





Bisoprolol
- Ishlab chiqaruvchi
- ООО Озон
- Mamlakat
- Rossiya
- Ro‘yxat raqami
- DV/X 11375/06/26
- Ruxsat muddati
- 15.06.2031 gacha
- Saqlash muddati
- 3 yil
- ATX kodi
- C07AB07
Bisoprolol nima uchun ishlatiladi
Bisoprolol — selektiv beta-1-adrenoblokator. Yurak urishini sekinlashtiradi, qon bosimini pasaytiradi va yurakning kislorodga ehtiyojini kamaytiradi. Odatda uzoq muddat ichiladi.
Yuqori qon bosimi
Arterial gipertenziya (kattalarda).
Stenokardiya
Yurak ishemik kasalligi: barqaror stenokardiya.
Surunkali yurak yetishmovchiligi
Zo‘rayish belgilarisiz barqaror surunkali yurak yetishmovchiligi — boshqa dorilar bilan birga.
Qancha va qanday qabul qilinadi
Rasmiy yo‘riqnoma bo‘yicha, 10 mg li tabletka uchun. Yo‘riqnoma Bisoprololning barcha dozalari uchun umumiy, dozalar mg da berilgan. Dozani har bir bemorga shifokor yurak urishi tezligi va ahvoliga qarab tanlaydi.
Kimga mumkin, kimga mumkin emas
To‘satdan to‘xtatmang Mumkin emas
Shifokor bilan maslahatlashmasdan to‘xtatmang va dozani o‘zgartirmang: yurak ishi yomonlashishi, stenokardiya xurujlari, infarkt va aritmiya bo‘lishi mumkin. To‘xtatish kerak bo‘lsa, doza asta-sekin kamaytiriladi.
Homiladorlik Ehtiyotkorlik bilan
Faqat mutlaq zarur bo‘lsa: homila o‘sishi sekinlashishi, homila nobud bo‘lishi yoki erta tug‘ruq mumkin. Yo‘ldosh qon oqimi va homila o‘sishi kuzatiladi; chaqaloqda dastlabki 3 kunda yurak sekinlashishi va qand tushishi mumkin.
Emizish davri Ehtiyotkorlik bilan
Tavsiya etilmaydi. Ichish zarur bo‘lsa, emizish to‘xtatiladi.
Bolalar Mumkin emas
18 yoshgacha mumkin emas.
Haydovchilar va alkogol Ehtiyotkorlik bilan
Odatda ta’sir qilmaydi, lekin ayrim odamlarda haydash qobiliyati buzilishi mumkin — ayniqsa davolash boshida, doza o‘zgarganda va alkogol bilan birga.
Astma va allergiya Ehtiyotkorlik bilan
Og‘ir bronxial astmada mumkin emas. Yengil astma va SOOK (surunkali obstruktiv o‘pka kasalligi)da faqat foyda xavfdan yuqori bo‘lsa. Astma yoki SOOKda bronx kengaytiruvchi dorilar bilan birga qo‘llanadi. Allergiya reaksiyalari kuchliroq bo‘lishi, adrenalin kutilgandek ta’sir qilmasligi mumkin.
Qalqonsimon bez Ehtiyotkorlik bilan
Qalqonsimon bez giperfunksiyasida yurak tez urishini va tireotoksikoz belgilarini yashirishi mumkin. Dorini keskin to‘xtatish kasallik zo‘rayishi va tireotoksik krizga olib kelishi mumkin.
Qandli diabet Ehtiyotkorlik bilan
Qand tushib ketishi belgilarini (yurak tez urishi, terlash) yashirishi mumkin. Qand keskin o‘zgaradigan diabet va I tur diabetda ehtiyotkorlik bilan.
Laktoza Mumkin emas
Tarkibida laktoza bor. Laktozani ko‘tarmaslik, laktaza yetishmovchiligi, glyukoza-galaktoza so‘rilishi buzilishida mumkin emas.
Buyrak va jigar Ehtiyotkorlik bilan
Og‘ir buyrak yetishmovchiligi va og‘ir jigar kasalligida sutkasiga ko‘pi bilan 10 mg, ehtiyotkorlik bilan.
Qo‘llash mumkin bo‘lmagan holatlar
- Bisoprololga yoki tabletka tarkibidagi boshqa moddaga yuqori sezuvchanlik
- O‘tkir yurak yetishmovchiligi, inotrop davo talab qiladigan dekompensatsiyalangan surunkali yurak yetishmovchiligi
- Kardiogen shok
- Elektrokardiostimulyatorsiz II va III darajali AV blokada, sinus tuguni zaiflik sindromi, sinoatrial blokada
- Davolashdan oldin kuchli yurak sekinlashishi (daqiqasiga 60 dan kam)
- Kuchli past qon bosimi (sistolik 100 mm sim. ust. dan past)
- Og‘ir bronxial astma
- Oyoq-qo‘llarda arterial qon aylanishining kuchli buzilishi, Reyno sindromi
- Feoxromotsitoma (alfa-adrenoblokatorsiz)
- Metabolik atsidoz
- 18 yoshgacha
- Laktozani ko‘tarmaslik, laktaza yetishmovchiligi, glyukoza-galaktoza so‘rilishi buzilishi
- Ehtiyotkorlik bilan: desensibilizatsiya davosi, Printsmetal stenokardiyasi, qalqonsimon bez giperfunksiyasi, I tur va qand keskin o‘zgaradigan diabet, I darajali AV blokada, og‘ir buyrak (klirens 20 ml/min dan kam) va jigar buzilishi, psoriaz, restriktiv kardiomiopatiya, tug‘ma yoki qopqoq yurak nuqsonlari, so‘nggi 3 oyda infarkt bo‘lgan yurak yetishmovchiligi, yengil-o‘rtacha periferik qon aylanishi buzilishi, og‘ir SOOK, yengil astma, ilgari bronxospazm yoki allergiya, katta operatsiya va umumiy narkoz, qattiq parhez, homiladorlik, emizish
Tarkibi
10 mg li dorining barcha moddalari, yordamchi moddalar ham
Nojo‘ya ta’sirlar
Qanchalik ko‘p uchrashi bo‘yicha
Boshqa dorilar bilan birga
I sinf antiaritmiklar (xinidin, dizopiramid, lidokain, fenitoin, flekainid, propafenon) Birga ichilmaydi
Yurak yetishmovchiligida tavsiya etilmaydi — AV o‘tkazuvchanlik va yurak qisqarishi susayadi. Gipertenziya va stenokardiyada — alohida ehtiyotkorlik bilan.
Verapamil, kamroq diltiazem Birga ichilmaydi
Tavsiya etilmaydi — yurak qisqarishi susayadi, AV blokada; vena ichiga verapamil kuchli bosim tushishiga olib kelishi mumkin.
Markaziy ta’sirli bosim dorilari (klonidin, metildopa, moksonidin, rilmenidin) Birga ichilmaydi
Tavsiya etilmaydi — yurak sekinlashadi; ularni to‘satdan to‘xtatish bosimning keskin oshishiga olib kelishi mumkin.
Fingolimod Birga ichilmaydi
Tavsiya etilmaydi — kuchli yurak sekinlashishi; zarur bo‘lsa shifoxonada nazorat bilan boshlanadi.
Digidropiridin kalsiy blokatorlari (nifedipin, felodipin, amlodipin) Ehtiyotkorlik
Bosim tushishi xavfi; yurak yetishmovchiligida yurak ishi yomonlashishi mumkin.
Amiodaron va III sinf antiaritmiklar, parasimpatomimetiklar, yurak glikozidlari, meflokin Ehtiyotkorlik
AV o‘tkazuvchanlik buzilishi va yurak sekinlashishi xavfi oshadi.
Mahalliy beta-blokatorlar (masalan, glaukoma uchun ko‘z tomchilari) Ehtiyotkorlik
Bosim tushishi va yurak sekinlashishi kuchayishi mumkin.
Insulin va ichiladigan qand tushiruvchi dorilar Ehtiyotkorlik
Qand tushirish ta’siri kuchayishi, qand tushib ketishi belgilari yashirinishi mumkin.
Umumiy narkoz vositalari Ehtiyotkorlik
Yurak faoliyati susayishi va bosim tushishi xavfi.
NYQD Ehtiyotkorlik
Bosim tushirish ta’siri kamayishi mumkin.
Beta-adrenomimetiklar (izoprenalin, dobutamin) Ehtiyotkorlik
Ikkala dorining ta’siri kamayishi mumkin.
Norepinefrin, epinefrin Ehtiyotkorlik
Qon bosimi oshishi mumkin.
Bosim tushiruvchi dorilar, triyiklik antidepressantlar, barbituratlar, fenotiazinlar Ehtiyotkorlik
Bosim tushirish ta’siri kuchayadi.
MAO ingibitorlari (MAO-B dan tashqari) Ehtiyotkorlik
Bosim tushirish ta’siri kuchayadi, gipertonik kriz ham mumkin.
Spor alkaloidlari, ergotamin Ehtiyotkorlik
Periferik qon aylanishi buzilishi xavfi oshadi.
Rifampitsin Ehtiyotkorlik
Bisoprolol tezroq chiqib ketadi, lekin doza o‘zgartirilmaydi.
Ko‘p ichib qo‘ydingizmi?
Belgilari: AV blokada, kuchli yurak sekinlashishi, qon bosimining keskin tushishi, bronxospazm, o‘tkir yurak yetishmovchiligi va qonda qand tushishi. Yurak yetishmovchiligi bor bemorlar ayniqsa sezgir. Dori to‘xtatiladi va simptomatik davo boshlanadi: kuchli yurak sekinlashishida vena ichiga atropin (kerak bo‘lsa vaqtincha elektrokardiostimulyator); bosim keskin tushganda qon o‘rnini bosuvchi eritmalar, vazopressorlar, glyukagon; AV blokadada doimiy nazorat va epinefrin kabi beta-adrenomimetiklar; yurak yetishmovchiligi zo‘rayganda diuretiklar, inotrop dorilar va vazodilatatorlar; bronxospazmda bronx kengaytiruvchilar (beta-2-adrenomimetiklar, aminofillin); qand tushganda vena ichiga glyukoza.
Bisoprolol narxi
Davlat belgilagan eng yuqori chakana narx (referent narx). Har bir qadoq yonida narx belgilangan sana.
Manba: Farmatsevtika tarmog‘ini rivojlantirish agentligi, referent narxlar ro‘yxati.
Analoglari: bisoprolol
Tarkibida bisoprolol bor 19 ta dori. Almashtirishdan oldin shifokor yoki farmatsevt bilan maslahatlashing.
BisoprololTabletka · 10 mg · UkrainaRetseptli
KonkorTabletka · 5 mg · GermaniyaRetseptli
BelandjTabletka · 5 mg · MakedoniyaRetseptli
BidopTabletka · 10 mg · RossiyaRetseptli
BisokarTabletka · 5 mg · HindistonRetseptliKo‘p beriladigan savollar
Bisoprololni qachon va qanday ichish kerak?
Kuniga bir marta ertalab, ovqatdan qat’i nazar, oz suv bilan. Tabletkani chaynamang va maydalamang.
Bisoprololning odatdagi dozasi qancha?
Yuqori bosim va stenokardiyada odatda 5 mg dan boshlanadi, kerak bo‘lsa 10 mg gacha; eng ko‘pi 20 mg kuniga 1 marta. Yurak yetishmovchiligida 1,25 mg dan boshlab, kamida 2 haftalik oraliq bilan 10 mg gacha oshiriladi.
Bisoprololni to‘satdan to‘xtatsa bo‘ladimi?
Yo‘q. To‘satdan to‘xtatish yurak ishini yomonlashtirishi, stenokardiya xurujlari va infarktga olib kelishi mumkin. Dozani shifokor asta-sekin kamaytiradi.
Homiladorlikda Bisoprolol ichsa bo‘ladimi?
Faqat mutlaq zarur bo‘lsa, onaga kutilayotgan foyda homila va chaqaloq uchun xavfdan yuqori bo‘lganda. Emizish davrida tavsiya etilmaydi.
Bisoprolol bilan alkogol ichsa bo‘ladimi?
Yo‘riqnomaga ko‘ra alkogol bilan birga haydash va mexanizmlar bilan ishlash qobiliyati buzilishi mumkin — ehtiyot bo‘ling.
Bisoprolol bolalarga mumkinmi?
Yo‘q, 18 yoshgacha mumkin emas.
Rasmiy yo‘riqnoma
Rasmiy yo‘riqnomaning to‘liq matni
Tavsifi
oq yoki deyarli oq rangli plyonka qobiq bilan qoplangan dumaloq shaklli, ikki tomonlama qavariq tabletkalar. Ko‘ndalang kesimda ikkita qatlam - oq yoki deyarli oq rangli yadro va plyonka qobiq ko‘rinadi. Dozasi 2,5 mg riskali tabletkalar.
Qo‘llanilishi
Bisoprolol preparati kattalarda quyidagi ko‘rsatmalar:
arterial gipertenziya;
yurak ishemik kasalligi: stabil stenokardiya;
surunkali yurak yetishmovchiligida qo‘llaniladi.
Qo‘llash usuli va dozalari
Ichga qabul qilish uchun.
Bisoprolol tabletkasini ovqatlanish vaqtidan qat’iy nazar, kuniga bir marta ertalab oz miqdor suyuqlik bilan qabul qilish kerak. Tabletkalarni chaynash yoki kukun qilib ezish mumkin emas.
Arterial gipertenziya va stabil stenokardiya
Barcha hollarda qabul qilish tartibi va dozasini shifokor har bir pasiyentga individual tanlaydi, xususan, yurak qisqarishi soni va pasiyentning ahvolini hisobga oladi.
Odatda, boshlang‘ich doza bisoprolol preparatini 5 mg dan kuniga 1 marta qabul qilishdan boshlanadi. Zarur bo‘lganda dozani sutkasiga 1 marta 10 mg gacha oshirish mumkin.
Arterial gipertenziya va stabil stenokardiyani davolashda Bisoprolol preparatining tavsiya etilgan maksimal dozasi 20 mg dan kuniga 1 marta.
Surunkali yurak yetishmovchiligi
SYuEni davolashning standart sxemasi angiotenzinni o‘zgartiruvchi ferment ingibitorlari yoki angiotenzin II reseptorlari antagonistlari (APF ingibitorlarini o‘zlashtiraolmaslik holatida), beta-adrenoblokatorlar, diuretiklar va fakultativ yurak glikozidlarini qo‘llashni o‘z ichiga oladi. Bisoprolol preparati bilan SYuEni davolashni boshlash maxsus titrlash fazasini o‘tkazish va muntazam ravishda shifokor nazoratini talab qiladi. Bisoprolol preparati bilan davolashning dastlabki sharti zo‘rayish belgilarisiz barqaror surunkali yurak yetishmovchiligi hisoblanadi.
Bisoprolol preparati bilan SYuE ni davolash quyidagi titrlash sxemasiga muvofiq boshlanadi. Shu bilan birga, pasiyent buyurilgan dozani qanchalik yaxshi qabul qilishiga qarab, individual moslashuv talab qilinishi mumkin, ya’ni oldingi doza yaxshi qabul qilingan taqdirdagina dozani oshirish mumkin. Tavsiya etilgan boshlang‘ich doza kuniga bir marta 1,25 mg ni tashkil etadi. Individual o‘zlashtiraolishiga qarab, dozani asta-sekin kuniga 1 marta 2,5 mg, 3,75 mg, 5 mg, 7,5 mg va 10 mg gacha oshirish kerak. Dozaning har bir keyingi oshirilishi kamida ikki haftadan keyin amalga oshirilishi kerak.
Preparat dozasini oshirish pasiyent tomonidan yomon qabul qilinsa, dozani kamaytirish mumkin. SYuEni davolashda tavsiya etilgan maksimal doza bisoprolol preparatini 10 mg dan kuniga 1 marta qabul qilishdir.
Titrlash vaqtida AB, yurak qisqarishlar sonini va SYuEni simptomlarining yaqqolligi darajasini muntazam nazorat qilish tavsiya etiladi. Preparatni qo‘llashning birinchi kunidanoq SYuE kechishi simptomlarining og‘irlashishi mumkin.
Agar pasiyent preparatning tavsiya etilgan maksimal dozasini yomon ko‘tarsa, dozani asta-sekin kamaytirish imkoniyatini ko‘rib chiqish kerak.
Titrlash fazasida yoki undan keyin SYuE kechishining vaqtinchalik yomonlashishi, arterial gipotenziya yoki bradikardiya yuzaga kelishi mumkin. Bunday holda, birinchi navbatda, hamroh terapiya uchun preparat dozalariga tuzatish kiritish tavsiya etiladi. Shuningdek, Bisoprolol preparatining dozasini vaqtincha kamaytirish yoki bekor qilish kerak bo‘lishi mumkin.
Pasiyentning ahvoli barqarorlashgandan so‘ng, dozani qayta titrlash yoki davolashni davom ettirish kerak.
Bisoprolol preparatini qo‘llashga barcha ko‘rsatmalarda davolash davomiyligi
Bisoprolol preparati bilan davolash odatda uzoq muddatli terapiya hisoblanadi.
Maxsus guruh pasiyentlar
Buyrak yoki jigar funksiyasi buzilgan pasiyentlar
• Jigar yoki buyrak funksiyasining yengil yoki o‘rtacha darajadagi buzilishlarida odatda dozaga tuzatish kiritish talab etilmaydi;
• Buyrak funksiyasining yaqqol buzilishlarida (KK 20 ml/min dan kam) va og‘ir jigar kasalliklari bo‘lgan pasiyentlarda maksimal sutkalik doza 10 mg ni tashkil etadi. Bunday pasiyentlarda dozani oshirish juda ehtiyotkorlik bilan amalga oshirilishi kerak.
Keksa yoshdagi pasiyentlar
Dozaga tuzatish kiritish talab qilinmaydi.
Bolalar
Bisoprololni bolalarda qo‘llash bo‘yicha yetarli ma’lumotlar yo‘qligi sababli, preparatni 18 yoshgacha bo‘lgan bolalarga buyurish tavsiya etilmaydi.
Hozirgi kunga qadar SYuE I tip qandli diabet, buyrak va/yoki jigar funksiyasining yaqqol buzilishlari, restriktiv kardiomiopatiya, tug‘ma yurak nuqsonlari yoki gemodinamik buzilishlar yaqqol namoyon bo‘lgan yurak klapanlari nuqsonlari bilan birga kelgan pasiyentlarda bisoprololni qo‘llash bo‘yicha ma’lumotlar yetarli emas. Shuningdek, so‘nggi uch oy ichida miokard infarkti bilan SYuE bo‘lgan pasiyentlar bo‘yicha ham yetarli ma’lumotlar olinmagan.
Qo‘llash mumkin bo‘lmagan holatlar
bisoprololga va/yoki preparat tarkibiga kiruvchi har qanday yordamchi moddalarga yuqori sezuvchanlik;
o‘tkir yurak yetishmovchiligi, dekompensasiya bosqichidagi SYuE, inotrop terapiya o‘tkazishni talab qiladi;
kardiogen shok;
II va III darajali atrioventrikulyar (AV) blokada, elektrokardiostimulyatorsiz;
sinus tugunining sustlik sindromi;
sinoatrial blokada;
terapiya boshlanishidan oldin kuchli bradikardiya (YuQT 60 zarba/min dan kam);
yaqqol arterial gipotenziya (sistolik AB 100 mm sim. ust. dan kam);
bronxial astmaning og‘ir shakllari;
periferik arterial qon aylanishining yaqqol buzilishlari yoki Reyno sindromi;
feoxromositoma (bir vaqtning o‘zida alfa-adrenoblokatorlarni qo‘llamasdan);
metabolik asidoz;
18 yoshgacha bo‘lgan bolalar yoshi;
laktozani ko‘tara olmaslik, laktaza yetishmovchiligi yoki glyukoza-galaktoza malabsorbsiyasi sindromida qo‘llash mumkin emas.
Extiyotkorlik bilan
Desensibilizasiyalovchi terapiya o‘tkazish, Prinsmetal stenokardiyasi, gipertireoz,
I tip qandli diabet va qondagi glyukoza konsentrasiyasining sezilarli o‘zgarishi bilan qandli diabet, I darajali AV blokada, ifodalangan buyrak yetishmovchiligi (KK 20 ml/min dan kam), jigar funksiyasining yaqqol buzilishlari, psoriaz, restriktiv kardiomiopatiya, aniq gemodinamik buzilishlar bilan tug‘ma yurak poroklari yoki yurak klapanlari poroklari, oxirgi 3 oy davomida miokard infarkti bilan kechuvchi SYuE, periferik arterial qon aylanishining yengil va o‘rtacha darajadagi buzilishlari, o‘pkaning surunkali obstruktiv kasalligi (O‘SOK) ning og‘ir shakllari, bronxial astmaning yengil shakllari, bronxospazm (anamnezda), allergik reaksiyalar (anamnezda), keng ko‘lamli jarrohlik aralashuvlari va umumiy anesteziya, qat’iy parhez, homiladorlik, emizish davri.
Nojo‘ya ta’sirlar
Nojo‘ya reaksiyalar tez-tezligi quyidagi gradasiya ko‘rinishida keltirilgan: juda tez-tez (≥1/10); tez-tez (≥1/100 dan <1/10 gacha); tez-tez emas (≥1/1000 dan <1/100 gacha); kam hollarda (≥1/10000 dan <1/1000 gacha); juda kam hollarda (<1/10000); tez-tezligi noma’lum (mavjud ma’lumotlar asosida baholashni imkoniyati yo‘q).
Ruhiy buzilishlar
Tez-tez emas: depressiya, uyqusizlik;
Kam hollarda: gallyusinasiyalar, tungi qo‘rqinchli tushlar.
Nerv tizimi tomonidan buzilishlar
Tez-tez: bosh aylanishi*, bosh og‘rig‘i*;
Kam hollarda: hushdan ketish.
Ko‘rish a’zosi tomonidan buzilishlar
Kam hollarda: ko‘z yosh oqishining kamayishi (kontakt linzalarni taqishda hisobga olish kerak);
Juda kam hollarda: kon’yunktivit.
Eshitish a’zosi va labirint tomonidan buzilishlar
Kam hollarda: eshitish qobiliyatining buzilishi.
Yurak tomonidan buzilishlar
Juda tez-tez: bradikardiya (SYuE bilan og‘rigan pasiyentlarda);
Tez-tez: SYuE kechishi simptomlarining og‘irlashishi (SYuE mavjud pasiyentlarda);
Tez-tez emas: AV o‘tkazuvchanligining buzilishi, bradikardiya (arterial gipertenziya yoki stenokardiya bilan og‘rigan pasiyentlarda), SYuE kechishi belgilarining kuchayishi (arterial gipertenziya yoki stenokardiya bilan og‘rigan pasiyentlarda).
Qon tomir tomonidan buzilishlar
Tez-tez: oyoq-qo‘llarda sovuq qotish yoki uvishish hissi, arterial qon bosimining sezilarli darajada pasayishi, ayniqsa SYuE bilan og‘rigan pasiyentlarda;
Tez-tez emas: ortostatik gipotenziya.
Nafas olish tizimi, ko‘krak qafasi a’zolari va ko‘ks oralig‘i tomonidan buzilishlar
Tez-tez emas: anamnezida bronxial astma yoki nafas yo‘llari obstruksiyasi bo‘lgan pasiyentlarda bronxospazm;
Kam hollarda: allergik rinit.
Me’da-ichak buzilishlari
Tez-tez:ko‘ngil aynishi, qusish, diareya, qabziyat.
Jigar va o‘t chiqarish yo‘llari tomonidan buzilishlar
Kam hollarda: gepatit.
Teri va teri osti to‘qimalari tomonidan buzilishlar
Kam hollarda: angionevrotik shish, teri qichishi, teri toshmasi, teri giperemiyasi kabi yuqori sezuvchanlik reaksiyalari;
Juda kam hollarda: alopesiya. Beta-adrenoblokatorlar psoriazning kechish belgilarini kuchaytirishi yoki psoriazga o‘xshash toshmalarni keltirib chiqarishi mumkin.
Mushak, skelet va biriktiruvchi to‘qima tomonidan buzilishlar
Tez-tez emas: mushaklar kuchsizligi, mushaklar tirishishi.
Reproduktiv tizim va ko‘krak bezlari tomonidan buzilishlar
Kam hollarda: erektil disfunksiya.
Umumiy buzilishlar va yuborilgan joydagi reaksiyalar
Tez-tez: asteniya (SYuE mavjud pasiyentlarda), tez charchash*;
Tez-tez emas: asteniya (arterial gipertenziya yoki stenokardiya bilan og‘rigan pasiyentlarda).
Laborator va instrumental ma’lumotlar
Kam hollarda: qonda trigliseridlar konsentrasiyasi va “jigar” transaminazalari (aspartataminotransferaza (AST), alaninaminotransferaza (ALT)) faolligining oshishi.
* - Arterial gipertenziya yoki stenokardiya bilan og‘rigan pasiyentlarda ushbu simptomlar, ayniqsa, davolash kursining boshida paydo bo‘ladi. Odatda bu hodisalar tabiatan yengil bo‘ladi va davolash boshlanganidan keyin 1-2 hafta ichida o‘tib ketadi.
Maxsus ko‘rsatmalar
Terapiyani to‘xtatish va "bekor qilish sindromi"
Bisoprolol bilan davolashni to‘satdan to‘xtatish yoki tavsiya etilgan dozani shifokor bilan maslahatlashmasdan o‘zgartirish mumkin emas, chunki bu yurak faoliyatining vaqtinchalik yomonlashishiga olib kelishi mumkin.
Davolashni to‘satdan to‘xtatish kerak emas, ayniqsa YuIK bilan og‘rigan pasiyentlarda (yurak ishemik kasalligi bilan og‘rigan pasiyentlarda beta-adrenoblokatorlarni qabul qilish to‘satdan to‘xtatilganda stenokardiya xurujlarining og‘irlashishi, miokard infarktining rivojlanishi va qorincha aritmiyalarining paydo bo‘lishi qayd etilgan). Agar davolanishni to‘xtatish zarur bo‘lsa, bisoprolol dozasini asta-sekin kamaytirish kerak. Stenokardiya sezilarli darajada og‘irlashganda yoki o‘tkir koronar sindrom rivojlanganda bisoprolol qabul qilishni vaqtincha davom ettirish kerak.
Preparatni ehtiyotkorlik bilan qo‘llash kerak bo‘lgan kasalliklar
Bisoprolol quyidagi hollarda ehtiyotkorlik bilan qo‘llanilishi kerak:
• O‘SOKning og‘ir bo‘lgan shakllari va bronxial astmaning og‘ir bo‘lmagan shakllari;
• qondagi glyukoza konsentrasiyasi sezilarli darajada o‘zgarib turadigan qandli diabet: bisoprolol taxikardiya, yurak urishi yoki ko‘p terlash kabi gipoglikemiya (qondagi glyukoza konsentrasiyasining sezilarli darajada pasayishi) simptomlarini yashirishi mumkin;
• qat’iy parhez;
• desensibilizasiya qiluvchi terapiya o‘tkazish;
• I darajali atrioventrikulyar blokada;
• vazospastik stenokardiya (Prismetal stenokardiyasi); koronarospazm holatlari kuzatilgan. Prinsmetal stenokardiyasi bilan og‘rigan pasiyentlarda bisoprolol qabul qilinganda yuqori beta1-selektivlikka qaramay, stenokardiya hurujlarini butunlay istisno qilib bo‘lmaydi. Preparatni juda ehtiyotkorlik bilan qabul qilish kerak;
• yengil va o‘rtacha darajadagi periferik arterial qon aylanishining buzilishi (terapiya boshida simptomlarning kuchayishi mumkin);
• psoriaz (shu jumladan, anamnezda).
Yurak-qon tomir tizimi kasalliklari
Dekompensasiyalangan surunkali yurak yetishmovchiligida pasiyentning ahvoli barqarorlashmaguncha beta-adrenoblokatorlarni qo‘llash mumkin emas. Bisoprololni qo‘llashning dastlabki bosqichlarida pasiyentlar doimiy kuzatuvga muhtoj.
Beta-adrenoblokatorlar bradikardiyaga sabab bo‘lishi mumkin. Tinch holatda YuQS minutiga 50-55 zarbadan kam bo‘lsa, bisoprolol dozasini kamaytirish yoki qabul qilishni to‘xtatish lozim.
Boshqa beta-adrenoblokatorlar kabi bisoprolol ham EKGda PQ intervalining uzayishiga sabab bo‘lishi mumkin.
I darajali atrioventrikulyar blokadasi bo‘lgan pasiyentlarda bisoprololni ehtiyotkorlik bilan qo‘llash kerak.
Noselektiv beta-adrenoblokatorlar koronar arteriyaning alfa-reseptorlari vositasidagi vazokonstriksiyasi tufayli vazospastik stenokardiya (Prinsmetal stenokardiyasi) bilan og‘rigan pasiyentlarda anginoz hurujlarning tezligi va davomiyligini oshirishi mumkin. Kardioselektiv beta1-adrenoblokatorlar (shu jumladan bisoprolol) vazospastik stenokardiyada ehtiyotkorlik bilan qo‘llanilishi kerak.
Hozirgi kunga qadar I tip qandli diabet bilan birga kechuvchi surunkali yurak yetishmovchiligi bo‘lgan pasiyentlarda, buyrak va/yoki jigar funksiyasining yaqqol buzilishi, restriktiv kardiomiopatiya, tug‘ma yurak poroklari yoki gemodinamik buzilishlar bilan yurak klapanlari nuqsonlari bilan og‘rigan pasiyentlarda bisoprololni qo‘llash bo‘yicha yetarli ma’lumotlar mavjud emas. Shuningdek, so‘nggi uch oy ichida miokard infarkti bilan SYuE bo‘lgan pasiyentlar bo‘yicha ham yetarli ma’lumotlar olinmagan.
Nafas olish tizimi
Selektiv beta1-adrenoblokatorlar noselektiv beta-adrenoblokatorlarga qaraganda nafas olish tizimi faoliyatiga kamroq ta’sir ko‘rsatishiga qaramay, O‘SOK va bronxial astmaning og‘ir bo‘lmagan shakllari bilan og‘rigan pasiyentlarga bisoprolol juda ehtiyotkorlik bilan va faqat uni qo‘llashning mumkin bo‘lgan afzalliklari potensial xavfdan yuqori bo‘lgan taqdirdagina buyurilishi kerak. Bronxial astma yoki O‘SOKda bronxlarni kengaytiruvchi vositalarni bir vaqtning o‘zida qo‘llash ko‘rsatilgan. Bronxial astma bilan og‘rigan pasiyentlarda nafas yo‘llarining chidamliligi oshishi mumkin, bu esa beta2-adrenomimetiklarning yuqori dozasini talab qiladi.
O‘SOK bilan og‘rigan pasiyentlarda yurak yetishmovchiligini davolash maqsadida majmuaviy terapiyada buyuriladigan bisoprololni iloji boricha eng kam dozadan boshlash kerak va pasiyentlarni yangi simptomlar paydo bo‘lishiga (masalan, hansirash, jismoniy zo‘riqishni ko‘tara olmaslik, yo‘tal) sinchkovlik bilan kuzatish lozim.
Keng qamrovli jarrohlik aralashuvlari va umumiy anesteziya
Jarrohlik aralashuvlari zarur bo‘lganda, anesteziolog shifokorni pasiyent beta-adrenoblokatorlarni qabul qilishi haqida ogohlantirish kerak (og‘ir bradiaritmiyalarning rivojlanishi, reflektor taxikardiyaning pasayishi va arterial gipotenziya bilan dorilarning o‘zaro ta’siri xavfi). Bisoprololni perioperativ davrda aniq zarurat bo‘lmaganda qabul qilishni to‘xtatmaslik tavsiya etiladi (chunki beta-adrenoreseptorlar blokadasi kirish narkozi va traxeya intubasiyasi paytida aritmiyalar va miokard ishemiyasi xavfini kamaytiradi).
Jarrohlik aralashuvidan oldin bisoprolol bilan davolashni to‘xtatish zarur bo‘lsa, operasiyadan kamida 48 soat oldin preparat bekor qilinishi kerak.
Feoxromositoma
Feoxromositoma bilan og‘rigan pasiyentlarda bisoprolol faqat alfa-adrenoblokatorlarni qo‘llash fonida buyurilishi mumkin.
Tireotoksikoz
Qalqonsimon bez giperfunksiyasida beta-adrenoblokatorlar (shu jumladan bisoprolol) taxikardiyani niqoblashi va tireotoksikoz simptomlarining namoyon bo‘lishini kamaytirishi mumkin. Preparatni to‘satdan to‘xtatish kasallik belgilarining kuchayishiga va tireotoksik kriz rivojlanishiga olib kelishi mumkin.
Yuqori sezuvchanlik reaksiyalari
Beta-adrenoblokatorlar, jumladan bisoprolol, beta-adrenoblokatorlar ta’sirida adrenergik kompensator boshqaruvning susayishi tufayli allergenlarga sezuvchanlikni va anafilaktik reaksiyalar/o‘ta yuqori sezuvchanlik reaksiyalarining og‘irligini oshirishi mumkin. Beta-adrenoblokatorlarni qabul qilish fonida epinefrin (adrenalin) ning odatdagi terapevtik dozalarini qo‘llash har doim ham kerakli klinik samaraga olib kelmaydi. Anamnezida o‘ta sezuvchanlikning og‘ir reaksiyalari bo‘lgan yoki desensibilizasiya kursini o‘tayotgan pasiyentlarga bisoprolol buyurishda ehtiyot bo‘lish kerak.
Psoriaz
Psoriaz bilan og‘rigan pasiyentlarda bisoprololni qo‘llash masalasini hal qilishda, preparatni qo‘llashdan kutilayotgan foyda va psoriazning kuchayish xavfini sinchkovlik bilan taqqoslash kerak.
Kontakt linzalar
Kontakt linzalardan foydalanadigan pasiyentlar beta-adrenoblokatorlarni qo‘llash fonida ko‘z yoshi suyuqligi ishlab chiqarilishining pasayishi mumkinligini hisobga olishlari kerak.
Boshqa dorilar bilan o‘zaro ta’siri
Tavsiya etilmaydigan majmualar
Surunkali yurak yetishmovchiligini davolash
I sinf antiaritmik vositalar (masalan, xinidin, dizopiramid, lidokain, fenitoin, flekainid, propafenon) bisoprolol bilan bir vaqtda qo‘llanilganda yurakning AV o‘tkazuvchanligi va qisqarish qobiliyatini pasaytirishi mumkin.
Bisoprolol preparatini qo‘llashga barcha ko‘rsatmalar
Verapamil va kamroq darajada diltiazem tipidagi “sekin” kalsiy kanallari blokatorlari bisoprolol bilan bir vaqtda qo‘llanilganda miokard qisqarish qobiliyatining pasayishiga va AV o‘tkazuvchanligining buzilishiga olib kelishi mumkin. Xususan, beta-adrenoblokatorlarni qabul qiluvchi pasiyentlarga verapamilni vena ichiga yuborish kuchli arterial gipotenziya va AV blokadasiga olib kelishi mumkin. Markaziy ta’sirga ega bo‘lgan gipotenziv vositalar (klonidin, metildopa, moksonidin, rilmenidin kabilar) yurak qisqarishlari sonining pasayishiga va yurak zarb hajmining kamayishiga, shuningdek, markaziy simpatik tonusning pasayishi tufayli vazodilatasiyaga olib kelishi mumkin. Ayniqsa beta-adrenoblokatorlarni bekor qilishdan oldin to‘satdan to‘xtatish “rikoshet” arterial gipertenziya xavfini oshirishi mumkin.
Fingolimod beta-adrenoblokatorlarning salbiy xronotrop samarasini kuchaytirishi va kuchli bradikardiyaga olib kelishi mumkin. Fingolimod va bisoprololni bir vaqtda qo‘llash tavsiya etilmaydi. Fingolimod va bisoprolol preparatini bir vaqtda qo‘llash zarur bo‘lgan hollarda pasiyentning ahvolini diqqat bilan kuzatib borish talab etiladi. Majmualangan terapiyani stasionar sharoitida boshlash va tegishli monitoringni amalga oshirish tavsiya etiladi (fingolimod va Bisoprolol preparatini birinchi marta bir vaqtning o‘zida qabul qilgandan keyin kamida ertasi kuni ertalabgacha yurak urish sonini uzoq vaqt nazorat qilish ko‘rsatilgan).
Alohida ehtiyotkorlikni talab qiladigan majmualar
Arterial gipertenziya va stenokardiyani davolash
I sinf antiaritmik vositalar (masalan, xinidin, dizopiramid, lidokain, fenitoin, flekainid, propafenon) bisoprolol bilan bir vaqtda qo‘llanganda AV o‘tkazuvchanligini va miokardning qisqaruvchanlik qobiliyatini pasaytirishi mumkin.
Bisoprolol preparatini qo‘llashga barcha ko‘rsatmalar
"Sekin" kalsiy kanallari blokatorlari digidropiridin hosilalari (masalan, nifedipin, felodipin, amlodipin) bisoprolol bilan bir vaqtda qo‘llanganda arterial gipotenziya rivojlanish xavfini oshirishi mumkin. SYuYe bilan og‘rigan pasiyentlarda keyinchalik yurak qisqarish funksiyasining yomonlashishi xavfini istisno qilib bo‘lmaydi.
III sinf antiaritmik vositalar (masalan, amiodaron) AV o‘tkazuvchanligining buzilishini kuchaytirishi mumkin.
Mahalliy qo‘llaniladigan beta-adrenoblokatorlarning ta’siri (masalan, glaukomani davolash uchun ko‘z tomchilari) bisoprololning tizimli ta’sirini kuchaytirishi mumkin (arterial bosimining pasayishi, yurak urish tezligining kamayishi).
Parasimpatomimetiklar bisoprolol bilan bir vaqtda qo‘llanganda AV o‘tkazuvchanligining buzilishini kuchaytirishi va bradikardiya rivojlanish xavfini oshirishi mumkin. Insulin yoki ichishga mo‘ljallangan gipoglikemik vositalarning gipoglikemik ta’siri kuchayishi mumkin. Gipoglikemiya belgilari - xususan, taxikardiya - niqoblanishi yoki bostirilishi mumkin. Bunday o‘zaro ta’sirlar noselektiv beta-adrenoblokatorlar qo‘llanilganda ko‘proq uchraydi.
Umumiy og‘riqsizlantirish vositalari arterial gipotenziyaga olib keladigan kardiodepressiv ta’sir xavfini oshirishi mumkin ("Maxsus ko‘rsatmalar" bo‘limiga qarang). Yurak glikozidlari bisoprolol bilan bir vaqtda qo‘llanilganda impuls o‘tish vaqtining uzayishiga va shu tariqa bradikardiya rivojlanishiga olib kelishi mumkin. Nosteroid yallig‘lanishga qarshi preparatlar bisoprololning gipotenziv ta’sirini kamaytirishi mumkin.
Bisoprolol preparatini beta-adrenomimetiklar (masalan, izoprenalin, dobutamin) bilan bir vaqtda qo‘llash ikkala preparat ta’sirining pasayishiga olib kelishi mumkin. Bisoprololni beta- va alfa-adrenoreseptorlarga ta’sir etuvchi adrenomimetiklar (masalan, norapinefrin, epinefrin) bilan birga qo‘llash alfa-adrenoreseptorlar ishtirokida yuzaga keladigan ushbu vositalarning vazokonstriktor samarasini kuchaytirishi va AB ko‘tarilishiga olib kelishi mumkin. Bunday o‘zaro ta’sir noselektiv beta-adrenoblokatorlar qo‘llanilganda ko‘proq uchraydi. Antigipertenziv vositalar, shuningdek, boshqa antigipertenziv ta’sirga ega bo‘lgan vositalar (masalan, trisiklik antidepressantlar, barbituratlar, fenotiazinlar) bisoprololning gipotenziv smaarasini kuchaytirishi mumkin. Mefloxin bisoprolol bilan bir vaqtda qo‘llanganda bradikardiya rivojlanish xavfini oshirishi mumkin.
Monoaminooksidaza (MAO) ingibitorlari (MAO-V ingibitorlaridan tashqari) beta-adrenoblokatorlarning gipotenziv samarasini kuchaytirishi mumkin. Bir vaqtda qo‘llanilganda ham gipertonik kriz rivojlanishi mumkin.
E’tiborga olinishi kerak bo‘lgan majmualar
Qorakuya alkaloidlari
Qorakuyaning gidrogenlanmagan alkaloidlari periferik qon aylanishining buzilishi rivojlanish xavfini oshiradi. Ergotamin periferik qon aylanishining buzilishi xavfini oshiradi.
Farmakokinetik o‘zaro ta’sirlar
Farmakokinetik tadqiqotlarda bisoprololning gidroxlortiazid va simetidin kabi tiazid diuretiklar bilan o‘zaro ta’siri aniqlanmagan. Bisoprolol teofillinning farmakokinetikasiga ta’sir ko‘rsatmadi. Rifampisin metabolik klirensni oshiradi va bisoprololning yarim chiqarilish davrini qisqartiradi, ammo preparat dozasini tuzatish kiritish talab etilmaydi. Bisoprolol barqaror dozada varfarin olgan pasiyentlarda protrombin vaqtiga ta’sir qilmaydi.
Homiladorlik va emizish davrida
Homiladorlik
Bisoprololning farmakologik samarasi homiladorlikning kechishi va homila/yangi tug‘ilgan chaqaloq organizmiga salbiy ta’sir ko‘rsatishi mumkin. Umuman olganda, beta-adrenoblokatorlar yo‘ldoshda qon oqimini kamaytiradi, bu esa homila o‘sishining kechikishiga, homilaning ona qornida nobud bo‘lishiga yoki muddatidan oldin tug‘ilishiga olib kelishi mumkin. Homilada va yangi tug‘ilgan chaqaloqda nojo‘ya hodisalar (masalan, gipoglikemiya va bradikardiya) rivojlanishi mumkin. Agar beta-adrenoblokatorlar bilan davolash zarur bo‘lsa, selektiv beta1-adrenoblokatorlarga ustunlik berish kerak.
Homiladorlik davrida bisoprolol faqat mutlaq zarurat tug‘ilganda, agar ona uchun kutilayotgan foyda homila va/yoki yangi tug‘ilgan chaqaloqda nojo‘ya ta’sirlar rivojlanishidan yuqori bo‘lsa, qo‘llanilishi kerak.
Yo‘ldosh va bachadondagi qon aylanishini kuzatib borish, tug‘ilajak bolaning o‘sishi va rivojlanishini kuzatish kerak. Homiladorlik va/yoki homilaga nisbatan nojo‘ya ta’sirlar paydo bo‘lganda, muqobil terapiya usullarini qo‘llash tavsiya etiladi. Tug‘ruqdan keyin yangi tug‘ilgan chaqaloqni sinchiklab tekshirish kerak. Chaqaloq hayotining dastlabki uch kunida bradikardiya va gipoglikemiya alomatlari paydo bo‘lishi mumkin.
Emizish davri
Klinikadan oldingi tadqiqotlar ma’lumotlariga ko‘ra, bisoprolol va/yoki uning metabolitlari emizikli kalamushlar sutiga o‘tadi. Bisoprololning ko‘krak sutiga ajralishi haqida ma’lumotlar yo‘q. Shuning uchun emizikli davrda ayollarga bisoprolol qabul qilish tavsiya etilmaydi. Laktasiya davrida bisoprolol qabul qilish zarur bo‘lsa, emizishni to‘xtatish kerak.
Transport boshqarishga ta’siri
Bisoprolol preparati YuIK bilan og‘rigan pasiyentlarda tadqiqot natijalariga ko‘ra transport vositalarini boshqarish qobiliyatiga ta’sir qilmaydi. Biroq, individual reaksiyalar tufayli avtotransportni boshqarish yoki texnik jihatdan murakkab mexanizmlar bilan ishlash qobiliyati buzilishi mumkin. Davolashning boshida, doza o‘zgartirilgandan so‘ng, shuningdek, bir vaqtning o‘zida spirtli ichimliklar iste’mol qilinganda bunga alohida e’tibor berish kerak.
Dozani oshirib yuborish
Simptomlari:
Dozani oshirib yuborishning eng ko‘p uchraydigan simptomlari: AV blokada, yaqqol bradikardiya, AB ning yaqqol pasayishi, bronxospazm, o‘tkir yurak yetishmovchiligi va gipoglikemiya.
Bisoprololning yuqori dozasini bir marta qabul qilishga sezuvchanlik alohida pasiyentlarda juda farq qiladi va ehtimol SYuE bilan og‘rigan pasiyentlar yuqori sezuvchanlikka ega.
Davolash:
Doza oshirib yuborilganda, birinchi navbatda, preparatni qabul qilishni to‘xtatish va tutib turuvchi simptomatik terapiyani boshlash kerak.
Yaqqol bradikardiyada: vena ichiga atropin yuborish kerak. Agar samarasi yetarli bo‘lmasa, ijobiy xronotrop ta’sirga ega bo‘lgan vositani ehtiyotkorlik bilan yuborish mumkin. Ba’zida vaqtincha elektrokardiostimulyator qo‘yish kerak bo‘lishi mumkin.
AB yaqqol pasayganda: plazma o‘rnini bosuvchi eritmalar va vazopressor preparatlarni vena ichiga yuborish. Glyukagonning vena ichiga yuborilishi maqsadga muvofiq bo‘lishi mumkin.
AV blokadada: pasiyentlar doimiy nazorat ostida bo‘lishlari va epinefrin kabi beta-adrenomimetiklar bilan davolanishlari kerak. Zarur hollarda - elektrokardiostimulyator qo‘yish.
SYuE kechishi zo‘rayganda: vena ichiga diuretiklar, musbat inotrop ta’sirga ega preparatlar, shuningdek, vazodilatatorlar yuborish.
Bronxospazmda: bronxodilatatorlar, shu jumladan beta2-adrenomimetiklar va/yoki aminofillin buyurish.
Gipoglikemiyada: vena ichiga dekstroza (glyukoza) yuborish.
Farmakodinamikasi
O‘zining simpatomimetik faolligi bo‘lmagan selektiv beta1-adrenoblokator membranani barqarorlashtiruvchi ta’sirga ega emas. Bisoprolol terapevtik dozalarda ichki a’zolarning beta2-adrenoreseptorlariga (me’da osti bezi, skelet mushaklari, periferik arteriyalar, bronxlar va bachadonning silliq mushaklari), shuningdek metabolizmni tartibga solishda ishtirok etadigan beta2-adrenoreseptorlarga unchalik yaqin emas.
Binobarin, bisoprolol (noselektiv beta-adrenoblokatorlardan farqli o‘laroq) umuman olganda nafas yo‘llarining qarshiligiga ta’sir ko‘rsatmaydi, beta2-adrenoreseptorlarni o‘z ichiga olgan a’zolarga va uglevod almashinuviga kamroq ta’sir qiladi, organizmda natriy ionlarining ushlanib qolishiga olib kelmaydi. Bisoprololning aterogen ta’sir darajasi propranololnikidan farq qilmaydi. Bisoprolol terapevtik dozalarda yurakning beta1-adrenoreseptorlarini bloklaydi, katexolaminlar tomonidan rag‘batlantirilgan ATF dan sAMF hosil bo‘lishini kamaytiradi, hujayra ichidagi kalsiy ionlari oqimini pasaytiradi, salbiy xrono-, dromo-, batmo- va aniq ifodalanmagan inotrop ta’sir ko‘rsatadi. Bisoprolol tinch holatda va zo‘riqishda yurak qisqarishlar sonini (YuQS) ni kamaytiradi, atrioventrikulyar o‘tkazuvchanlikni sekinlashtiradi, miokard qo‘zg‘aluvchanligini kamaytiradi. Yurakdan otilib chiqish qon hajmini, zarb hajmini biroz pasaytiradi. Miokardning kislorodga bo‘lgan ehtiyojini kamaytiradi, qon plazmasidagi renin faolligini pasaytiradi.
Davolashning boshida bisoprolol qabul qilingandan keyingi dastlabki 24 soat ichida umumiy periferik qon tomir qarshiligi (UPQTQ) biroz oshadi (alfa-adrenoreseptorlar faolligining resiprok oshishi natijasida). 1-3 sutkadan so‘ng UPQTQ dastlabki holatga qaytadi. Uzoq muddatli davolashda dastlab yuqori bo‘lgan UPQTQ pasayadi. Ichishga qabul qilingandan 3-4 soat o‘tgach maksimal gemodinamik samaraga erishiladi. Kuniga 1 marta qo‘llanilganda bisoprololning terapevtik samarasi qon plazmasidan 10-12 soatlik yarim chiqarilish davri tufayli 24 soat davomida saqlanib qoladi.
Bisoprolol boshqa beta-adrenoblokatorlar kabi elektrofiziologik samaraga ega. Elektrofiziologik tadqiqotlarda bisoprolol YuQS ni kamaytirdi, sinoatrial va atrioventrikulyar tugunlarni o‘tkazish vaqtini va refrakterlik davrlarini uzaytirdi. Elektrokardiogrammada (EKG) RR va PQ intervallari uzayishi hamda tuzatish kiritilgan QT (QTc) interval uzayishi qayd etiladi (me’yoriy ko‘rsatkichlar chegarasida).
Bisoprolol antigipertenziv, antiaritmik va antianginal ta’sir ko‘rsatadi.
Bisoprololning antigipertenziv ta’sir mexanizmi to‘liq o‘rganilmagan. Antigipertenziv samara qonning minutlik hajmining kamayishi, periferik tomirlarning simpatik rag‘batlantirilishi, qon plazmasida renin miqdorining va renin-angiotenzin tizimi faolligining pasayishi (renin boshlang‘ich gipersekresiyasi bo‘lgan pasiyentlar uchun katta ahamiyatga ega), arterial bosim (AB) pasayishiga javoban aorta yoyi baroreseptorlari sezgirligining tiklanishi va markaziy nerv tizimiga (MNT) ta’sir qilishi bilan bog‘liq bo‘lishi mumkin. Arterial gipertenziyada ta’sir 2-5 kundan keyin boshlanadi, AB ning maksimal pasayishiga, odatda, davolash boshlanganidan 2 hafta o‘tgach erishiladi.
Antianginal camara YuQS ning kamayishi, qisqaruvchanlikning biroz pasayishi, diastolaning uzayishi, miokard perfuziyasining yaxshilanishi natijasida miokardning kislorodga bo‘lgan ehtiyojining pasayishi bilan bog‘liq. Surunkali yurak yetishmovchiligi (SYuYe) belgilari bo‘lmagan yurak ishemik kassaligi (YuIK) bilan og‘rigan pasiyentlarda bisoprolol bir marta qo‘llanilganda yurak qisqarishlar sonini (YuQS), yurak zarb hajmini pasaytiradi va natijada qon otilib chiqish fraksiyasini va miokardning kislorodga bo‘lgan ehtiyojini kamaytiradi. Antiaritmik samara aritmogen faktorlarni bartaraf etish (taxikardiya, simpatik nerv tizimi faolligining oshishi, sAMF miqdorining ko‘payishi, arterial gipertenziya), sinus va ektopik ritm yetakchilarining o‘z-o‘zidan qo‘zg‘alish tezligini kamaytirish va atrioventrikulyar o‘tkazuvchanlikni sekinlashtirish (asosan antegrad va kamroq darajada atrioventrikulyar tugun orqali retrograd yo‘nalishda) va qo‘shimcha yo‘llar bilan bog‘liq.
Farmakokinetikasi
So‘rilishi
Bisoprolol deyarli to‘liq (90% dan ortiq) me’da-ichak yo‘llari orqali so‘riladi. Jigar orqali “birinchi o‘tishda” ahamiyatsiz metabolizasiya tufayli uning biokiraolishligi (tahminan 10% darajasida) ichilgandan keyin tahminan 90% ni tashkil qiladi. Ovqatlanish biokiraolishlikka ta’sir qilmaydi. Bisoprolol proporsional kinetikaga ega bo‘lib, uning qon plazmasidagi konsentrasiyalari qabul qilingan dozaga proporsional bo‘lib, 5 dan 20 mg gacha oraliqda bo‘ladi. Qon plazmasidagi maksimal konsentrasiyasiga 2-3 soatdan keyin erishiladi.
Taqsimlanishi
Bisoprolol juda keng taqsimlanadi. Taqsimlanish hajmi 3,5 l/kg ni tashkil etadi. Qon plazmasi oqsillari bilan bog‘lanishi taxminan 30% ga yetadi.
Biotransformasiyasi
Keyingi kon’yugasiyasiz oksidlanish yo‘li bilan metabolizmga uchraydi. Barcha metabolitlari qutbli (suvda eriydi) va buyraklar orqali chiqariladi. Qon plazmasi va siydikda uchraydigan asosiy metabolitlar farmakologik faollik ko‘rsatmaydi. Odam jigar mikrosomalari bilan o‘tkazilgan in vitro tajribalar natijasida olingan ma’lumotlar shuni ko‘rsatadiki, bisoprolol birinchi navbatda CYP3A4 izofermenti (95% ga yaqin) yordamida metabolizmga uchraydi, CYP2D6 izofermenti esa ahamiyatsiz rol o‘ynaydi.
Chiqarilishi
Bisoprolol klirensi buyraklar tomonidan o‘zgarmagan holda (50% atrofida) chiqarib yuborilishi va jigar (50% atrofida) metabolizmi tufayli buyraklar tomonidan chiqariladigan metabolitlar o‘rtasidagi muvozanat bilan belgilanadi. Umumiy klirens 15 l/soat ni tashkil qiladi. Yarim chiqarilish davri - 10-12 soat. Surunkali yurak yetishmovchiligi va bir vaqtning o‘zida jigar yoki buyrak funksiyasi buzilgan pasiyentlarda bisoprololning farmakokinetikasi haqida ma’lumotlar yo‘q.
Maxsus guruh pasiyentlari
Buyrak funksiyasi buzilgan pasiyentlar
Tadqiqotda buyrak yetishmovchiligi bo‘lgan pasiyentlarda (kreatinin o‘rtacha klirensi (KK) = 28 ml/min) KK pasayishi Cmax, AUC (“konsentrasiya-vaqt” egri chizig‘i ostidagi maydon) va bisoprololning yarim chiqarilish davrining oshishi bilan birga kelishi ko‘rsatilgan. Bisoprolol klirensi buyraklar va jigar tomonidan bir xil darajada amalga oshirilganligi sababli, yengil va o‘rtacha darajadagi buyrak yetishmovchiligi bo‘lgan pasiyentlarda bisoprololning sezilarli to‘planishi kuzatilmaydi. Og‘ir buyrak yetishmovchiligida (KK 20 ml/min dan kam) to‘planish sodir bo‘lishi mumkin va preparat dozasi kuniga 10 mg dan oshmasligi kerak.
Jigar funksiyasi buzilgan pasiyentlar
Jigar sirrozi bilan og‘rigan pasiyentlarda sog‘lom odamlarga nisbatan yuqori o‘zgaruvchanlik va chiqarilishining sezilarli darajada sekinlashishi kuzatiladi (bisoprololning yarim chiqarilish davri 8,3 dan 21,7 soatgacha). Jigar funksiyasi normal va buzilgan pasiyentlar o‘rtasida farmakokinetikada klinik jihatdan ahamiyatli farqlar aniqlanmadi. Jigar yetishmovchiligi yaqqol namoyon bo‘lganda to‘planish bo‘lishi mumkin, shuning uchun preparat dozasi sutkasiga 10 mg dan oshmasligi kerak.
Surunkali yurak yetishmovchiligi bo‘lgan pasiyentlar
NYHA (Nyu-York kardiologlar assosiasiyasi) klassifikasiyasi bo‘yicha III funksional sinf surunkali yurak yetishmovchiligi (SYuE) bo‘lgan pasiyentlarda qon plazmasida bisoprololning yuqori miqdori va sog‘lom ko‘ngillilarga nisbatan yarim chiqarilish davrining uzayishi qayd etilgan. Bisoprololning qon plazmasidagi maksimal konsentrasiyasi muvozanat holatida 10 mg sutkalik dozada 64 ± 21 ng/ml ni tashkil qiladi; yarim chiqarilish davri 17 ± 5 soatni tashkil qiladi. Bisoprololning farmakokinetikasi SYuE va jigar yoki buyrak funksiyasining yondosh buzilishi bo‘lgan pasiyentlarda o‘rganilmagan.
Keksa yoshdagi pasiyentlar
Keksa yoshdagi pasiyentlarda bisoprololning ba’zi farmakokinetik ko‘rsatkichlari (yarim chiqarilish davri, AUC, Cmax) yosh pasiyentlarga nisbatan biroz oshishi kuzatiladi, bu ehtimol buyrak klirensining yoshga bog‘liq pasayishi bilan bog‘liq. Biroq, bu farqlar klinik ahamiyatga ega emas va bisoprolol dozasiga tuzatish kiritishni talab qilmaydi.