





Diakarb
- Ishlab chiqaruvchi
- Pharmaceutical Works POLPHARMA S.A.
- Mamlakat
- Polsha
- Ro‘yxat raqami
- DV/X 00034/01/15
- Ruxsat muddati
- 28.11.2030 gacha
- Saqlash muddati
- 5 yil
- ATX kodi
- S01EC01
Diakarb nima uchun ishlatiladi
Diakarb (atsetazolamid) — siydik haydovchi ta’sirga ega dori. Ko‘z ichki bosimini pasaytiradi, shishlarni kamaytiradi va tutqanoqda boshqa dorilar bilan birga qo‘llanadi.
Shishlar
Yurak yetishmovchiligidagi shishlar yoki dori ichish sababli paydo bo‘lgan shishlar.
Glaukoma
Surunkali ochiq burchakli, ikkilamchi glaukoma; yopiq burchakli glaukomada — operatsiyadan oldin qisqa muddat va o‘tkir xurujni qo‘zg‘atishi mumkin bo‘lgan ko‘z muolajalaridan oldin ko‘z ichki bosimini pasaytirish uchun.
Tutqanoq (epilepsiya)
Boshqa tutqanoqqa qarshi dorilar bilan birga: bolalarda kichik xurujlar (petit mal), kattalarda katta xurujlar (grand mal) va aralash shakllarda.
O‘tkir tog‘ (balandlik) kasalligi
Moslashish vaqtini qisqartiradi, lekin kasallik belgilariga ta’siri kam.
Qancha va qanday qabul qilinadi
Rasmiy yo‘riqnoma bo‘yicha, 250 mg li tabletka uchun. Doza kasallikka qarab shifokor tomonidan belgilanadi. Belgilar — bir martada ichiladigan tabletkalar soni.
Kimga mumkin, kimga mumkin emas
Homiladorlik Mumkin emas
Homiladorlikda qo‘llanmaydi.
Emizish davri Mumkin emas
Emizish davrida qo‘llanmaydi.
Haydovchilar Mumkin emas
Ayniqsa katta dozada uyquchanlik, kamroq charchoq, bosh aylanishi, muvozanat buzilishi (ataksiya) va mo‘ljalni yo‘qotish bo‘lishi mumkin — davolanish vaqtida transport haydamang va diqqat talab qiladigan mexanizmlar bilan ishlamang.
Jigar va buyrak Mumkin emas
Jigar va buyrak faoliyati buzilishida, jigar sirrozida mumkin emas.
Qandli diabet Ehtiyotkorlik bilan
Qonda qand oshishi xavfi yuqori bo‘lgani uchun ehtiyotkorlik bilan.
O‘pka kasalliklari Ehtiyotkorlik bilan
Dori qon kislotaliligini oshirishi (atsidoz) mumkin — o‘pka emboliyasi va emfizemasida ehtiyotkorlik bilan.
Kayfiyat va o‘z joniga qasd fikrlari Ehtiyotkorlik bilan
Tutqanoqqa qarshi dorilar, jumladan atsetazolamid ichgan oz sonli odamlarda o‘ziga zarar yetkazish yoki o‘z joniga qasd qilish fikrlari kuzatilgan. Shunday fikrlar paydo bo‘lsa — darhol shifokorga murojaat qiling.
Tahlillar Ehtiyotkorlik bilan
Davolash boshida va muntazam ravishda qon tahlili va trombotsitlar, vaqti-vaqti bilan qondagi tuzlar (elektrolitlar) tekshiriladi. Dori siydikni ishqoriy qiladi.
Qo‘llash mumkin bo‘lmagan holatlar
- Qonda natriy va kaliy darajasi pasayishi
- Jigar va buyrak faoliyati buzilishi
- Jigar sirrozi
- Buyrak usti bezi yetishmovchiligi, Addison kasalligi
- Giperxloremik atsidoz (qon kislotaliligi oshishi)
- Surunkali dekompensatsiyalangan yopiq burchakli glaukoma (uzoq davolashda)
- Dori tarkibidagi moddalarga yoki sulfanilamidlarga yuqori sezuvchanlik
- Homiladorlik va emizish davri
- Ilgari o‘tkir generalizatsiyalangan ekzantematoz pustulyoz (AGEP) tashxisi qo‘yilgan bo‘lsa — keyinchalik qayta buyurish mumkin emas
Tarkibi
250 mg li dorining barcha moddalari, yordamchi moddalar ham
Nojo‘ya ta’sirlar
Qanchalik ko‘p uchrashi bo‘yicha
Boshqa dorilar bilan birga
Atsetilsalitsil kislota (aspirin) Ehtiyotkorlik
Birga ichilganda og‘ir atsidoz va markaziy asab tizimiga zaharli ta’sir kuchayishi mumkin.
Foliy kislotasi antagonistlari, qand tushiruvchi dorilar, ichiladigan antikoagulyantlar Ehtiyotkorlik
Atsetazolamid ularning ta’sirini kuchaytiradi.
Yurak glikozidlari, qon bosimini oshiruvchi dorilar Ehtiyotkorlik
Atsetazolamid dozasini to‘g‘rilash kerak.
Fenitoin Ehtiyotkorlik
Uning qondagi miqdori oshadi.
Tutqanoqqa qarshi dorilar Ehtiyotkorlik
Birga ichgan ba’zi bemorlarda suyaklarning og‘ir yumshashi (osteomalyatsiya) kuzatilgan.
Amfetamin, atropin, xinidin Ehtiyotkorlik
Ularning nojo‘ya ta’siri kuchayishi mumkin.
Efedrin, karbamazepin, nopolyarizatsiyalovchi miorelaksantlar Ehtiyotkorlik
Ularning ta’siri kuchayishi mumkin.
Litiy Ehtiyotkorlik
Uning organizmdan chiqishi oshadi.
Siklosporin Ehtiyotkorlik
Uning qondagi miqdori oshishi mumkin.
Metenamin Ehtiyotkorlik
Siydik yo‘llaridagi antibakterial ta’siri yo‘qolishi mumkin.
Natriy gidrokarbonat (ichimlik sodasi) Ehtiyotkorlik
Buyrakda tosh hosil bo‘lish xavfi oshadi.
Ko‘p ichib qo‘ydingizmi?
Belgilari: nojo‘ya ta’sirlarning kuchayishi. Belgilarga qarab davolanadi, atsidozda bikarbonatlar beriladi.
Diakarb narxi
Davlat belgilagan eng yuqori chakana narx (referent narx). Har bir qadoq yonida narx belgilangan sana.
Manba: Farmatsevtika tarmog‘ini rivojlantirish agentligi, referent narxlar ro‘yxati.
Analoglari: atsetazolamid
Tarkibida atsetazolamid bor 2 ta dori. Almashtirishdan oldin shifokor yoki farmatsevt bilan maslahatlashing.
Ko‘p beriladigan savollar
Diakarbni glaukomada qanday ichish kerak?
Kattalarga 250 mg (1 tabletka) dan kuniga 1–4 marta, doza ko‘z ichki bosimiga qarab belgilanadi. 1000 mg (4 tabletka) dan ko‘p ichish samarani oshirmaydi.
Diakarb shishda qanday ichiladi?
250–375 mg (1–1½ tabletka) kuniga 1 marta ertalab. Eng yaxshi samara — kunora yoki ketma-ket 2 kun ichib, 1 kun tanaffus qilganda.
Tutqanoqda Diakarb qanday ichiladi?
Kattalarga sutkasiga 250–500 mg bir martada 3 kun, 4-kuni tanaffus. Bolalarga sutkasiga har kg vaznga 8–30 mg, bir necha martaga bo‘lib, sutkasiga 3 tabletkadan (750 mg) oshmasin.
Diakarb ichishni unutsam nima qilaman?
Keyingi safar dozani oshirmang, odatdagidek iching.
Homiladorlikda Diakarb ichsa bo‘ladimi?
Yo‘q, homiladorlik va emizish davrida qo‘llanmaydi.
Diakarb ichib mashina haydasa bo‘ladimi?
Yo‘q. Uyquchanlik, bosh aylanishi, muvozanat buzilishi bo‘lishi mumkin, shuning uchun davolanish vaqtida haydash tavsiya etilmaydi.
Rasmiy yo‘riqnoma
Rasmiy yo‘riqnomaning to‘liq matni
Tavsifi
oq rangli, dumaloq shaklli, ikkiyoqlama qavariq tabletkalar
Qo‘llanilishi
-yurak yetishmovchiligidagi yoki dori vositalarini qabul qilish bilan bog‘liq bo‘lgan shishlar -surunkali ochiq burchakli glaukoma, ikkilamchi glaukoma, yopiq burchakli glaukoma (ko‘z ichki bosimini pasaytirish uchun operatsiyadan oldingi qisqa muddatli davolashda va yopiq burchakli glaukomaning o‘tkir xurujini qo‘zg‘atuvchi oftalmologik muolajalardan oldin) -tutqanoq (tutqanoqqa qarshi boshqa vositalar bilan majmuada) – bolalarda kichik tutqanoq xurujlarida (petit mal) va kattalarda katta xurujlarida (grand mal), aralash shakllarida -balandlikka ko‘tarilish bilan bog‘liq kasallik (preparat iqlimga moslashish vaqtini qisqartiradi, lekin kasallikning ko‘rinishlariga uning ta’siri juda oz)
Qo‘llash usuli va dozalari
Preparat ichga qabul qilinadi. Preparatni qabul qilish o‘tkazib yuborilgan hollarda, navbatdagi qabulda doza oshirilmaydi. Preparatning dozasi ko‘z ichki bosimining kattaligiga muvofiq shaxsiy ravishda belgilanadi:
Kattalar: 250 mg (1 tabletka) sutkada 1-4 marta buyuriladi.
1000 mg (4 tabletka) dan ortiq dozalar terapevtik samarani oshirmaydi.
Ba’zi patsiyentlarda terapevtik samara 250 mg doza (1 tabletka) sutkada 2 marta qo‘llanganidan so‘ng namoyon bo‘ladi (qisqa muddatli davolashda).
Tutqanoq
Kattalar uchun dozalash: sutkada 250-500 mg bir qabulda 3 kun davomida, 4-nchi kun esa tanaffus qilinadi.
Atsetazolamid tirishishga qarshi boshqa preparatlar bilan bir vaqtda qo‘llanganida, davolashni boshida 250 mg (1 tabletka) sutkada 1 marta qo‘llanadi, zarurati bo‘lganida doza asta-sekin oshirib boriladi.
Bolalarda dozalash:
kuniga 8-30 mg/kg, bir necha dozaga bo'lingan va 3 tabletkadan (750 mg) oshmagan sutkalik doza.
Qon aylanishining yetishmovchiligidagi shishlar
Preparatning boshlang‘ich dozasi sutkada 1 marta ertalab 250-375 mg (1-1½ tabletka) ni tashkil etadi.
Maksimal diuretik samaraga preparat kunora yoki bir kunlik tanaffus bilan ikki kun ketma-ket qabul qilinganida erishiladi.
Yurak yetishmovchiligini davolashda atsetazolamid umumiy qabul qilingan davolash (masalan, yurak glikozidlari, kaliy preparatlari, natriy miqdori kamaytirilgan parhezni buyurish) fonida buyuriladi.
Dori vositalarini qabul qilish bilan bog‘liq shishlar
250-375 mg (1-1½ tabletka) sutkada bir marta yoki bir kunlik tanaffus bilan ikki kun ketma-ket buyuriladi.
Balandlikka ko‘tarilish bilan bog‘liq kasallikda
Kattalar: Odatdagi dozasi kuniga 1-2 tabletka. Buni kuniga 4 tabletkagacha oshirish mumkin.
Qo‘llash mumkin bo‘lmagan holatlar
- qon zardobida natriy va kaliy darajasini kamayishi - jigar va buyrak faoliyatini buzilishi - buyrak usti bezi yetishmovchiligi - giperxloremik atsidoz - jigar sirrozi - surunkali dekompensatsiyalangan yopiq burchakli glaukoma (uzoq muddatli davolashda) - preparatning komponentlariga yoki sulfonamidlarga yuqori sezuvchanlik - Addison kasalligi - homiladorlik va laktatsiya davrida qo‘llash mumkin emas.
Nojo‘ya ta’sirlar
Ko‘proq davolashning boshida quyidagi nojo‘ya ta’sirlar paydo bo‘lishi mumkin: Metabolizm va alimentatsiyasi buzilishlar: suv-elektrolit muvozanatini buzilishi va metabolik atsidoz. Immun tizimi tomonidan buzilishlar: anafilaktik reaksiyalar. Teri va teri osti to‘qimalari tomonidan buzilishlar: eshakemi, o‘tkir tarqalgan ekzantematoz pustulyoz (O‘TEP) Nerv tizimi tomonidan buzilishlar: paresteziyalar, sporadik uyquchanlik va dezoriyentatsiya, periferik falajlik, fotosensibilizatsiya. Ko‘rish a’zosi tomonidan buzilishlar: o‘tkinchi uzoqni yaxshi ko‘ra olmaslik. Eshitish a’zosi tomonidan buzilishlar va labirint buzilishlari: eshitishni buzilishi yoki quloqni shang‘illashi. Me’da-ichak yo‘llari tomonidan buzilishlar: ishtahani yo‘qolishi, ta’m sezishni buzilishi, ko‘ngil aynishi, qusish, diareya. Buyrak va siydik chiqarish yo‘llari tomonidan buzilishlar: poliuriya, nefrolitiaz, gematuriya, glyukozuriya, buyrak sanchig‘i. Jigar va o‘t chiqarish yo‘llari tomonidan buzilishlar: gepatit, xolestatik sariqlik, fulminant jigar nekrozi. Atsetazolamid sulfonamidning hosilasi sifatida, sulfonamidlarga xos nojo‘ya ta’sirlarni chaqirishi mumkin: Qon va limfatik tizimi tomonidan buzilishlar: agranulotsitoz, trombotsitopeniya, leykopeniya va aplastik anemiya, suyak ko‘migini yetishmovchiligi, pansitopeniya. Teri va teri osti to‘qimalari tomonidan buzilishlar: terida toshma, ko‘p shaklli eritema, Stivens-Djonson sindromi, Layell sindromi. Umumiy buzilishlar va yuborish joyidagi buzilishlar: isitma kuzatilishi mumkin.
Maxsus ko‘rsatmalar
Tutqanoqqa qarshi preparatlarni, shu jumladan atsetazolamidni qabul qilgan kam sondagi odamlarda o‘ziga shikast yetkazish yoki o‘z joniga qasd qilish fikrlari xolatlari qayd etilgan. Agar bemorda o‘ziga shikast yetkazish yoki o‘z joniga qasd qilish fikri paydo bo‘lsa, darhol shifokorga murojaat etish kerak. Atsetazolamid bilan davolash vaqtida ayrim xolatlarda o‘limga olib keluvchi Stivens-Djonson sindromi yoki toksik epidermal nekroliz kabi pufakli teri reaksiyalari vaqti-vaqti bilan rivojlanishi mumkin («Nojo‘ya ta’sirlari» bo‘limiga qarang). Agar grippsimon simptomlar, avj oluvchi toshma (ko‘pincha pufaklar yoki shilliq qavatlarda o‘zgarishlar bilan) paydo bo‘lsa, davolashni to‘xtatish va shifokorga murojaat etish kerak. Pustulalarni paydo bo‘lishi yoki isitma bilan kechuvchi dori vositasini qabul qilish fonida tarqalgan eritemani rivojlanishi o‘tkir tarqalgan ekzantematoz pustulyoz (O‘TEP) simptomi bo‘lishi mumkin («Nojo‘ya ta’sirlari» bo‘limiga qarang). O‘TEP tashhisi qo‘yilganda atsetazolamid bilan davolash to‘xtatilishi kerak, keyinchalik atsetazlamidni buyurish mumkin emas. Preparat atsidoz chaqirishi mumkin, shuning uchun o‘pka emboliyasi va o‘pka emfizemasi bo‘lgan bemorlarda ehtiyotkorlik bilan qo‘llanishi kerak. Preparat siydikning ishqorlanishini chaqiradi. Qandli diabeti bo‘lgan patsiyentlarda, giperglikemiyaning yuqori xavfi tufayli, atsetazolamidni ehtiyotkorlik bilan qo‘llash kerak. Tavsiya etilgandan yuqoriroq dozalarda qo‘llanayotgan Diakarb diurezni oshirmaydi, uyquchanlik va paresteziyani kuchaytirishi mumkin, ayrim xollarda diurezni pasaytirishi mumkin. Davolashning boshida va davolash vaqtida muntazam vaqt oraliqlarida qon manzarasi va trombotsitlarning nazorati, shuningdek qon zardobida elektrolitlarning muntazam nazorati tavsiya qilinadi.
Boshqa dorilar bilan o‘zaro ta’siri
Atsetazolamid folat kislotasi antagonistlari, gipoglikemik preparatlar va peroral antikoagulyantlarning ta’sirini kuchaytiradi. Atsetazolamid va atsetilsalitsil kislotasini bir vaqtda qo‘llash og‘ir atsidozni chaqirishi va markaziy nerv tizimi tomnidan toksik simptomlarni kuchaytirishi mumkin. Yurak glikozidlari yoki qonning arterial bosimini oshiruvchi preparatlar bilan bir vaqtda qo‘llash davrida atsetazolamidning dozasiga tuzatish kiritish kerak. Atsetazolamid fenitoinning metabolizmini o‘zgartirib, uning qon zardobidagi darajasini oshiradi. Atsetazolamidni tirishishga qarshi vositalar bilan bir vaqtda qabul qilayotgan bir necha bemorlarda osteomalyatsiyaning og‘ir shakllari kuzatilgan. Atsetazolamid va amfetamin, atropin yoki xinidinni bir vaqtda qo‘llash ularning noxush ta’sirlarini kuchaytirishi mumkin. Atsetazolamid efedrin, karbamazepin, qutbsizlantiruvchi miorelaksantlarning ta’sirini kuchaytirishi, litiyning chiqarilishini oshirishi mumkin. Atsetazolamid va atsetilsalitsil kislotasini bir vaqtda qo‘llash og‘ir darajadagi atsidoz chaqirishi va markaziy nerv tizimi tomonidan toksik simptomlarni kuchaytirishi mumkin. Atsetazolamid siklosporinning konsentratsiyasini oshirishi mumkin. Atsetazolamid metenaminning siydik chiqarish yo‘llaridagi antibakterial ta’sirini tenglashtirishi mumkin. Atsetazolamid va natriy gidrokarbonatini birga qo‘llash buyraklarda tosh hosil bo‘lishi xavfini oshiradi.
Homiladorlik va emizish davrida
Preparatni homiladorlik va laktatsiya davrida qo‘llash mumkin emas.
Transport boshqarishga ta’siri
Diakarb, ayniqsa yuqori dozalarda uyquchanlik, kamroq xolatlarda toliqish, bosh aylanishi, ataksiya va dezoriyentatsiya chaqirishi mumkin, shuning uchun davolash vaqtida patsiyentlar avtotransportni boshqarmasliklari va diqqatni jamlashni va psixomotor reaksiyalarning tezligini talab qiluvchi mexanizmlar bilan ishlamasliklari kerak.
Dozani oshirib yuborish
Simptomlari: nojo‘ya ta’sirlarning simptomlarini kuchayishi kuzatilishi mumkin. Davolash: simptomatik. Atsidoz bo‘lganida bikarbonatlar qo‘llanadi.
Farmakodinamikasi
Atsetazolamid kuchsiz diuretik faollikka ega bo‘lgan karboangidrazaning kuchli ingibitoridir. Ta’sir mexanizmi karbonat kislotasidagi Na+ va N+ ionlarining ajralib chiqishini bostirishi bilan bog‘liq. Karboangidraza faolligini atsetazolamid tomonidan susaytirilishi (ingibitsiya qilinishi) nefronning proksimal naychasida ko‘mir kislotasining sintezini bostiradi. Na+ ionlarining o‘rnini egallash uchun zarur bo‘lgan N+ ionlarining manbai bo‘lgan karbonat kislotasining yetishmovchiligi, buyraklar tomonidan natriy va suvni chiqarilishini oshiradi. Nefronning distal qismida atsetazolamidning ta’siri oqibatidagi katta miqdorda natriyni chiqarilishi natijasida, Na+ ionlarini o‘rnini K+ ionlarini egallashi oshadi, bu kaliyni katta yo‘qotilishiga va gipokaliyemiyaga olib keladi. Atsetazolamid bikarbonatlarni chiqarilishini oshiradi, bu metabolik atsidozni rivojlanishiga olib kelishi mumkin. Atsetazolamid siydik bilan fosfatlar, magniy, kalsiyni chiqarilishini chaqiradi, bu ham metabolik buzilishlarga olib kelishi mumkin. Qo‘llash boshlanganidan keyin 3 kun o‘tgach, atsetazolamid o‘zining diuretik xususiyatlarini yo‘qotadi. Davolashdagi bir necha kunlik tanaffusdan keyin qaytatdan buyurilgan atsetazolamid, karboangidrazaning normal faolligi tiklanganligi tufayli, diuretik ta’sirini qaytadan boshlaydi. Atsetazolamidning ekstrarenal ta’siri glaukomani davolash uchun ishlatiladi. Kipriksimon tananing karboangidrazasini susayishi ko‘zning oldi kamerasi suyuqligining sekretsiyasini kamaytiradi, bu ko‘z ichki bosimini pasaytiradi. Preparat tutqanoqni davolashda yordamchi vosita sifatida qo‘llanadi. Nerv xujayralaridagi karboangidrazani susaytirishi patologik qo‘zg‘aluvchanlikni tormozlaydi. Atsetazolamid likvordinamik buzilishlar va bosh miya ichki gipertenziyasini davolash uchun qo‘llanadi. Preparat bosh miyada xususan, bosh miya qorinchalarining nerv chigallarida orqa miya suyuqligini ishlab chiqarilishini kamaytirib, karboangidrazaning faolligini susaytiradi. Atsetazolamid kislota-ishqor holatini metabolik atsidoz tomonga o‘zgartiradi, bu nafasni buzilishlarini davolash uchun, shu jumladan uyqudagi markaziy genezli apnoe sindromini davolash uchun ishlatiladi.
Farmakokinetikasi
Atsetazolamid me’da-ichak yo‘llaridan yaxshi so‘riladi. 500 mg dozada ichga qabul qilinganidan keyin plazmadagi maksimal konsentratsiyasi (12-27 mkg/ml) ga 1-3 soatdan so‘ng erishiladi. Yuborilgan vaqtdan boshlab, minimal konsentratsiyalarda qonda 24 soat davomida tutib turiladi. Atsetazolamid yo‘ldosh orqali o‘tadi, oz miqdorda ko‘krak sutiga kiradi. To‘qimalarda to‘planmaydi va organizmda metabolizmga uchramaydi. Buyraklar orqali o‘zgarmagan holda chiqariladi. Ichga qabul qilinganidan so‘ng qabul qilingan dozaning taxminan 90% 24 soat davomida siydik bilan chiqariladi.