bilan davolangan onalardan tug‘ilgan chaqaloqlarning ahvolini ayniqsa diqqat bilan kuzatish va ehtimoliy tug‘ma kataraktaga nisbatan tekshirish kerak, garchi bunday holatlar juda kam uchraydi. Homiladorlik davrida kortikosteroidlar qabul qilgan ayollar tug‘ruq paytida va tug‘ruqdan keyin buyrak usti bezi po‘stlog‘i yetishmovchiligini aniqlash maqsadida kuzatuv ostida bo‘lishlari kerak. Kech muddatdan oldin tug‘ish xavfi bo‘lgan ayollarda qisqa muddatli betametazon antenatal yuborilgandan so‘ng neonatal gipoglikemiya xavfi ortishi mumkin. Laktasiya Kortikosteroidlar yo‘ldosh to‘sig‘idan o‘tib, ko‘krak suti bilan ajraladi. Diprospomer® preparati emizikli bolalarda nojo‘ya ta’sirlarni keltirib chiqarishi mumkinligi sababli, ushbu terapiyaning ona uchun ahamiyatiga qarab, emizishni to‘xtatish yoki preparatni qo‘llashning maqsadga muvofiqligi masalasini ko‘rib chiqish zarur. Dori vositasining transport vositasi yoki potentsial xavfli mexanizmlarni boshqarish qobiliyatiga ta’sirining o‘ziga xos xususiyatlari Preparatning katta dozalarini qabul qilishda alohida ehtiyot bo‘lish kerak, bu MNS tomonidan ta’sirlarning rivojlanishiga yordam berishi mumkin (eyforiya, uyqusizlik). Preparat uzoq vaqt qo‘llanilganda ko‘rish qobiliyatining buzilishi ham mumkin.

Boshqa dorilar bilan o‘zaro ta’siri

Fenobarbital, rifampisin, fenitoin yoki efedrin bilan bir vaqtda qo‘llanishi, preparatning metabolizmini kuchaytirib, ayni paytda uning terapevtik faolligini pasaytirishi mumkin. Glyukokortikosteroidlar bilan davolash kursini olayotgan bemorlarga chechakka qarshi emlash mumkin emas. Nevrologik asoratlar rivojlanish xavfi va emlashga javoban immunitet reaksiyasining pastligini (antitelalar shakllanmaydi) hisobga olgan holda kortikosteroidlarni (ayniqsa yuqori dozalarda) qabul qilayotgan bemorlarga boshqa emlashni o‘tkazmaslik kerak. O‘rinbosuvchi terapiya o‘tkazilishi holatida (masalan, Addison kasalligida) immunizasiya qilish mumkin. Tiazidlar kabi diuretiklar bilan birga qo‘llanilishi glyukoza o‘zlashtiraolmaslik xavfini oshirishi mumkin. Glyukokortikosteroidlar va estrogenlar bir vaqtda qo‘llanganda preparatning dozasini to‘g‘rilash (dozani oshirib yuborish xavfi tufayli) lozim bo‘lishi mumkin. Diprospomer® preparatini kaliyni chiqarilishiga yordam beruvchi diuretiklar bilan bir vaqtda qabul qilinishi, gipokaliyemiyani keltirib chiqarishi mumkin. Glyukokortikosteroidlar va yurak glikozidlarini bir vaqtda qo‘llanishi aritmiyalarni yoki digitalisli intoksikasiyani (gipokaliyemiya tufayli) yuz berish xavfini oshiradi. Diprospomer® amfoterisina-V ni qabul qilish oqibatidagi kaliyni chiqarilishini kuchaytirishi mumkin. Ushbu dori vositalari birikmalaridan birini qabul qilayotgan barcha bemorlarda zardobdagi elektrolitlar, xususan kaliyni sinchiklab kuzatish lozim. Diprospomer® preparati va bilvosita antikoagulyantlarni bir vaqtda qabul qilish qon ivish tezligini o‘zgarishiga olib kelishi mumkin bo‘lib, dozani to‘g‘rilashni talab etadi. Glyukokortikosteroidlarni nosteroid yallig‘lanishga qarshi preparatlar yoki etanol bilan va etanol saqlovchi preparatlar bilan majmuada qo‘llanganda, me’da-ichak yo‘llarining eroziv-yarali shikastlanishlarining paydo bo‘lish chastotasi yoki jadalligi oshishi mumkin. Glyukokortikosteroidlar bir vaqtda qo‘llnilganda qon plazmasidagi salisilatlar konsentrasiyasini pasaytirishi mumkin. Kortikosteroidlarning dozasi kamaytirilganda yoki davolash to‘xtatilganda, salisil kislotasi bilan zaharlanish holatlari extimolini aniqlash uchun bemorlar kuzatilishi kerak. Kortikosteroidlarning salisilatlar bilan kombinasiyasi oshqozon-ichak yarasi og‘irligi va chastotasini oshirishi mumkin. Diyabetli bemorlarga, kortikosteroidlarning giperglikemiya chiqarish xususiyatini inobatga olib, ba’zida peroral antidiabetik dorilar yoki insulin dozasini moslashtirish kerak. Glyukokortikosteroidlar va somatotropinni bir vaqtda yuborilishi, oxirgisini so‘rilishini sekinlashishiga olib kelishi mumkin. Somatotropin qo‘llanganda, dozalari kuniga 1 m2 tana yuzasiga 300-450 mkg (0.3-0.45 mg) dan oshadigan betametazondan uzoqlashish kerak. Laboratoriya testlari bilan uzaro ta’siri Kortikosteroidlar nitro ko‘k tetrazolium tiklash testiga ta’sir etishi mumkin va soxta salbiy natijalar beradi. Agar bemor kortikosteroidlar bilan davolanayotgan bo‘lsa, biologik parametrlar va tahlillarni (teri sinamalari, qalqonsimon bezining gormonal ko‘rsatkichlari va boshqalar) sharhlashda buni ham hisobga olish kerak.

Homiladorlik va emizish davrida

Homiladorlik Agar kortikosteroid terapiya tug‘ruqdan oldingi davrda ko‘rsatilgan bo‘lsa, kutilgan klinik ta’sir va mumkin bo‘lgan nojo‘ya ta’sirlarni (xususan, o‘sishning sekinlashishi va infeksiya xavfining oshishi) taqqoslash kerak. Ba’zi hollarda homiladorlik davrida kortikosteroidlar bilan davolashni davom ettirish va hatto dozani oshirish kerak (masalan, o‘rinbosar kortikosteroid terapiyasi holatida). Betametazonning mushak ichiga yuborilishi preparatni tug‘ruqdan 24 soatdan ko‘proq vaqt oldin (homiladorlikning 32-haftasigacha) yuborilganda homilada nafas qisilishi chastotasining sezilarli darajada pasayishiga olib keladi. E’lon qilingan tadqiqot natijalari shuni ko‘rsatadiki, homiladorlikning 32-haftasidan keyin profilaktika maqsadida kortikosteroid terapiyasining maqsadga muvofiqligi munozarali. Shuning uchun shifokor homiladorlikning 32-haftasidan keyin kortikosteroid terapiyasidan foydalanishning ona va homila uchun foydasi va mumkin bo‘lgan xavflarini baholashi kerak. Kortikosteroid terapiya tug‘ilgandan keyin gialin membrana kasalligini davolash uchun mo‘ljallanmagan. Muddatidan oldin tug‘ilgan chaqaloqlarda gialin membranalari kasalligini profilaktik davolashda preeklampsiya yoki eklampsiya, shuningdek yo‘ldoshning shikastlanish belgilari bo‘lgan homilador ayollarda kortikosteroidlarni qo‘llashdan saqlanish kerak. Homiladorlik davrida kortikosteroidlarning sezilarli dozalarini olgan onalardan tug‘ilgan bolalar buyrak usti bezi po‘stloq qismi yetishmovchiligining dastlabki belgilarini aniqlash uchun tibbiy kuzatuv ostida bo‘lishlari kerak. Agar ayollar bola tug‘ilishidan oldin betametazon qabul qilgan bo‘lsa, yangi tug‘ilgan chaqaloqlarda fetal o‘sish gormonlari, shuningdek, ehtimol, homila buyrak usti bezlarining yakuniy shakllangan va fetal qismlari tomonidan kortikosteroidlar ishlab chiqarilishini tartibga soluvchi gipofiz gormonlari ishlab chiqarilishining vaqtinchalik kechikishi kuzatilgan. Shunga qaramay, fetal gidrokortizonning bostirilishi tug‘ilgandan keyin gipofiz va buyrak usti bezlarining stressga bo‘lgan reaksiyasiga ta’sir qilmaydi. Kortikosteroidlar yo‘ldosh orqali o‘tganligi sababli, yangi tug‘ilgan chaqaloqlar va homiladorlikning ko‘p yoki qisman davrida kortikosteroidlar bilan davolangan onalardan tug‘ilgan chaqaloqlarning ahvolini ayniqsa diqqat bilan kuzatish va ehtimoliy tug‘ma kataraktaga nisbatan tekshirish kerak, garchi bunday holatlar juda kam uchraydi. Homiladorlik davrida kortikosteroidlar qabul qilgan ayollar tug‘ruq paytida va tug‘ruqdan keyin buyrak usti bezi po‘stlog‘i yetishmovchiligini aniqlash maqsadida kuzatuv ostida bo‘lishlari kerak. Kech muddatdan oldin tug‘ish xavfi bo‘lgan ayollarda qisqa muddatli betametazon antenatal yuborilgandan so‘ng neonatal gipoglikemiya xavfi ortishi mumkin. Laktasiya Kortikosteroidlar yo‘ldosh to‘sig‘idan o‘tib, ko‘krak suti bilan ajraladi. Diprospomer® preparati emizikli bolalarda nojo‘ya ta’sirlarni keltirib chiqarishi mumkinligi sababli, ushbu terapiyaning ona uchun ahamiyatiga qarab, emizishni to‘xtatish yoki preparatni qo‘llashning maqsadga muvofiqligi masalasini ko‘rib chiqish zarur.

Transport boshqarishga ta’siri

Preparatning katta dozalarini qabul qilishda alohida ehtiyot bo‘lish kerak, bu MNS tomonidan ta’sirlarning rivojlanishiga yordam berishi mumkin (eyforiya, uyqusizlik). Preparat uzoq vaqt qo‘llanilganda ko‘rish qobiliyatining buzilishi ham mumkin.

Dozani oshirib yuborish

Betametazonning dozasini o‘tkir oshirib yuborilishi hayotga xavf tug‘diruvchi vaziyatlarga olib kelmaydi. Bir necha kun davomida glyukokortikosteroidlarning yuqori dozalarini yuborish nohush oqibatlarga (juda yuqori dozalar qo‘llangan holatlardan yoki qandli diabetda, glaukomada, me’da-ichak yo‘llarining eroziv-yarali shikastlanishlari zo‘rayganda yoki bir paytda digitalis preparatlari, bilvosita antikoagulyantlar yoki kaliyni chiqaruvchi diuretiklar bilan davolash olayotgan bemorlardan tashqari holatlarda) olib kelmaydi. Davolash. Bemorning holatini sinchkov nazorat qilish lozim. Suyuqlikni optimal qabul qilinishini tutib turish va plazmada xamda siydikda elektrolitlarni (ayniqsa organizmda natriy va kaliy muvozanatini) nazorat qilish lozim. Bu ionlarning disbalansi aniqlanganda tegishli davolashni o‘tkazish lozim.

Farmakodinamikasi

Diprospomer® betametazonning eruvchan va kam eruvchan efirlarining majmuasi bo‘lib, mushak ichiga, bo‘g‘im ichiga, bo‘g‘im atrofiga, sinovial ichiga va teri ichiga in’eksiya qilish, shuningdek bevosita shikastlanish o‘chog‘iga yuborish uchun qo‘llanadi. Diprospomer® yuqori glyukokortikosteroid faollikka va biroz mineralokortikosteroid faollikka ega. Betametazon kuchli yallig‘lanishga qarshi, allergiyaga qarshi va immunosupressiv ta’sirga ega. Glyukokortikosteroidlar hujayra membranalari orqali tarqaladi va o‘ziga xos sitoplazmatik reseptorlari bilan komplekslarni hosil qiladi. Ushbu komplekslar keyinchalik hujayra yadrosiga kirib, DNK (xromatin) bilan bog‘lanadi va xabarchi RNK transkripsiyasini va turli fermentlarning oqsillarini sintezini rag‘batlantiradi. Ushbu fermentlar oxir-oqibat glyukokortikoidlarni muntazam ravishda ishlatilishi bilan kuzatiladigan harakatlar uchun ma’suldir. Glyukokortikoidlar yallig‘lanish va immunitet jarayonlariga sezilarli ta’sir qilishdan tashqari, uglevodlar, oqsillar va lipidlar metabolizmiga, yurak-qon tomir tizimi, skelet mushaklari va markaziy asab tizimiga ta’sir qiladi. Yallig‘lanish va immunitet jarayonlariga ta’siri. Glyukokortikoidlarning terapevtik amaliyotda qo‘llanilishi aynan ularning yallig‘lanishga qarshi, immunosupressiv va antiallergik xususiyatlariga asoslanadi. Ushbu xususiyatlarning asosiy jihatlari quyidagilardir: yallig‘lanish o‘chog‘ida immunoaktiv hujayralarning kamayishi, vazodilatasiyaning pasayishi, lizosomal membranalarning barqarorlashishi, fagositozning bosilishi, prostaglandinlar va ular bilan bog‘liq birikmalar ishlab chiqarishning kamayishidir. Yallig‘lanishga qarshi ta’siri gidrokortizon ta’siridan taxminan 25 baravar va prednizolonning ta’siridan 8-10 baravar yuqoridir (vazn nisbatida). Uglevodlar va oqsillarning metabolizmiga ta’siri Glyukokortikoidlar oqsil katabolizmini rag‘batlantiradi. Jigarda erkin aminokislotalar glikoneogenez jarayonida glyukoza va glikogenga aylanadi. Glyukozaning periferik to‘qimalarda so‘rilishi kamayadi, bu giperglikemiya va glyukozuriyaga olib keladi, ayniqsa diabetga moyil bemorlarda. Lipidlar metabolizmiga ta’siri Glyukokortikoidlar lipolitik ta’sirga ega. Ushbu lipoliz oyoq-qo‘llar darajasida yaqqolroq namayon bo‘ladi. Bundan tashqari, ular lipogenezga ko‘maklashib, xususan tana, bo‘yin va bosh darajasida namayon bo‘ladi. Glyukokortikoidlarning ta’sir etish majmuasi tana yog‘ cho‘kmasini qayta taqsimlash orqali namoyon bo‘ladi. Kortikosteroidlarning maksimal farmakologik ta’siri qon zardobidagi cho‘qqilarga qaraganda kechroq namoyon bo‘ladi, bu esa ushbu dorilarning asosiy ta’siri to‘g‘ridan-to‘g‘ri emas, balki ferment faolligining o‘zgarishi xisobiga amalga oshishini ko‘rsatadi.

Farmakokinetikasi

Betametazon natriy fosfat – yuborilgan joydan tez so‘riladigan preparatning oson eruvchan komponenti bo‘lib, terapevtik ta’sirni tez boshlanishini ta’minlaydi. Betametazon dipropionat – preparatning kam eruvchan komponenti bo‘lib, in’eksiya joyida hosil bo‘ladigan depodan asta-sekin so‘riladi va preparatning davomli ta’sirini ta’minlaydi. Qondagi konsentrasiya Mushak ichiga in’eksiya betametazon natriy fosfat dipropionat Qon plazmasidagi maksimal konsentrasiyasi Bitta doza yuborilgandan keyingi yarim chqarilish davri Ekskresiya Biologik yarim chiqarilish davri Qabul qilinganidan so‘ng 1 soatdan keyin 3 soatdan 5 soatgacha 24 soat 36-54 soat Sekin so‘riladi Progressiv metabolizm 10 kundan ortiq Plazma oqsillari bilan bog‘lanishi – 62,5%. Jigarda metabolizmga uchraydi. Eliminasiyasi – asosan buyraklar orqali, ozgina qismi – safro bilan chiqariladi.
Manba: Sog‘liqni saqlash vazirligi huzuridagi Farmatsevtika mahsulotlari xavfsizligi markazi — dori vositalari davlat reyestri, ro‘yxat raqami DV/X 05908/03/19, ro‘yxatga olingan: 18.11.2024. Qadoq rasmlari — Farmatsevtika tarmog‘ini rivojlantirish agentligi. Ma’lumot tanishish uchun, shifokor maslahatining o‘rnini bosmaydi. Sahifa yangilangan: 07.11.2026.
Qanday yuboriladiFaqat tibbiyot xodimi: mushakka chuqur, bo‘g‘imga, teri ichiga yoki o‘choqqa
Vena ichiga va epiduralMumkin emas
Bolalarga6 yoshgacha tavsiya etilmaydi
EmlashEmlashdan 8 hafta oldin va 2 hafta keyin mumkin emas
Nima uchunDozasiKimga mumkin emasTarkibiNojo‘ya ta’sirlarBoshqa dorilar bilanNarxiAnaloglari · 9SavollarRasmiy yo‘riqnoma

Sayt pastki qismi

Kasallik.uz

Kasalliklar, ularning belgilari, sabablari, tashxis va davolash usullari haqida o'zbek va rus tillarida sodda va ishonchli ma'lumotlar.

РусскийO'zbekcha

Sayt

  • Bosh sahifa
  • Dorilar
  • Statistika
  • Maqolalar
  • Bo'limlar
  • Homiladorlik kalendari
  • Ovulyatsiya kalendari
  • O'g'il yoki qiz kalendari
  • Tana vazni indeksi
  • Kaloriya kalkulyatori
  • Bolalar uchun dori dozasi
  • Mualliflar

Loyiha

  • Biz haqimizda
  • Tahririyat
  • Tahririyat siyosati
  • Aloqa

Huquqiy ma'lumot

  • Maxfiylik siyosati
  • Foydalanish shartlari
  • Tibbiy ogohlantirish
  • Cookie siyosati

Saytdagi ma'lumotlar faqat tanishish uchun mo'ljallangan va shifokor maslahati, tashxisi yoki davolashining o'rnini bosmaydi. Sog'lig'ingiz bilan bog'liq har qanday savol bo'yicha mutaxassisga murojaat qiling. Shoshilinch holatda 103 raqamiga qo'ng'iroq qiling. Batafsil

© 2026 Kasallik.uz. Barcha huquqlar himoyalangan.

Materiallardan foydalanilganda Kasallik.uz saytiga faol havola berilishi shart.

Bosh sahifaMavzular
Dorilar