





Analgin
- Ishlab chiqaruvchi
- АО Дальхимфарм
- Mamlakat
- Rossiya
- Ro‘yxat raqami
- DV/X 00472/06/15
- Ruxsat muddati
- 18.03.2031 gacha
- Saqlash muddati
- 3 yil
- ATX kodi
- N02BB02
Analgin nima uchun ishlatiladi
Analgin (metamizol natriy) — og‘riq qoldiruvchi va isitma tushiruvchi dori. Ukol kuchli og‘riqda va boshqa usullar yordam bermagan isitmada, dorini ichish imkoni bo‘lmaganda qo‘llanadi. In’yeksiya mushak ichiga yoki vena ichiga (sekin) qilinadi.
Kuchli og‘riq
Jarohat va operatsiyadan keyingi kuchli o‘tkir yoki surunkali og‘riq, sanchiqlar, onkologik kasalliklar va boshqa davolar mumkin bo‘lmagan holatlar.
Tushmaydigan isitma
Boshqa usullar bilan tushmaydigan isitma.
Qancha va qanday qabul qilinadi
Rasmiy yo‘riqnoma bo‘yicha, 500 mg/ml eritma uchun. Ukol faqat dorini ichish imkoni bo‘lmaganda; yuborishdan oldin eritma tana haroratigacha isitiladi.
Kimga mumkin, kimga mumkin emas
Homiladorlik Mumkin emas
Yo‘ldoshdan o‘tadi. I va III uch oylikda mumkin emas; II uch oylikda faqat qat’iy ko‘rsatma bo‘yicha, foyda xavfdan yuqori bo‘lsa.
Emizish davri Mumkin emas
Davolash paytida va oxirgi ukoldan keyin 48 soat emizish mumkin emas.
Bolalar Ehtiyotkorlik bilan
3 oylikdan (vazni 5 kg dan) mushak ichiga, vena ichiga faqat 12 oylikdan. 5 yoshgacha faqat shifokor nazoratida.
Qon tarkibi (agranulotsitoz) Ehtiyotkorlik bilan
Kam uchraydi, lekin hayot uchun xavfli, dozaga bog‘liq emas. Isitma, et uvishishi, tomoq og‘rig‘i, yutish qiyinlashishi, og‘izda yaralar, ko‘karishlar, qon ketishi, rangparlik paydo bo‘lsa — dorini darhol to‘xtatib shifokorga murojaat qiling. 7 kundan ortiq qo‘llanganda qon tahlili nazorat qilinadi.
Allergiya va anafilaksiya Ehtiyotkorlik bilan
Ukol bilan anafilaktik reaksiya xavfi yuqoriroq. Analgetik astma (ayniqsa burun poliplari bilan), surunkali eshakemi, atopiya, alkogolga chidamsizlik, bo‘yoq (tartrazin) yoki konservantlarga (benzoat) sezuvchanlikda xavf ortadi. Reaksiya oldin muammosiz qo‘llanganda ham, odatda bir soat ichida paydo bo‘lishi mumkin. Dori oldidan bemordan tarix so‘raladi, xavf bo‘lsa qat’iy nazorat va shoshilinch yordam vositalari tayyor turishi kerak. Metamizoldan anafilaktoid reaksiya bo‘lganlar boshqa narkotik bo‘lmagan og‘riq qoldiruvchilarga va pirazolonlarga ham moyil.
Qon bosimi Ehtiyotkorlik bilan
Qon bosimi tushishi mumkin. Past bosim (sistolik 100 mm sim. ust. dan past), qon hajmi kamligi, infarkt, ko‘p jarohat, boshlanayotgan shok, yurak yetishmovchiligi, yuqori isitma, og‘ir yurak ishemik kasalligi va miya arteriyalari torayishida ehtiyotkorlik bilan.
Jigar Ehtiyotkorlik bilan
O‘tkir gepatit, jigar yetishmovchiligi holatlari qayd etilgan. Sariqlik va jigar zararlanishi belgilarida shifokorga murojaat qiling. O‘tkir jigar yoki buyrak yetishmovchiligida mumkin emas.
Alkogol Ehtiyotkorlik bilan
Surunkali alkogolizmda ehtiyotkorlik bilan.
Haydovchilar Ehtiyotkorlik bilan
Davolash paytida mashina haydash va xavfli ishlarda ehtiyot bo‘ling.
Tarkibida natriy Ehtiyotkorlik bilan
Dori tarkibida natriy bor — kam natriyli parhezdagilar hisobga olishi kerak.
Siydik rangi Mumkin
Siydik qizil rangga bo‘yalishi mumkin (rubazon kislota) — bu zararsiz.
Qo‘llash mumkin bo‘lmagan holatlar
- Metamizolga, boshqa pirazolon va pirazolidin hosilalariga (masalan, fenilbutazon) yoki yordamchi moddalarga yuqori sezuvchanlik; ulardan agranulotsitoz bo‘lgan bo‘lsa
- Analgetik astma yoki og‘riq qoldiruvchilarga chidamsizlik: salitsilatlar, paratsetamol, diklofenak, ibuprofen, indometatsin, naproksendan bronxospazm, eshakemi, rinit, angionevrotik shish
- Suyak ko‘migi qon yaratilishining buzilishi (masalan, sitostatik davodan keyin) yoki qon yaratuvchi a’zolar kasalliklari
- Tug‘ma glyukoza-6-fosfatdegidrogenaza tanqisligi (gemoliz xavfi)
- O‘tkir intermittik jigar porfiriyasi
- O‘tkir buyrak yoki jigar yetishmovchiligi
- Homiladorlikning I va III uch oyligi, emizish davri
- 3 oylikkacha yoki vazni 5 kg dan kam chaqaloqlar; 3–12 oylik chaqaloqlarga vena ichiga
- Ehtiyotkorlik bilan: past qon bosimi, qon hajmi kamligi, beqaror gemodinamika, yurak yetishmovchiligi, yuqori isitma, og‘ir yurak ishemik kasalligi, miya arteriyalari torayishi, surunkali alkogolizm, bronxial astma (ayniqsa poliposli rinosinusit bilan), surunkali eshakemi va atopiya, og‘ir jigar va buyrak buzilishi, homiladorlikning II uch oyligi
Tarkibi
500 mg li dorining barcha moddalari, yordamchi moddalar ham
Nojo‘ya ta’sirlar
Qanchalik ko‘p uchrashi bo‘yicha
Boshqa dorilar bilan birga
Metotreksat Birga ichilmaydi
Qonga zararli ta’siri kuchayadi, ayniqsa keksalarda — birga qo‘llashdan saqlaning.
Rentgenokontrast moddalar, kolloid qon o‘rnini bosuvchilar, penitsillin Birga ichilmaydi
Analgin bilan davolash paytida qo‘llanmaydi — anafilaktik reaksiya xavfi.
Bitta shpritsdagi boshqa dorilar Birga ichilmaydi
Aralashtirilmaydi.
Siklosporin Ehtiyotkorlik
Uning qondagi miqdori kamayishi mumkin — nazorat qilinadi.
Boshqa narkotik bo‘lmagan og‘riq qoldiruvchilar Ehtiyotkorlik
Zaharli ta’sirlar o‘zaro kuchayadi.
Trisiklik antidepressantlar, kontratseptiv tabletkalar, allopurinol Ehtiyotkorlik
Analgin zaharliligini oshiradi.
Barbituratlar, fenilbutazon Ehtiyotkorlik
Analgin ta’sirini susaytiradi.
Xlorpromazin va boshqa fenotiazinlar Ehtiyotkorlik
Tana harorati keskin tushishi mumkin.
Qand tushiruvchi tabletkalar, bilvosita antikoagulyantlar, glyukokortikosteroidlar, indometatsin Ehtiyotkorlik
Ularning faolligi oshadi.
Qonga zararli dorilar, tiamazol, sarkolizin Ehtiyotkorlik
Qon tarkibiga zararli ta’sir va leykopeniya xavfi oshadi.
Past dozali aspirin Ehtiyotkorlik
Uning trombotsitlarga ta’sirini kamaytirishi mumkin.
Valproat kislota, bupropion Ehtiyotkorlik
Ularning qondagi miqdori kamayishi mumkin — nazorat.
Tinchlantiruvchilar, kodein, H2-blokatorlar, propranolol Ehtiyotkorlik
Analgin ta’sirini kuchaytiradi.
Ko‘p ichib qo‘ydingizmi?
Belgilari: ko‘ngil aynishi, qusish, qorin og‘rig‘i, buyrak faoliyati pasayishi yoki o‘tkir buyrak yetishmovchiligi, bosh aylanishi, uyquchanlik, quloqda shovqin, alahlash, hushning buzilishi, koma, tirishish, qon bosimi keskin tushishi (shokkacha), yurak tez urishi, tana harorati pasayishi, hansirash, agranulotsitoz, qon ketish sindromi, nafas mushaklari falaji; siydik qizarishi. Maxsus antidot yo‘q. Ichilganiga 1–2 soatdan oshmagan bo‘lsa — qusdirish, oshqozonni zond bilan yuvish, tuzli surgi, faollashtirilgan ko‘mir; forsirlangan diurez; asosiy metabolit gemodializ, gemofiltratsiya, gemoperfuziya yoki plazma filtratsiyasi bilan chiqarilishi mumkin; tirishishda vena ichiga diazepam va tez ta’sir qiluvchi barbituratlar.
Analgin narxi
Davlat belgilagan eng yuqori chakana narx (referent narx). Har bir qadoq yonida narx belgilangan sana.
Manba: Farmatsevtika tarmog‘ini rivojlantirish agentligi, referent narxlar ro‘yxati.
Analoglari: metamizol natriy
Tarkibida metamizol natriy bor 8 ta dori. Almashtirishdan oldin shifokor yoki farmatsevt bilan maslahatlashing.
AnalginTabletka · O‘zbekistonRetseptsiz
MizometIn’yeksiya · 500 mg · O‘zbekistonRetseptliKo‘p beriladigan savollar
Analgin ukoli qanday yuboriladi?
Mushak ichiga uzun igna bilan yoki vena ichiga juda sekin (daqiqasiga 1 ml dan tez emas), yotgan holda, qon bosimi, puls va nafas nazoratida — tez yuborilsa bosim keskin tushib, shok bo‘lishi mumkin.
Kattalarga qancha yuboriladi?
Bir martada 1–2 ml (500–1000 mg), sutkasiga ko‘pi bilan 2000 mg, 2–3 martaga bo‘lib. 15 yoshdan katta o‘smirlarga ham shunday.
Bolalarga Analgin ukoli mumkinmi?
3 oylikdan mumkin: har kg vaznga 5–10 mg, kuniga 2–3 marta. 3–11 oylik chaqaloqlarga faqat mushak ichiga 0,1–0,2 ml. Vena ichiga faqat 12 oylikdan. 3 oylikkacha mumkin emas.
Necha kun qilish mumkin?
Og‘riqda 1–5 kun, isitmada 1–3 kun.
Homiladorlikda va emizishda mumkinmi?
I va III uch oylikda mumkin emas, II uch oylikda faqat qat’iy ko‘rsatma bo‘yicha. Davolash paytida va oxirgi ukoldan keyin 48 soat emizish mumkin emas.
Qanday belgilarda dorini to‘xtatib, shifokorga murojaat qilish kerak?
Neytropeniya belgilari (isitma, et uvishishi, tomoq og‘rig‘i, yutish qiyinlashishi, og‘izdagi yaralar), qon o‘zgarishi belgilari (umumiy holsizlik, infeksiya, turg‘un isitma, ko‘karishlar, qon ketish, rangparlik), progressiv teri toshmasi pufakchalar yoki shilliq qavat zararlanishi bilan, shuningdek jigar zararlanishi belgilari paydo bo‘lsa.
Rasmiy yo‘riqnoma
Rasmiy yo‘riqnomaning to‘liq matni
Tavsifi
tiniq, biroz sarg‘ish eritma
Qo‘llanilishi
Farmakodinamikasi
Metamizol natriy pirazolonning hosilasi, siklooksigenazani noselektiv bloklaydi va araxidon kislotasidan prostaglandinlarning hosil bo‘lishini kamaytiradi.
Og‘riqni qoldiruvchi, isitmani tushiruvchi va biroz spazmolitik (siydik chiqarish va safro chiqarish yo‘llarining silliq mushaklariga nisbatan) ta’sir ko‘rsatadi.
Qo‘llash usuli va dozalari
Vena ichiga (sekin), mushak ichiga.
Preparatni parenteral yuborish faqat og‘iz orqali qabul qilish mumkin bo‘lmagan xolatda ko‘rsatiladi.
Qo‘llashdan oldin preparatni tana haroratigacha qizdirish tavsiya etiladi.
Kattalarga: 1-2 ml (500 mg/ml) preparat bir martalik dozada (mushak ichiga yoki vena ichiga) tavsiya etiladi.
Maksimal sutkalik doza 2000 mg ni tashkil qiladi, sutkalik doza 2-3 ga bo‘linadi. Maksimal bir martalik doza1000 mg.
Bolalarga 5-10 mg/kg xisobida sutkasiga 2-3 marta buyuriladi.
15 yoshdan oshgan bolalar va o‘smirlar. Dozalash rejimi kattalarnikidan farq qilmaydi.
3-11 oylik (tana vazni 5-9 kg) bolalar uchun preparat faqat mushak ichiga 10 kg tana vazniga 50-100 mg dozada (0,1–0,2 ml 500 mg/ml eritma) qo‘llaniladi. Bir martalik dozani kuniga 2-3 martagacha buyurish mumkin.
Metamizol natriyni vena ichiga yuborish juda sekin (daqiqada 1 ml dan ko‘p bo‘lmagan) amalga oshirilishi kerak, shunda in’eksiya anafilaktik/anafilaktoid reaksiyalarning birinchi belgilarida to‘xtatilishi mumkin, shuningdek individual gipotenziv reaksiyalar xavfini minimallashtirish uchun. Vena ichiga yuborish yotgan holatda, arterial bosimi, yurak qisqarishi soni va nafas olish tezligini nazorat qilish ostida amalga oshirilishi kerak.
Allergiyaga aloqasi bo‘lmagan qon bosimining pasayishi dozaga bog‘liq degan xavotir borligi sababli, preparatning 2 ml dan ortiq miqdori (1000 mg) juda ehtiyotkorlik bilan yuborilishi kerak. Preparat juda tez yuborilganida arterial bosimning keskin pasayishi va shok kuzatilishi mumkin.
Mushak ichiga yuborishda mushak ichiga yuborish uchun mo‘ljallangan uzun ignadan foydalanish kerak.
Keksa pasiyentlarda metamizol natriy metabolitlarining tanadan chiqarilishining pasayishi mumkinligi sababli past dozalarda qo‘llash kerak.
Og‘ir ahvolda bo‘lgan va kreatinin klirensi buzilgan pasiyentlarda metamizol natriy metabolitlarini chiqarilish tezligining sekinlashgani sababli past dozalarda buyurilishi kerak.
Jigar va buyraklar faoliyati buzilgan pasiyentlarda preparatni chiqarilish tezligi sekinlashadi, shuning uchun preparatni takroriy qo‘llashdan saqlanish kerak, uzoq muddatli foydalanish tajribasi yo‘q. Qisqa muddatli davolash uchun dozani sozlash talab qilinmaydi.
Davolanish muddati og‘riqni qoldiruvchi sifatida ishlatilganda 1-5 kun.Tana haroratini pasaytiruvchi vosita sifatida qo‘llanilganda - 1-3 kun
Qo‘llash mumkin bo‘lmagan holatlar
- metamizol natriy va pirazolonning boshqa hosilalariga, shuningdek, pirazolidinlarga, masalan, fenilbutazonga (shu jumladan ushbu preparatlarni qo‘llash natijasida agranulositozni boshdan kechirgan bemorlar) yoki preparatning boshqa tarkibiy qismlariga o‘ta sezuvchanlik;
- analgetik bronxial astma yoki analgetiklarni ko‘tara olmaslik (qichima turi bo‘yicha - angionevrotik shish), ya’ni bronxospazm yoki anafilaktoid reaksiyalarning boshqa shakllari (masalan, qichima, rinit, angionevrotik shish) bo‘lgan bemorlar, salisilatlar, parasetamol yoki diklofenak, ibuprofen, indometasin yoki naproksen kabi nosteroid yallig‘lanishga qarshi dorilarni qo‘llashga javoban;
- suyak-miya qon yaratishning buzilishi (masalan, sitostatik davolashdan keyin) yoki qon yaratuvchi organlar kasalliklari;
- glyukoza-6-fosfatdegidrogenazaning nasliy tanqisligi (gemoliz rivojlanish xavfi);
- o‘tkir intermittirlovchi jigar porfiriyasi (porfiriya xurujlari rivojlanish xavfi);
- o‘tkir buyrak yoki jigar yetishmovchiligi;
- homiladorlik (birinchi va uchinchi uch oyliklar) va ko‘krak suti bilan oziqlantirish davri;
- chaqaloq yoshi (3 oygacha yoki tana vazni 5 kg dan kam);
- 3 oydan 12 oygacha bo‘lgan emizikli bolalar (faqat vena ichiga yuborish uchun qarshi ko‘rsatma).
Ehtiyotkorlik bilan
Arterial gipotenziya (sistolik arterial bosim 100 mm simob ustunidan past), qon aylanish hajmining pasayishi, gemodinamikaning beqarorligi (miokard infarkti, ko‘p sonli jarohatlar, boshlanayotgan shok), yurak yetishmovchiligi, tana haroratining yuqoriligi (arterial bosimning keskin pasayishi xavfi yuqori).
Arterial bosimning sezilarli darajada pasayishi yuqori xavfga ega bo‘lishi mumkin bo‘lgan kasalliklar (og‘ir yurak ishemik kasalligi va miya arteriyalari stenozi bo‘lgan bemorlar).
Alkogolni surunkali suiste’mol qilish.
Bronxial astma, ayniqsa yo‘ldosh polipoz rinosinusit bilan birga kelganida.
Quyidagilarda anafilaktik/anafilaktoid reaksiyalarning rivojlanish xavfi ortadi: surunkali eshakemi va atopiyaning boshqa turlarida; alkogolni ko‘tara olmaslik (hatto oz miqdordagi ma’lum alkogolli ichimliklarga reaksiya, qichishish, ko‘z yosh oqishi va yuzning sezilarli qizarishi kabi alomatlar bilan); bo‘yoqlar (masalan, tartrazinga) yoki konservantlarga (masalan, benzoatga) nisbatan ko‘tara olmaslik yoki yuqori sezuvchanlik.
Jigar va buyraklar funksiyasining og‘ir buzilishi (metamizol natriy chiqarilishini sekinlashtirish imkoniyati sababli past dozalarni qo‘llash tavsiya etiladi).
Homiladorlik (ikkinchi uch oyligi).
Nojo‘ya ta’sirlar
Nojo‘ya ta’sirlar (NT) MedDRA lug‘ati va JSST NT rivojlanish tez-tezligiga muvofiq tizimli-a’zo sinflari bo‘yicha guruhlangan: juda tez-tez (≥ 1/10), tez-tez (≥ 1/100, lekin < 1/10), tez-tez emas (≥ 1/1000, lekin < 1/100), kamdan-kam (≥ 1/10000, lekin < 1/1000), juda kamdan-kam (< 1/10000), tez-tezligi noma’lum (mavjud ma’lumotlarga ko‘ra baholash mumkin emas).
Qon va limfa tizimidagi buzilishlar
Kamdan- kam: leykopeniya.
Juda kam uchraydi: agronulositoz (shu jumladan o‘limga olib keladigan holatlar), trombositopeniya.
Tez-tezligi noma’lum: aplastik anemiya, pansitopeniya (shu jumladan o‘lim bilan yakunlangan holatlar).
Bu reaksiyalar tabiatan immunologik reaksiyalardir. Ular hatto ilgari preparat hech qanday asoratlarsiz ko‘p marta qabul qilingan bo‘lsa ham paydo bo‘lishi mumkin.
Agranulositozning odatdagi simptomlari shilliq pardalarning (og‘iz bo‘shlig‘i va halqum, anorektal soha, jinsiy organlar) zararlanishi, tomoq og‘rishi, tana haroratining ko‘tarilishi hisoblanadi.
Biroq, antibiotiklar qo‘llanganda bu holatlar sust namoyon bo‘lishi mumkin. Ba’zan, lekin har doim ham emas, limfa tugunlari yoki taloqning bir oz kattalashuvi kuzatiladi. Eritrositlarning cho‘kish tezligi sezilarli darajada oshadi, granulositlar miqdori keskin kamayadi yoki aniqlanmaydi. Odatda, gemoglobin, eritrositlar va trombositlar ko‘rsatkichlari me’yorda qoladi, lekin og‘ishlar ham uchrashi mumkin. Trombositopeniyaning odatdagi simptomlari badan terisi va shilliq pardalarida qontalashlar paydo bo‘lishi va qon ketishga moyillik paydo bo‘lishidir.
Agar umumiy holatning kutilmaganda yomonlashishi qayd etilsa, tana harorati pasaymasa yoki shilliq pardalarda, ayniqsa og‘iz, burun yoki tomoqda yangi yoki og‘riqli belgilar paydo bo‘lsa, davolash tartibi laboratoriya tadqiqotlari natijalarini kutmasdan darhol preparatni to‘xtatishni nazarda tutadi.
Pansitopeniya rivojlanganida preparatni bekor qilish va uning ko‘rsatkichlari me’yorga qaytgunga qadar umumiy qon tahlilini nazorat qilish kerak («Maxsus ko‘rsatmalar» bo‘limiga qarang).
Immun tizimi tomonidan buzilishlar
Kam uchraydi: anafilaktik va anafilaktoid reaksiyalar.
Juda kam uchraydi: analgetik bronxial astma.
Tez-tezligi noma’lum: anafilaktik shok.
Metamizol natriy anafilaktik yoki anafilaktoidli reaksiyalarni keltirib chiqarishi mumkin, bu juda kamdan-kam hollarda og‘ir va hayot uchun xavfli bo‘lishi mumkin. Bunday reaksiyalar hatto preparat ilgari hech qanday asoratlarni keltirib chiqarmasdan ko‘p marta qabul qilingan bo‘lsa ham yuzaga kelishi mumkin. Bu kabi dori reaksiyalari metamizol natriy yuborilgandan so‘ng darhol yoki bir necha soat ichida, odatda bir soat mobaynida rivojlanishi mumkin.
Yengilroq holatlarda ular shilliq pardalarning teri belgilari (qichishish, achishish, giperemiya, eshakemi, shish), nafas qisilishi yoki oshqozon-ichak trakti tomonidan shikoyatlar ko‘rinishida namoyon bo‘ladi. Yengilroq reaksiyalar umumiylashgan eshakemi bilan og‘ir shakllargacha rivojlanishi mumkin, og‘ir angionevrotik shish (ayniqsa hiqildoq shishi bilan), og‘ir bronxospazm, yurak ritmining buzilishi, arterial bosimning keskin pasayishi (ba’zida undan oldin arterial bosimning ko‘tarilishi kuzatiladi) va serkulyasion shok rivojlanishi mumkin.
Analgetik bronxial astma, burun va burun yondosh bo‘shliqlarining qaytalanuvchi polipozi va asetilsalisil kislotasi yoki boshqa nosteroid yallig‘lanishga qarshi dorilarni ko‘tara olmaslik to‘liq yoki to‘liq bo‘lmagan kombinasiyasi bo‘lgan pasiyentlarda (shu jumladan anamnezida), ko‘tara olmaslik reaksiyalari odatda bronxial astma xurujlari ko‘rinishida namoyon bo‘ladi.
Yurak tomonidan buzilishlar
Tez-tezligi noma’lum: Kounis sindromi (allergik koronar sindrom, yallig‘lanish mediatorlari keltirib chiqargan stenokardiyaning klinik va laborator belgilari bilan namoyon bo‘ladi).
Tomirlar tomonidan buzilishlar
Kam uchraydi: yakkalangan arterial gipotenziya.
Preparatni qabul qilgandan so‘ng, arterial bosimni alohida tranzitor pasayishi mumkin (farmakologik sabab bo‘lishi mumkin va anafilaktik/anafilaktoid reaksiyalarning boshqa ko‘rinishlari bilan kuzatilmaydi).
Kamdan-kam hollarda: arterial bosimning keskin pasayishi.
Tana harorati ko‘tarilganda ham gipersezuvchanlik reaksiyasining boshqa belgilarisiz dozaga bog‘liq holda arterial qon bosimining keskin pasayishi kuzatilishi mumkin.
Juda kamdan-kam hollarda: flebit.
Jigar va o‘t yo‘llari tomonidan buzilishlar
Tez-tezligi noma’lum: dori ta’sirida jigar zararlanishi, jumladan o‘tkir gepatit, sariqlik va «jigar» transaminazalari darajasining ko‘tarilishi rivojlanishi mumkin.
Teri va teri osti to‘qimalari tomonidan buzilishlar
Kam uchraydi: cheklangan dorili dermatit.
Kamdan-kam hollarda: teri toshmasi.
Juda kam uchraydi: Stivens-Djonson sindromi, toksik epidermal nekroliz (Layell sindromi).
Buyraklar va siydik yo‘llari tomonidan buzilishlar
Juda kam uchraydi: buyrak faoliyatining buzilishi.
Tez-tezligi noma’lum: interstisial nefrit.
Juda kam hollarda buyrak faoliyati buzilgan bemorlarda buyrak funksiyasining o‘tkir yomonlashuvi (o‘tkir buyrak yetishmovchiligi), ba’zi hollarda oliguriya, anuriya va proteinuriya bilan kechishi mumkin.
Umumiy buzilishlar
Kam uchraydi: siydikda metabolit - rubazon kislotasi mavjudligi tufayli siydik qizil rangga bo‘yalishi mumkin.
Maxsus ko‘rsatmalar
Sitostatik vositalar qabul qilayotgan bemorlar va 5 yoshgacha bo‘lgan bolalarni davolashda metamizol natriy bilan davolash faqat shifokor nazorati ostida amalga oshirilishi kerak.
Anafilaktik/anafilaktod reaksiyalar
Preparatni usulini tanlashda parenteral qo‘llash anafilaktik/
anafilaktoid reaksiyalari.
Preparatni yuborish usulini tanlashda shuni hisobga olish kerakki, parenteral qo‘llash anafilaktik/anafilaktoid reaksiyalarning yuqori xavfi bilan bog‘liq.
Metamizol natriyga o‘ta sezuvchanlik reaksiyalarining rivojlanish xavfining yuqoriligi quyidagi holatlar bilan bog‘liq bo‘lishi mumkin:
- analgetik bronxial astma, ayniqsa yo‘ldosh polipoz rinosinusit bilan;
- surunkali eshakemi;
- alkogolni ko‘tara olmaslik (alkogolga yuqori sezuvchanlik).
Alkogolni ko‘tara olmaslik ilgari aniqlanmagan aspirinli astma sindromidan dalolat berishi mumkin;
- bo‘yovchi moddalarga (masalan, tartrazinga) yoki konservantlarga (masalan, benzoatlarga) o‘ta sezuvchanlik.
Metamizol natriyni qo‘llashdan oldin anamnestik ma’lumotlarni aniqlash uchun pasiyentdan batafsil so‘rov o‘tkazish kerak. Anafilaktik reaksiyalar rivojlanishi xavfi aniqlangan taqdirda, xavf/foyda nisbatini aniqlagandan keyingina qabul qilish mumkin. Bunday pasiyentlarda metamizol natriy qo‘llanganda ularning ahvolini qat’iy tibbiy nazorat qilish zarur va anafilaktik/anafilaktoid reaksiyalar rivojlanganda ularga shoshilinch yordam ko‘rsatish uchun vositalarga ega bo‘lish zarur. Kasallikka moyil pasiyentlarda anafilaktik shok boshlanishi mumkin, shuning uchun astma yoki atopiya bilan xastalangan pasiyentlarga metamizol natriy ehtiyotkorlik bilan buyurilishi kerak.
Metamizol natriyni qo‘llashga javoban anafilaktoid reaksiyalar yuzaga keladigan pasiyentlar ham boshqa nonarkotik og‘riq qoldiruvchi vositalar /NYaQV larni qo‘llashga javoban ularning rivojlanish xavfi mavjud.
Metamizol natriyga javoban anafilaktik yoki boshqa immunitetga bog‘liq reaksiyalar (masalan, agranulositoz) paydo bo‘lgan pasiyentlar boshqa pirazolonlar va pirazolidinlarni qo‘llash xavfi ostida.
Og‘ir teri reaksiyalari
Metamizol natriyni qo‘llash fonida Stivens-Djonson sindromi (SSD) va toksik epidermal nekroliz (TEN) kabi hayot uchun xavfli teri reaksiyalari tavsiflangan. SSD yoki TEN belgilari paydo bo‘lganda (masalan, jadallashuvchi teri toshmasi, ko‘pincha pufakchalar yoki shilliq qavatning zararlanishi) metamizol natriy bilan davolashni darhol to‘xtatish va keyinchalik ushbu toifadagi pasiyentlarda o‘tkazilmasligi kerak. Pasiyentlar ushbu kasalliklarning alomatlaridan xabardor bo‘lishlari kerak.
Ularda teri reaksiyalarini, ayniqsa davolashning birinchi kunlarida diqqat bilan nazorat qilish kerak.
Agranulositoz
Uzoq vaqt (7 kundan ortiq) qo‘llanganda, periferik qonning holatini nazorat qilish kerak. Metamizol natriy bilan davolash fonida istalgan vaqtda agranulositoz rivojlanishi mumkin. U juda kam uchraydi, kamida bir hafta davom etadi, dozaga bog‘liq bo‘lmaydi, og‘ir bo‘lishi, hayot uchun xavfli bo‘lishi va ayrim hollarda o‘limga olib kelishi mumkin. Shu munosabat bilan, neytropeniya bilan bog‘liq bo‘lishi mumkin bo‘lgan simptomlar (isitma, titroq, tomoq og‘rig‘i, yutishni qiyinlashishi, stomatit, og‘iz bo‘shlig‘ining eroziv-yarali shikastlanishlari, vaginit yoki proktit, periferik qondagi neytrofillar sonining 1500/mm3 dan kamayishi) paydo bo‘lganda, preparat bilan davolashni to‘xtatish va shifokorga murojaat qilish kerak.
Pansitopeniya
Pansitopeniya rivojlanganda davolashni darhol to‘xtatish kerak, qonning keng tahlil ko‘rsatkichlarini ularning me’yorlashuviga qadar nazorat qilish kerak.
Barcha pasiyentlar metamizol natriyni qabul qilish jarayonida qondagi patologik o‘zgarishlar (masalan, umumiy darmonsizlik, infeksiyalar, turg‘un isitma, gematomalar hosil bo‘lishi, qon ketishi, rangparlik) belgilari paydo bo‘lganda, zudlik bilan tibbiy yordamga murojaat qilishlari kerak.
Yakka xoldagi gipotenziv reaksiyalar
Metamizol natriy yakka xoldagi gipotenziv reaksiyalarni chaqirishi mumkin. Bu reaksiyalar dozaga bog‘liq bo‘lishi mumkin.
Bunday reaksiyalar xavfi ham ortadi: avvalgi arterial gipotenziya, aylanib yurgan qon xajmining pasayishi yoki suvsizlanish, beqaror gemodinamika yoki qon aylanishining o‘tkir buzilishi (masalan, miokard infarkti yoki jarohati bo‘lgan pasiyentlarda), tana harorati ko‘tarilgan pasiyentlarda.
Shu munosabat bilan, bunday pasiyentlarda batafsil tashxis qo‘yish va ularni sinchkovlik bilan kuzatish kerak. Gipotenziv reaksiyalar xavfini kamaytirish uchun profilaktik chora-tadbirlar (gemodinamikani barqarorlashtirish) talab qilinishi mumkin.
Arterial bosimning pasayishini har qanday yo‘l bilan oldini olish kerak bo‘lgan pasiyentlarda (masalan, og‘ir yurak ishemik kasalligi yoki miya arteriyalarining sezilarli stenozida), metamizol natriyni faqat gemodinamik parametrlarni sinchkovlik bilan kuzatgan holda qo‘llash mumkin.
Jigarning dorilar bilan zararlanishi
Metamizol qabul qilgan pasiyentlarda bir necha kundan bir necha kungacha davom etgan, asosan gepatosellyulyar xarakterdagi o‘tkir gepatit holatlari tasvirlangan.
Belgilari va simptomlari sariqlik bilan yoki sariqliksiz qon zardobida jigar fermentlari darajasining ko‘payishini o‘z ichiga oldi, ko‘pincha dori vositalariga nisbatan boshqa o‘ta sezuvchanlik reaksiyalari (masalan, teri toshmasi, qon diskraziyasi (qonning patologik o‘zgarishlari), isitma va eozinofiliya) yoki autoimmun gepatit belgilari bilan kechdi.
Pasiyentlarning ko‘pchiligi metamizol bilan davolashni to‘xtatgandan so‘ng sog‘ayib ketishgan; shunga qaramay, ba’zi hollarda o‘tkir jigar yetishmovchiligining rivojlanishi haqida xabar berilgan, buning natijasida jigar transplantasiyasi talab qilingan.
Jigarning metamizol bilan zararlanish mexanizmi unchalik aniq emas, ammo mavjud ma’lumotlar uning immunoallergik tabiatini ko‘rsatadi.
Pasiyentlarga jigar zararlanishini ko‘rsatuvchi alomatlar paydo bo‘lgan taqdirda davolovchi shifokorga murojaat qilishlari kerakligi haqida ko‘rsatma berilishi kerak. Bunday bemorlarda metamizoldan foydalanishni to‘xtatish va jigar funksiyasini baholash kerak.
Metamizol bilan davolanish davrida anamnezida jigar shikastlanishi bo‘lgan pasiyentlarda, agar jigar shikastlanishining boshqa sabablari aniqlanmagan bo‘lsa, preparatni qo‘llashni qayta boshlamaslik kerak.
Jigar va buyrak faoliyatining buzilishi
Jigar yoki buyrak faoliyati buzilgan pasiyentlarda preparatning chiqarilishi tezligining pasayishi sababli metamizol natriyni yuqori dozalarda qo‘llamaslik tavsiya etiladi.
Preparat tarkibida natriy mavjud bo‘lib, natriy miqdori kam parhezda bo‘lgan shaxslar buni hisobga olishlari kerak.
Qorindagi og‘riq
Qorin bo‘shlig‘idagi o‘tkir og‘riqlarni bartaraf etish uchun (ularning sabablari aniqlanmaguncha) preparatni ishlatishga yo‘l qo‘yilmaydi.
Preparatni yuborish qoidalari
Anafilaktik/anafilaktoid reaksiyalarning dastlabki belgilarida in’eksiyani to‘xtatish, shuningdek, ayrim gipotenziv reaksiyalarning yuzaga kelish xavfini minimallashtirish uchun metamizol natriyni vena ichiga yuborishni juda sekin (daqiqasiga 1 ml dan ko‘p bo‘lmagan) amalga oshirish kerak. Mushak ichiga yuborishda mushak ichiga yuborish uchun mo‘ljallangan uzun ignadan foydalanish kerak.
Boshqa dorilar bilan o‘zaro ta’siri
Siklosporin
Metamizol natriy qon zardobida siklosporin konsentrasiyasini pasaytirishi mumkin, shuning uchun ularni birgalikda qo‘llashda siklosporin konsentrasiyasini nazorat qilish kerak.
Boshqa nonarkotik og‘riq qoldiruvchi vositalar
Metamizol natriyni boshqa nonarkotik og‘riq qoldiruvchi vositalar bilan bir vaqtda qo‘llash toksik ta’sirlarining o‘zaro kuchayishiga olib kelishi mumkin.
Trisiklik antidepressantlar, peroral kontraseptivlar, allopurinol
Jigarda metamizol natriyning metabolizmini buzadi va uning toksikligini oshiradi.
Barbituratlar, fenilbutazon va jigar mikrosomal fermentlarining boshqa induktorlari
Metamizol natriyning ta’sirini susaytiradi.
Tinchlantiruvchi vositalar va trankvilizatorlar
Metamizol natriyning og‘riq qoldiruvchi ta’siri kuchayadi. Xlorpromazin yoki fenotiazinning boshqa hosilalari bilan bir vaqtda qo‘llash sezilarli gipotermiya rivojlanishiga olib kelishi mumkin.
Plazma oqsillari bilan yuqori bog‘lanishga ega bo‘lgan dori vositalari (peroral gipoglikemik vositalar, bilvosita antikoagulyantlar, glyukokortikosteroidlar va indometasin)
Metamizol natriy qon plazmasi oqsillari bilan bog‘lanlan peroral gipoglikemik preparatlar, bilvosita antikoagulyantlar, glyukokortikosteroidlar va indometasinni siqib chiqarib, ularning faolligini oshiradi.
Miyelotoksik dori vositalari
Metamizol natriyning gematotoksikligini kuchaytiradi.
Metotreksat
Metotreksat bilan davolashda metamizol natriy qo‘shilishi metotreksatning gematotoksik ta’sirini kuchaytirishi mumkin, ayniqsa keksa bemorlarda.
Shuning uchun bu kombinasiyadan saqlanish kerak.
Tiamazol va sarkolizin
Leykopeniya rivojlanish xavfini oshiradi.
Kodein, N2-gistaminli reseptorlar blokatorlari va propranolol
Metamizol natriy ta’sirini kuchaytiradi.
Rentgenkontrast moddalar, kolloidli qon o‘rnini bosuvchilar va penisillin
Metamizol natriy bilan davolash vaqtida qo‘llamaslik kerak (anafilaktik/anafilaktoid reaksiyalarning rivojlanish xavfi yuqori).
Asetilsalisil kislotasi
Metamizol natriy asetilsalisil kislotasi bilan birgalikda qo‘llanganda asetilsalisil kislotasining trombositlar agregasiyasiga ta’sirini kamaytirishi mumkin. Shuning uchun ushbu kombinasiyani kardioproteksiya (tromb hosil bo‘lishining oldini olish) uchun asetilsalisil kislotasining past dozalarini qabul qilayotgan bemorlarni davolashda ehtiyotkorlik bilan qo‘llash kerak.
Bupropion
Metamizol natriy qondagi bupropion konsentrasiyasini pasaytirishi mumkin, buni metamizol natriy va bupropionni bir vaqtda qo‘llashda hisobga olish kerak.
Valproat kislotasi
Metamizol natriy kuniga 4 g dozada valproat darajasiga ta’sir kiladi (miqdorini pasaytiradi) va u bilan bog‘liq klinik natijaga tegishli ta’sir ko‘rsatadi deb taxmin qilinadi. Bu ehtimol CYPB6 induksiyasi va valproat metabolizmining kuchayishi bilan bog‘liq bo‘lishi mumkin. Valproat bilan metamizol natriy birgalikda qo‘llanganda, qon plazmasida valproat darajasini sinchkovlik bilan kuzatish tavsiya etiladi.
Farmasevtik nomutanosiblikning yuqori ehtimoli sababli metamizol natriyni boshqa dori vositalari bilan bitta shprisda aralashtirish mumkin emas.
Homiladorlik va emizish davrida
Homiladorlik va laktasiya davrda qo‘llash
Metamizol natriy yo‘ldosh orqali o‘tadi.
Homiladorlikning birinchi uch oyligida Analgin preparatini qo‘llash mumkin emas. Homiladorlikning ikkinchi uch oyligida, agar ona uchun kutilayotgan foyda homila uchun potensial xavfdan oshib ketsa, preparat bilan davolash jiddiy tibbiy ko‘rsatmalar bo‘yicha amalga oshirilishi kerak. Preparatni homiladorlikning uchinchi uch oyligida qo‘llash ham mumkin emas. Buning sababi shundaki, metamizol prostaglandinlar sintezining kuchsiz ingibitori bo‘lishiga qaramasdan, arterial (Botallov) yo‘lining muddatidan oldin yopilishi va perinatal davrda ona va chaqaloq trombositlarining agregasiya qobiliyatining buzilishi bilan bog‘liq asoratlarni to‘liq istisno qilib bo‘lmaydi.
Metamizol metabolitlari ona sutiga o‘tadi. Analgin preparati bilan davolash davomida va preparat oxirgi marta yuborilganidan keyin 48 soat davomida ko‘krak suti bilan oziqlantirishga yo‘l qo‘yilmaydi.
Transport boshqarishga ta’siri
Transport vositasi yoki potensial xavfli mexanizmlarni boshqarish qobiliyatiga ta’siri
Dori preparatining nojo‘ya ta’sirlarini hisobga olib, davolanish davrida transport vositalarini boshqarish va yuqori diqqatni va psixomotor reaksiyalar tezligini talab qiluvchi boshqa potensial xavfli faoliyat turlari bilan shug‘ullanishda ehtiyotkorlikka rioya qilish lozim.
Dozani oshirib yuborish
Simptomlari: ko‘ngil aynishi, qusish, qorinda og‘riq, buyrak funksiyasining pasayishi / o‘tkir buyrak yetishmovchiligi oliguriya bilan (masalan, interstisial nefrit rivojlanishi tufayli), markaziy asab tizimi tomonidan kamroq simptomlar (bosh aylanishi, uyquchanlik, quloq shang‘illashi, alahsirash, ong buzilishi, koma, talvasalar) va arterial bosimning keskin pasayishi (ba’zan shokgacha rivojlanadigan), shuningdek, yurak ritmining buzilishi (taxikardiya), gipotermiya, hansirash, o‘tkir agranulositoz, gemorragik sindrom, nafas olish mushaklarining falaji. Yuqori dozalarni qabul qilgandan keyin toksik bo‘lmagan metabolit (rubazon kislotasi) ning buyrak orqali chiqarilishi siydikning qizil rangga bo‘yalishiga olib kelishi mumkin.
Davolash: spesifik antidot ma’lum emas. Agar preparatni qabul qilgandan keyin 1-2 soatdan ko‘p vaqt o‘tmagan bo‘lsa, u holda qayt qildirish, zond orqali oshqozonni yuvish; tuzli surgi, faollashtirilgan ko‘mir buyurish mumkin. Dozani oshirib yuborishda jadallashtirilgan diurez ko‘rsatilgan. Asosiy metabolit (4N-metilaminoantipirin) gemodializ, gemofiltrasiya, gemoperfuziya yoki qon plazmasi filtrasiyasi yordamida chiqarilishi mumkin. Talvasa sindromi rivojlanganda - diazepam va tez ta’sir qiluvchi barbituratlarni vena ichiga yuborish.
Farmakodinamikasi
Farmakodinamikasi
Metamizol natriy pirazolonning hosilasi, siklooksigenazani noselektiv bloklaydi va araxidon kislotasidan prostaglandinlarning hosil bo‘lishini kamaytiradi.
Og‘riqni qoldiruvchi, isitmani tushiruvchi va biroz spazmolitik (siydik chiqarish va safro chiqarish yo‘llarining silliq mushaklariga nisbatan) ta’sir ko‘rsatadi.
Farmakokinetikasi
Farmakokinetikasi
Absorbsiya
Preparat mushak ichiga yuborilganidan keyin metamizolning asosiy metabolitining biokiraolishligi [4N-metilaminoantipirin (4-MAA)] 87% ni tashkil qiladi. Mushak ichiga yuborilgandan keyin maksimal konsentrasiyaga erishish uchun o‘rtacha vaqt 1,7 soatni tashkil qiladi.
Taqsimlanishi
4-MAA ning plazma oqsillari bilan bog‘lanishi 58% ni tashkil qiladi. Metamizolning boshqa metabolitlari plazma oqsillari bilan quyidagi darajada bog‘lanadi: 4- aminoantipirin – 48%, 4 – formilaminoantipirin – 18% va 4-asetilaminoantipirin – 14%.
Metamizol plasenta to‘sig‘iga kiradi. Metamizol metabolitlari emizikli onalarning ko‘krak sutiga o‘tadi.
Biotransformasiyasi
Metamizolning asosiy metaboliti 4-MAA jigarda oksidlanishi, demetillanishi va keyingi asetillanishi orqali metabolizmga uchraydi. Metamizolning boshqa asosiy metabolitlari 4-aminoantipirin (4-AA), 4-formilaminoantipirin (4-FAZA) va 4-asetilminoantipirin (4-AsAA). Metamizolning to‘rtta asosiy metabolitlarining xususiyatlarining tadqiqotlari shuni ko‘rsatdiki, preparatning antipiretik, og‘riqni qoldiruvchi va yallig‘lanishga qarshi ta’siri 4-MAA va 4-AA metabolitlari tufayli bo‘lishi mumkin.
Chiqarilishi
Sog‘lom erkaklarda preparatning vena ichiga yuboriladigan dozasining 90 % dan ortig‘i 7 kun ichida siydik bilan chiqariladi.
Radioizotop bilan belgi berilgan metamizolning yarim umri (T½) taxminan 10 soatni tashkil qiladi.
4-MMA uchun turli xil yuborish yo‘llari uchun terminal T½ qiymatlari 2,5 ± 0,06 dan 3,2 ± 0,8 soatgacha, boshqa metabolitlar uchun T½ 3,7 dan 11,2 soatgacha.
Chiziqlilik (nochiziqlilik)
Metamizolning barcha metabolitlari uchun nochiziqli farmakokinetika xosdir.Ushbu faktning klinik ahamiyati aniqlanmagan. Qisqa davolash kursi bilan metabolitlarning to‘planishi minimal ahamiyatga ega.
Keksa yoshdagi shaxslar
Sog‘lom keksa ko‘ngillilarda 4-MAA ning T½ ancha uzoqroq edi va 4-MAA ning klirensi yoshlarga qaraganda ancha past edi.
Bolalar
Bolalarda metabolitlarning chiqarilishi kattalarga qaraganda ancha tez sodir bo‘ladi.
Buyrak funksiyasining buzilishi
Buyrak funksiyasining buzilishi bilan ba’zi metabolitlarning chiqarilish tezligi pasayadi ((4-AsAA, 4-FAA). Shuning uchun buyrak funksiyasi buzilgan bemorlar preparatni yuqori dozalarda qo‘llashdan saqlanishi kerak.
Jigar funksiyasining buzilishi
Jigar funksiyasi buzilgan bemorlarda T½ 4-MMA va 4-FAA taxminan 3 barobar ortadi. Shuning uchun jigar faoliyati buzilgan bemorlarda preparatni yuqori dozalarda qo‘llashdan saqlanish kerak.