Qandli diabet va kamqonlik: O'lim xavfini qanday oshiradi?
AQShda o'tkazilgan yangi tadqiqot shuni ko'rsatadiki, qandli diabet va surunkali buyrak kasalligi (SBK) bo'lgan bemorlarda kamqonlikning mavjudligi o'lim xavfini sog'lom insonlarga nisbatan ikki-uch baravar oshiradi. Qandli diabet tadqiqotlari va klinik amaliyot jurnalida chop etilgan ushbu ma'lumotlar diabet bilan og'rigan bemorlarda anemiya nazoratini kuchaytirish zarurligini anglatadi.
Anemiya va diabet o'rtasidagi bog'liqlik
Qandli diabet dunyo bo'ylab kattalar aholisining taxminan 11 foiziga ta'sir qiladi. Ko'pincha asosiy e'tibor yurak-qon tomir tizimi va organlarning shikastlanishiga qaratilsa-da, anemiya kabi komorbid kasalliklar e'tibordan chetda qolmoqda. Diabet bilan og'rigan bemorlarning 8-18 foizida kuzatiladigan anemiya quyidagi asoratlar xavfini sezilarli darajada oshiradi:
- Diabetik oyoq yarasi;
- Yurak yetishmovchiligi;
- Diabetik retinopatiya.
Patofiziologik mexanizmlar
Giperglikemiya organizmda yallig'lanish sitokinlari darajasini oshiradi, bu esa o'z navbatida qon yaratish jarayoniga salbiy ta'sir ko'rsatib, anemiyani keltirib chiqaradi. Tadqiqotchilar Alain K. Koyama va uning jamoasi 6718 nafar diabet bilan kasallangan bemorlar ma'lumotlarini tahlil qilib, quyidagi xulosalarga kelishdi:
- Diabet va SBK bo'lgan bemorlarda anemiya tarqalishi 20 foizni tashkil qiladi.
- Anemiya yoki SBKning alohida mavjudligi o'lim xavfini 2 baravar oshiradi.
- Ikkala holat birgalikda kuzatilganda o'lim xavfi 3,41 baravargacha ko'tariladi.
Xulosa
Tadqiqotchilarning ta'kidlashicha, anemiya diabetga chalingan bemorlarda o'lim xavfini bashorat qiluvchi kuchli omil hisoblanadi. Shuning uchun, qandli diabet va buyrak kasalligi bilan og'rigan bemorlarda qon ko'rsatkichlarini doimiy nazorat qilish hayotiy ahamiyatga ega.
Manba: Koyama, AK, va boshqalar (2023). Qandli diabetga chalingan kattalar orasida kamqonlik va barcha sabablarga ko'ra o'limning tarqalishi: Surunkali buyrak kasalligining roli. Qandli diabet tadqiqotlari va klinik amaliyot. https://doi.org/10.1016/j.diabres.2023.110695
Responses (0 )